Utangulizi
Kukombolewa kunamaanisha kuokolewa. Mara nyingi ukombozi huzungumziwa kwa mfano wa mateka. Mateka anapoachiliwa husemwa kuwa amekombolewa, iwe ukombozi huo ulipatikana kwa kulipa fidia ya fedha au kwa mtu mwenye nguvu zaidi kumkomboa mateka kwa nguvu tu.
Katika makala hii hatutamkomboa mtu, bali fundisho lenye thamani na uzoefu wa Kikristo, kutoka kwa wale walioliteka na kulilazimisha liseme na kufanya mambo ambayo halikukusudiwa kamwe kusema na kufanya. Tunazungumzia ubatizo wa Roho Mtakatifu na mtekaji wake, Upentekoste. Kutajwa tu kwa ubatizo wa Roho Mtakatifu huwafanya baadhi ya watu watetemeke kwa wasiwasi. Wameona na kusikia vurugu nyingi na matendo yasiyo ya kibiblia yanayohusishwa na Roho Mtakatifu hivi kwamba hushuku moja kwa moja wanaposikia tu kauli “ubatizo wa Roho Mtakatifu.” Tunaelewa wasiwasi huo na sisi wenyewe tumewahi kuhisi kiasi fulani cha wasiwasi huohuo. Lakini wakati huohuo, hatupaswi kuitikia kwa kuitupilia mbali fundisho wala uzoefu wa ubatizo wa Roho Mtakatifu. Tunahitaji tu kuuokoa kutoka kwa wale walioupotosha vibaya sana hivi kwamba hautambuliki kwa urahisi. Kama Abrahamu aliyejitokeza na kumkomboa mpwa wake Loti kutoka kwa Amrafeli na washirika wake watatu (Mwa. 14), na sisi na tujitokeze kuuokoa ukweli na uzoefu huu wenye thamani kutoka kwa wale walioiteka.
Katika matoleo ya hivi karibuni ya The Heartbeat of the Remnant tumeangazia kwa kina ufalme wa Mungu na kupuuzwa kwa mafundisho ya ufalme katika “injili” ya leo. Kipengele cha wokovu cha ufalme kimetenganishwa na ufalme wenyewe, na “injili” imejengwa juu ya Yesu kufa msalabani kwa ajili ya dhambi zetu. Hii ni injili ya uongo, kwa sababu karibu inapuuza kabisa mafundisho ya Yesu kuhusu ufalme wa Mungu. Vivyo hivyo, wengine wamechukua mafundisho ya kibiblia kuhusu ubatizo wa Roho Mtakatifu na kuyatenganisha na mafundisho ya ufalme. Kwa kuitikia, inawezekana kulitupilia mbali kabisa fundisho na uzoefu wa ubatizo wa Roho Mtakatifu. Badala ya kuitikia, tunataka kutenda na kuokoa fundisho hili na uzoefu huu uliopotoshwa sana kutoka kwa upotovu.
Mungu na awe wa kweli, na kila mwanadamu mwongo. Tutatumia nukuu nyingi kutoka kwa Anabaptisti wa awali katika makala hii. Anabaptisti walizungumza zaidi kuhusu kazi na nguvu za Roho Mtakatifu kuliko kundi lingine lolote la kipindi cha Matengenezo ya Kanisa. Kwa mfano, Pilgram Marpeck anaonekana kumtaja Roho Mtakatifu kwa wastani wa mara moja hivi kwa kila ukurasa katika maandishi yake. Hata hivyo, hakuwa hata kidogo “Mpentekoste.” Tunatumia nukuu hizi si kwa sababu wao ni Anabaptisti nasi tunajaribu kuwa kama Anabaptisti wa awali, bali kwa sababu zinaonyesha mtazamo wa kibiblia kuhusu kazi na uzoefu wa Roho Mtakatifu miongoni mwa watu wa Mungu.
Mwaka 1527, katika siku za mwanzo kabisa za uamsho wa Anabaptisti, baadhi ya Anabaptisti waliiambia halmashauri ya Zurich, “[Waumini ni wale] waliokufa kwa mapenzi ya mwili na sasa wanatembea katika mapenzi ya Roho, wakiwa na tunda la Roho.” Amina! ~
Tatizo na ahadi
Tatizo ni rahisi sana kulifafanua: dhambi. Mwanadamu anapomwasi Mungu kwa makusudi na kwa kujua, Mungu hana budi kuondoka. Mungu na dhambi haviwezi kukaa pamoja mahali pamoja.
Basi tufanye nini kurekebisha hali yetu? Kwa asili sote huzaliwa tukiwa tumeharibika, yaani, tukiwa na ubinafsi unaopingana na asili ya Mungu. Ubinafsi huu hutufanya tutende dhambi, tufanye mambo yaliyo kinyume na mapenzi ya Mungu. Lakini zaidi ya matendo haya kuna tatizo la asili ya mwanadamu: asili yenyewe ya mwanadamu na asili ya Mungu haviwezi kuchanganyika. Basi mwanadamu na Mungu wataunganishwaje tena?
Katika jitihada za kumfanya mwanadamu aione dhambi yake, Mungu alimpa Musa seti ya sheria. Sheria hizi zilitoa mfumo wa msingi—lakini usiokamilika—wa kile ambacho Mungu alikuwa ametangaza kuwa ndiyo njia sahihi ya mwanadamu kuishi. Kwa wale waliozishika, sheria hizi hata zilijulikana kama “haki ya Mungu.”
Kwa hiyo sasa mwanadamu alijua—kwa namna ya muda—kile ambacho Mungu alitarajia kutoka kwake. “Mwalimu” alitolewa ili kuwafundisha mambo haya. Lakini tatizo bado lilikuwapo. Sheria hizi zilikuwa na masharti ya kusamehewa dhambi, lakini si ya kurejeshwa kwa uzima wa Mungu ndani ya mwanadamu.
Kwa maneno mengine, katika Sheria ya Musa hakukuwa na sherehe au dhabihu iliyotolewa ambayo matokeo yake ya mwisho (baada ya kuitekeleza) yangekuwa kujazwa Roho wa Mungu tena ndani ya moyo wa mwanadamu. Hakukuwa na sherehe ambayo matokeo yake ya mwisho yangekuwa Mungu kusema, “Mnapoifanya sherehe hii sawasawa kabisa, nitamimina Roho wangu tena ndani yenu.” Paulo aliwaandikia Wagalatia:
Basi, je, sheria ni kinyume cha ahadi za Mungu? Hasha! Maana kama sheria ingetolewa iwezayo kutoa uzima, kwa kweli haki ingepatikana kwa njia ya sheria.
Hakukuwa na sheria iliyotolewa, wala dhabihu au sherehe iliyokuwapo, ambayo ingeweza kumjaza mtu Roho Mtakatifu. Huo ndio udhaifu wa Sheria ya Musa, na ndiyo sababu ilibidi ibadilishwe na kitu bora zaidi.
Katika Agano la Kale, ni manabii tu na watu wengine wachache waliochaguliwa wanaotajwa kuwa wamejazwa Roho. Lakini zilitolewa ahadi za wakati ambapo Roho wa Mungu angemiminwa juu ya kila mwamini. Hebu tuziangalie baadhi yake kwa ufupi, kwa mpangilio zinavyoonekana katika Biblia zetu.
- Waipeleka roho yako, wanaumbwa; nawe waufanya upya uso wa nchi. Zab. 104:30 Muktadha wa mstari huu unahusu viumbe vya baharini. Lakini sehemu tunayotaka kuangazia ni jinsi kutumwa kwa Roho wa Mungu “kunavyoumba.” Adamu wa mwisho anaitwa “roho yenye kuhuisha.” 1 Kor. 15:45 Neno “kuhuisha” ni la Kiingereza cha zamani linalomaanisha kutoa au kuleta uzima. Mstari huu unarejelea ukweli kwamba Masihi angeleta uzima kupitia Roho wake. Bila shaka, hangefanya hivyo kwa samaki wa baharini, bali kwa wanadamu waliokufa katika makosa na dhambi. “Nanyi aliwahuisha …” Efe. 2:1
- Hata Bwana atakapokuwa ameosha uchafu wa binti za Sayuni, na kuitakasa damu ya Yerusalemu itokayo katikati yake, kwa roho ya hukumu na kwa roho ya kuteketeza. Naye BWANA ataumba juu ya kila makao ya mlima Sayuni, na juu ya makusanyiko yake, wingu na moshi wakati wa mchana, na mwanga wa moto uwakao wakati wa usiku; kwa maana juu ya utukufu wote kutakuwa na kifuniko. Isa. 4:4-5 Katika Isaya 4 tunapata baadhi ya ahadi kwa ajili ya siku ya injili. Tunapata utakaso na usafishaji “kwa roho ya hukumu … na ya kuteketeza.” Kisha tunapata ahadi ya faraja na mwongozo. Masihi alipokuja, Yohana Mbatizaji alitabiri kwamba Yesu angebatiza “kwa Roho Mtakatifu na kwa moto,” na Yesu mwenyewe pia aliahidi kumtuma Roho wake ili awaongoze na kuwafariji watu wake.
- Hata roho itakapomiminwa juu yetu kutoka juu, na jangwa litakapokuwa shamba lenye rutuba, na shamba lenye rutuba litakapohesabiwa kuwa msitu. Isa. 32:15 Muktadha wa mstari huu ni kumiminwa kwa Roho juu ya watu wa Mungu kutakakoleta mabadiliko kutoka kwenye hali ya ukiwa na uharibifu hadi kwenye maisha yenye matunda na tele … wakati “roho itakapomiminwa juu yetu kutoka juu.”
- Nao wataingia huko, na kuondoa vitu vyake vyote vya kuchukiza na machukizo yake yote huko. Nami nitawapa moyo mmoja, nami nitatia roho mpya ndani yenu; nami nitauondoa moyo wa jiwe katika miili yao, na kuwapa moyo wa nyama; ili wapate kwenda katika amri zangu, na kuzishika hukumu zangu na kuzifanya; nao watakuwa watu wangu, nami nitakuwa Mungu wao. Eze. 11:18-20 Muktadha ni kurejeshwa kwa watu wa Mungu. Tunapata ahadi ya utakaso, umoja, roho mpya na moyo mpya. Hili lingelazimu liwe kazi ya Mungu isiyo ya kawaida, kwa kuwa mwanadamu hawezi kujipa roho mpya. Matokeo ya mwisho ya mabadiliko haya ya roho/moyo yangekuwa kwamba wale waliopokea wangemtii Mungu na kuunganishwa naye tena.
- Nami nitawapa moyo mpya, nami nitatia roho mpya ndani yenu; nami nitauondoa moyo wa jiwe katika miili yenu, nami nitawapa moyo wa nyama. Nami nitatia roho yangu ndani yenu, na kuwafanya mfuate amri zangu, nanyi mtazishika hukumu zangu na kuzifanya. Nanyi mtakaa katika nchi niliyowapa baba zenu; nanyi mtakuwa watu wangu, nami nitakuwa Mungu wenu. Eze. 36:26-28 Ni vigumu kujua ni wapi pa kuishia kunukuu katika sehemu hii ya Maandiko! Ahadi zenye utajiri kama nini! Lakini ili makala iwe fupi, tutanukuu mistari hii miwili tu. Tunaiona tena ahadi ya moyo mpya, moyo laini. Pia tunaona Mungu akiwachochea (akiwasababisha) wale waliopokea kumtii. Na tena tunaona Mungu na mwanadamu wakiunganishwa tena.
- Nami nitatia roho yangu ndani yenu, nanyi mtaishi, nami nitawaweka katika nchi yenu wenyewe; ndipo mtakapojua ya kuwa mimi, BWANA, nimesema hayo na kuyatenda, asema BWANA. Eze. 37:14 Muktadha (ambao hatutauchapisha hapa kwa sababu ya nafasi) ni kuzaliwa upya au kufufuliwa kwa rundo la mifupa ya zamani iliyokauka. Ahadi yenye nguvu ni kwamba “mtaishi,” na nguvu ya kuhuisha (kutoa uhai) ni “roho yangu.” Tena tunaona Roho wa Mungu akitoa uzima mpya.
- Hata itakuwa baada ya hayo, nitamimina roho yangu juu ya wote wenye mwili; na wana wenu na binti zenu watatabiri, wazee wenu wataota ndoto, vijana wenu wataona maono; tena juu ya watumishi wa kiume na wa kike katika siku hizo nitamimina roho yangu. Yoe. 2:28-29 Mistari hii ndiyo hunukuliwa zaidi kuhusiana na ubatizo wa Roho Mtakatifu. Jambo muhimu ni maneno “wote wenye mwili.” Kama ilivyotajwa awali, kabla ya Masihi kuja, ni manabii wachache waliochaguliwa na watu wengine binafsi tu waliopewa Roho wa Mungu. Masihi alipokuja, uwezekano wa kubatizwa kwa Roho huyo ulifunguliwa kwa “wote”; hata watumwa waliodharauliwa wangeweza kumpokea.
- Ndipo akajibu, akaniambia, akisema, Hili ndilo neno la BWANA kwa Zerubabeli, kusema, Si kwa uwezo, wala si kwa nguvu, bali ni kwa roho yangu, asema BWANA wa majeshi. Zek. 4:6 Ahadi inayohusiana na mstari huu inahusishwa na muktadha wa mizeituni miwili ambayo (kama tunavyojifunza baadaye katika Ufunuo) ilihusiana moja kwa moja na taa. Kwa maneno mengine, taa zilikuwa na njia ya moja kwa moja ya kusambaziwa mafuta kutoka kwenye mizeituni, ugavi usiokoma wa mafuta moja kwa moja kutoka kwenye chanzo. Huu ungekuwa ugavi wa nguvu, kwa kusema, kwa kinara cha taa. “Nguvu” ingetoka kwa Mungu, si kwa uwezo na juhudi za mwanadamu mwenyewe.
Kutokana na matamko haya ya kinabii tunapata taswira ya kazi na nguvu za Roho wa Mungu. Sheria pia ilizungumzia Roho kwa mifano ya kivuli, jambo lililo wazi zaidi katika “mafuta ya upako.” Hata hivyo, kwa utafiti huu wa sasa, tutayaacha mifano hii (kwa sababu ya nafasi) na kuingia moja kwa moja katika wakati wa ahadi ya kumiminwa kwa Roho.
Roho Mtakatifu na moto
Yohana hangeweza kusema kwa uwazi zaidi. Yeye alibatiza kwa maji, lakini Yesu angewabatiza waongofu wake kwa kitu chenye nguvu zaidi kuliko maji: Roho Mtakatifu na moto. Nina hakika kwamba maneno hayo yaliwashangaza wasikilizaji wake walipoyasikia. Kubatizwa kwa moto?
Siku ya Pentekoste jambo hilo lilitukia. Ndimi za moto halisi zilitua juu ya watu wa kwanza waliopokea ahadi hizo zilizotajwa hapo juu. Lakini jambo fulani lilitukia ndani zaidi ya miali ya moto ya kimwili. Moto wa upendo wa Mungu uliwashwa ndani yao, ukiteketeza ubinafsi wa zamani. Maji yanaweza kuosha tu uchafu wa nje; moto husafisha chembe zenyewe. Osha kijiko cha fedha kwa maji na mabaki ya chakula huondoka. Tupa kijiko hicho hicho motoni na uchafu hutoka ndani ya fedha. Vivyo hivyo, mtu alipobatizwa kwa ubatizo wa Yohana, angeweza kusamehewa dhambi zake. Lakini mbatize mtu huyo huyo kwa Roho Mtakatifu na dhambi zake zingeteketezwa kutoka moyoni mwake.
Kwa kusema kwamba angebatiza kwa moto, Yesu alikuwa akitumia mfano wa utakaso wa ndani ambao Roho wa Mungu angefanya ndani ya mwanadamu. Bila shaka, katika kumiminwa kwa kwanza kabisa, mwali wa kimwili pia ulionekana, lakini huo ulikuwa ishara au mfano tu wa mwali usioonekana uliowashwa ndani ya roho ya mwanadamu. Miali hiyo ya kimwili haikuwa ya lazima ili kutimiza utakaso wa ndani, na mara chache sana (ikiwa hata ilitukia)1 imeonekana tena tangu kumiminwa kwa kwanza.
Kuzaliwa mara ya pili
Masihi hakuita tu jambo hilo kubatizwa kwa Roho Mtakatifu, bali pia alizungumza kuhusu kuzaliwa kwa Roho. Myahudi mashuhuri alipomjia usiku ili kumchunguza, Yesu alianza kuzungumza kuhusu kuzaliwa kwa Roho. Alimwambia Nikodemo kwamba mtu asipozaliwa upya, hawezi kuingia katika ufalme wake. Nikodemo alipoonyesha wazi kuchanganyikiwa, Yesu alieleza kwamba roho ya mwanadamu ilipaswa kuzaliwa kwa Roho wa Mungu. Kwa maneno mengine, ilipaswa kufanyika upya ndani kabla ya mwanadamu kuingia katika ufalme. Yesu pia alieleza kwamba ingawa mtu hawezi kumwona Roho mwenyewe, anaweza kuona matokeo ya kazi yake … kama vile anavyouona upepo unapovuma. Fundisho hili halikuwa mfano tu; kuzaliwa upya kulikuwa tukio halisi la kuzaliwa kiroho, lisiloonekana lakini la kweli kama kuzaliwa kimwili.
Kisha Yesu aliendelea moja kwa moja kuzungumzia kuwa na uzima wa milele. Jambo moja la kukumbuka hapa ni kwamba jina Yehova halipatikani katika Agano Jipya. Lakini kwa hakika limo humo … kwa sababu Yehova humaanisha “aliyekuwako daima.” Yesu alipozungumza kuhusu kutoa uzima wa milele, alikuwa akizungumza kuhusu kumpa Yehova mwenyewe, “Aliye Hai Milele.” Yeyote angemwamini Yesu angepokea Uzima huo Uliokuwako Daima kama zawadi ya bure.
Hapa ndipo sehemu kubwa ya theolojia ya kisasa inapokosa kufikia lengo. Mara nyingi watu humwelewa Yesu kuwa anasema, “Ili kila mtu amwaminiye asipotee, bali awe na msamaha. Kwa maana jinsi hii Mungu aliupenda ulimwengu, hata akamtoa Mwanawe pekee, ili kila mtu amwaminiye asipotee, bali awe na msamaha.”
Sivyo! Yesu alikuja “ili wawe na uzima, kisha wawe nao tele!” Yn. 10:10 (Kumbuka tena kwamba haisemi msamaha.) Ingawa msamaha unahitajika na umejumuishwa katika injili, tunahitaji kujikumbusha kwamba kusamehewa na kupewa Uzima Uliokuwako Daima si kitu kilekile: kupewa Uzima Uliokuwako Milele kunazidi sana kusamehewa tu. Na uzima huo ni Roho wa Mungu, Yehova mwenyewe, akiingia moyoni mwa mwanadamu ili akae humo. Sheria ya Musa haikuwa na mpango wowote wa jambo hili. Msamaha ungeweza kupatikana chini ya Sheria, lakini si kurejeshwa kwa uzima wa Mungu ndani ya roho ya mwanadamu. Tofauti kubwa kama nini! Mungu na mwanadamu wakipatanishwa kiasi kwamba Mungu mwenyewe anaingia na kuungana tena na roho ya mwanadamu!
Hili ndilo lile!
Kisha likatukia. Yesu alikuwa amewaambia wakae Yerusalemu hadi nguvu isiyo ya kawaida imwagwe ndani yao. Walisubiri huku wakiomba. Ghafula “upepo” huo ukavuma na ahadi za Baba—tulizoziangalia awali katika makala hii—zikatimizwa. Mioyo ya mawe iliondolewa na mioyo mipya, laini ikatolewa. Upendo usio wa kawaida ulimiminwa ndani ya mioyo yao. Kulikuwa na unyenyekevu na moyo uliovunjika, lakini wakati huohuo ujasiri mkuu. Huu ulikuwa Uzima wa Milele! Huku kulikuwa kufufuliwa kiroho! Huku kulikuwa kuzaliwa upya kwa utu wao wa ndani, jambo ambalo hawangeweza kamwe kulitimiza kwa nguvu zao wenyewe. Hii ilikuwa neema ya Mungu!
Na bila shaka, katika tukio hilo pia kulikuwa na karama maalumu zilizotolewa, zikiwemo uwezo wa kusema lugha ambazo hawakuwahi kuzijua. Nao hawakuweza kujizuia kusema kuhusu “matendo makuu ya Mungu.” Katika tukio hilo pia, miali iliyoonekana ilikaa juu ya vichwa vyao. Lakini karama hizi, miali iliyoonekana na sauti za kishindo havikuwa jambo kuu. Jambo fulani lilikuwa likitukia hapa ambalo halijawahi kutukia katika historia ya wanadamu. Ufalme ulikuwa ukiundwa, ufalme ambao Mfalme anatawala kutoka ndani, si kutoka nje. Uzima wa Milele ulikuwa ukimiminwa ndani yao; Yehova alikuwa anaketi tena kwenye kiti chake cha enzi ndani ya moyo wa mwanadamu.
Huenda lilikuwa tukio lenye hisia nyingi sana, lakini hisia hizo pia hazikuwa jambo kuu. Mambo mengi mbalimbali huwafanya watu wawe na hisia kali. Hisia za siku hiyo “hazikuhusiana na jambo lenyewe.” Lakini ni wazi kwamba mihemko na kuzungumza kwa lugha za kigeni kulifanya tukio lionekane kana kwamba walikuwa wamefanya karamu kubwa kupita kiasi, huku wakinywa whisky na divai nyingi.
Petro, ambaye siku chache tu kabla alikuwa amekana kwa nguvu kwamba hata anamjua Yesu, sasa aliwezeshwa kusimama kwa ujasiri mbele ya umati na kutangaza, “Hili ndilo lililotabiriwa na nabii Yoeli!” Umati ulipouliza ulipaswa kufanya nini, Petro aliwaambia hatua rahisi za kuchukua: tubuni uasi wenu, batizweni katika jina la Yesu (kubatizwa “katika jina la Yesu Kristo” kulimaanisha kujitiisha kabisa kwake kama Mfalme wa maisha yenu) … nanyi pia mnaweza kupata uzoefu wa ubatizo—kuzaliwa upya kiroho—kwa Roho Mtakatifu.
Matunda ya uzoefu huo
Tukianzia Matendo 2:41, mara tu baada ya mwisho wa mahubiri ya Petro siku hiyo kuu, tutaorodhesha matokeo ya ubatizo huo wa Roho: Watu kuongezwa katika ufalme wa Kristo, kudumu katika mafundisho safi, ushirika wa kila siku, maombi, umoja, kumcha Mungu, uponyaji, kutokuwa na ubinafsi katika kugawana mali (uhuru dhidi ya kupenda mali), furaha, kuridhika, ujasiri kwa ajili ya Kristo …
Baadaye Paulo, ambaye hakuhusika katika kumiminwa kwa kwanza kwa Roho, aliweka orodha ya matunda ambayo yangeonekana katika maisha ya mpokeaji: “Lakini tunda la Roho ni upendo, furaha, amani, uvumilivu, utu wema, fadhili, uaminifu, upole, kiasi; juu ya mambo kama hayo hakuna sheria.” Gal. 5:22-23
Jambo la kutambua katika orodha hii ni kwamba matunda yote yaliyotajwa yanahusu sifa za tabia, jambo linalotukia katika roho ya mwanadamu. Kabla sijaendelea, niseme kwamba ni kosa kabisa kusema, “kilicho ndani tu ndicho cha maana.” Watu waliozaliwa upya kiroho si wagonjwa wa skizofrenia ya kiroho wanaoishi maisha maradufu, maisha ambayo ndani hailingani na nje. Lakini kwa upande mwingine, inawezekana kufanya mambo sahihi kwa roho au nia isiyo sahihi. Kwa mfano, mtu anaweza kutoa mali yake yote kuwalisha maskini, lakini akafanya hivyo kwa sababu kwa kweli anataka kusifiwa na watu. Au kwa sababu anataka kujifurahisha mwenyewe. Kwa hiyo anaweza kufanya jambo sahihi, lakini kwa roho isiyo sahihi. Mtu anapozaliwa mara ya pili kwa Roho, ataanza kufanya mambo sahihi akiwa na nia sahihi.
Banjo kwa ajili ya Yesu?
Hebu tuangalie, lakini kwa ufupi sana, kile kinachotukia leo katika sehemu nyingi. Kundi la watu linakusanyika. Muziki unaanza, mdundo unaongezeka, miili inaanza kuyumbayumba kwa kufuata mdundo, kauli inayorudiwa-rudiwa inasikika (hata ikiwa ni kauli ya kiungu sana), na punde si punde hisia zinapamba moto. Mtu anaanguka sakafuni na kuanza kujiviringisha huku na huko, huku na huko, akipiga kelele za jambo fulani. Huenda mtu huyo anayeanguka sakafuni anaishi katika uzinzi, ameolewa na mtu ambaye mwenzi wake wa ndoa wa awali bado yu hai. Huenda ni mshiriki wa kikosi cha mabomu cha Jeshi la Anga, au labda mwigizaji wa Hollywood. Vito vyao vinametameta wanapojiviringisha. Wanapojiviringisha huku na huko wakipiga kelele, huenda mchungaji atatangaza, “Tazama, kuna banjo za Mungu!”2
Baada ya muda hisia hupungua. Muziki unakoma. Kila mtu anarudi nyumbani, kutia ndani “banjo,” ambao hurudi nyumbani kuendelea kuishi katika uzinzi au kudondosha mabomu juu ya watoto wasio na hatia. “Mchungaji”—je, tunaweza kutumia neno hilo kwa manabii wa uongo?—anawasihi wote “wampe Bwana pesa.” Anawaambia kwamba Mungu alikusudia watoto wake waishi kama wafalme, kwa kuwa wao ni wafalme na makuhani. Ndiyo sababu anaendesha Cadillac na kuishi katika nyumba yenye thamani ya dola nusu milioni. Ukitaka, atakuwekea mikono na wewe pia unaweza kupata uzoefu wa “kubatizwa kwa Roho Mtakatifu” na kuwa banjo kwa ajili ya Yesu.
Miitikio kuhusu banjo
Kwa wanafunzi wa Yesu walio makini, tukio lililoelezwa hapo juu linachukiza karibu kabisa.3 Kwa kuitikia, tunaweza kufikia kwa urahisi hatua ya kutotaka hata kusikia kuhusu ubatizo wa Roho Mtakatifu. Lakini, ndugu wapendwa! Hatupaswi kuwaruhusu manabii wa uongo watuibie ukweli na uzoefu wenye thamani. Upo ubatizo wa kweli wa Roho Mtakatifu, kuzaliwa upya halisi kwa roho ya mwanadamu, ambao Yesu alituambia lazima tupitie ili kuingia katika ufalme wake. Na lazima tukumbuke kwamba ufalme ndio lengo, si uzoefu huo. Kuzaliwa mara ya pili kwa Roho ni njia ya kufikia lengo, si lengo lenyewe.
Uzoefu halisi
Ili tuone uzoefu halisi wa kuzaliwa mara ya pili kwa Roho, sasa tutageukia baadhi ya nukuu kutoka kwa Anabaptisti wa awali. Kwa kutumia nukuu hizi, hatusemi kwamba Anabaptisti wa awali walikuwa watu wakamilifu walioelewa na kupata uzoefu wa Roho kwa ukamilifu. Lakini tunakuta mafundisho na matendo yao yakilingana kwa karibu na mafundisho na uzoefu wa kibiblia. Tutaanza na Dirk Philips, aliyefanya kazi pamoja na Menno Simons.
Kwa hiyo, Kristo pia anasema kwamba yeye “aaminiye ndani yangu” ana uzima wa milele. Yn. 3:16; 11:25 Kwa nini? Kwa sababu amepokea nguvu ya kiungu, naam, nguvu yenye kuhuisha ya uzima wa milele—uzima unaoumbwa moyoni mwake na kupenya, kusafisha na kufanya upya kabisa, na hatimaye kuusukuma, kuuongoza na kuupeleka kwenye asili ulikotoka, yaani, uzima wa milele wa kiungu wenyewe.
Basi sasa, yeyote anayeamini hivyo katika Yesu Kristo, ambaye amepokea nguvu hiyo hai ya Mungu na ambaye anaihisi ndani yake mwenyewe, ni Mkristo wa kweli anayeamini na kumkiri Kristo kwa mujibu wa Roho, kwa maana yeye ni roho moja naye. Yn. 3:18; 1 Kor. 6:17. Pia anaelewa kwa hakika mwili wa Kristo ni nini; kwa maana yeye mwenyewe ni nyama ya nyama ya Kristo na mfupa wa mfupa wake. Efe. 5:30 Zaidi ya hayo, kwa Roho na imani ya kweli amekula mwili wa Kristo na kunywa damu yake. Yn. 6:54 Kwa njia hii ameunganishwa na Kristo katika asili moja ya pamoja. Kumjua huku4 Mungu na Kristo ndiko uzima wa milele. Yn. 17:3
Lakini chochote anachosema mtu kuhusu Yesu Kristo bila nguvu hiyo ya ndani ya Mungu, bila nuru hiyo ya Roho Mtakatifu, na bila ushirika huo na kupandikizwa kwa mbegu ya kiungu ya tabia na asili ya Yesu Kristo, ni maneno matupu na ni kama maneno ya kipofu ambaye (kwa mujibu wa methali ya kawaida) anabishana na kujadili kuhusu rangi ambayo hajawahi kuiona wala hawezi kuiona. Kwa sababu hii tunataka kila mtu anayedai kuwa Mkristo aonywe kwa uaminifu ili ajifunze kumjua Yesu Kristo hivyo, amwamini na kumpokea, ili Yesu Kristo siku ya mwisho amkiri mbele za Mungu Baba yake na mbele za malaika wateule kuwa ndugu yake, dada yake na mama yake, na kumpokea katika ufalme wake wa milele. Mt. 12:505
Menno Simons anaeleza jambo hilohilo kwa maneno tofauti kidogo:
Kuzaliwa upya … ni mabadiliko ya ndani, yanayombadili mtu kwa nguvu za Mungu, kwa njia ya imani, kutoka uovu hadi wema, kutoka maisha ya kimwili hadi maisha ya kiroho, kutoka udhalimu hadi haki, kutoka kwa Adamu hadi kwa Kristo; jambo ambalo haliwezi kamwe kutukia kwa watoto wachanga. Waliozaliwa upya huishi kwa nguvu za uzima mpya; huisulubisha miili yao pamoja na tamaa zake mbaya; humvua Adamu wa kale pamoja na matendo yake; huepuka kila namna ya uovu; hufundishwa, huongozwa na kuelekezwa na Roho Mtakatifu. Rum. 1:17.
Tazama, huku ndiko kuzaliwa upya kwa kweli pamoja na matunda yake, ambako Maandiko yanazungumzia, nako huja kwa njia ya imani katika neno la Mungu, bila hiyo hakuna mtu aliyefikia umri wa kuelewa anayeweza kuokolewa; kama Kristo asemavyo, “Amin, amin, nakuambia, mtu asipozaliwa mara ya pili, hawezi kuuona ufalme wa Mungu,” Yn. 3:3. Naam, yote ni bure, hata kama mtu angebatizwa na Petro, au Paulo, au Kristo mwenyewe, asipobatizwa kutoka juu kwa Roho Mtakatifu na kwa moto. Mt. 3:11 Kama Paulo asemavyo, “Katika Kristo Yesu kutahiriwa si kitu, wala kutokutahiriwa, bali kiumbe kipya,” Gal. 5:6; 2 Kor. 5:17. Wote waliozaliwa na Mungu hivyo, waliobadilishwa na kufanywa upya ndani ya utu wao, na kuhamishwa kutoka kwa Adamu hadi kwa Kristo, wako tayari kutii neno la Bwana na kusema pamoja na Paulo mtakatifu, “Bwana, wataka nifanye nini?” Wanajikana wenyewe kwa nia na mioyo yao yote; wanajitiisha kwa neno na maagizo ya Bwana bila kuchukizwa wala kupinga; hupokea ubatizo kwa mujibu wa amri ya Bwana, Mt. 28:19. Wanakuwa na kujionyesha kuwa matawi yenye kuzaa matunda ya Kristo, Mzabibu wa kweli, na warithi pamoja katika kanisa la Bwana, Yn. 15:5. Wanapokea msamaha wa dhambi zao na kipawa cha Roho Mtakatifu.6
Kuhusu 1 Petro 3:21, Menno alisema yafuatayo:
Hapa Petro anatufundisha jinsi ubatizo wa ndani unavyotuokoa, ambao huosha utu wa ndani, wala si ubatizo wa nje ambao huosha mwili; kwa maana ni ubatizo huu wa ndani tu, kama ilivyokwisha kusemwa, wenye thamani mbele za Mungu, ilhali ubatizo wa nje hufuata tu kama ushahidi wa utii utokanao na imani; kwa maana kama ubatizo wa nje ungeweza kuokoa bila utakaso wa ndani, Maandiko yote yanayozungumza kuhusu mtu mpya yangekuwa yamesemwa bure. Ufalme wa mbinguni ungefungwa kwenye maji ya kawaida; damu ya Kristo ingemwagwa bure, na hakuna aliyebatizwa ambaye angeweza kupotea. La, la! Ubatizo wa nje hauna faida yoyote maadamu hatujafanywa upya ndani, kuzaliwa upya na kubatizwa na Mungu kwa moto wa mbinguni na Roho Mtakatifu.7
Peter Riedemann, ambaye nyakati nyingine huitwa “mwanzilishi wa pili wa Wahuteri,” aliandika maelezo marefu ya imani yake alipokuwa gerezani. Kuhusu kama mabadiliko ya mwanadamu ni kazi ya mwanadamu au kazi ya Mungu, Peter alieleza kwa maneno haya:
Ingawa mtu huzungumza kwa lugha za malaika, (1 Wakorintho 13:1) ikiwa Mungu hazungumzi kupitia kwake, basi mtu huyo hasemi Neno la Mungu, (Yeremia 23:21) kwa sababu Mungu ndiye Neno. (Yohana 1:1) Lakini Mungu anapozungumza kupitia mtu na kutaka kujenga hekalu lake ndani ya mtu huyo, kwanza Mungu huondoa kile kilicho kigumu na kisicho na nidhamu, kisichofaa kwa nyumba yake. Hufanya hivyo kwa njia ya kuhubiri toba. (Luka 3:1-14 Marko 1:1-8 Mathayo 3:1-12) Watu wanapolipokea Neno na kutubu, Mungu huwaweka juu ya msingi wa Kristo, (1 Wakorintho 3:11) mradi wafe kwa dhambi na wawe kama yeye katika kifo. Kisha watahuishwa kwa njia ya imani na kurejeshwa kwenye uzima mpya, (Warumi 6:1-4) ambao hautokani na nguvu za mwanadamu (Zekaria 4:6 Kumbukumbu la Torati 8:1-3) bali kwa neema na kazi ya Mungu. (Waefeso 2:1-10). Kwa kuwa jambo hili hufanywa si kwa juhudi za mwanadamu bali kwa tendo la Mungu, (1 Wakorintho: 15:20-28), Paulo anatuhimiza hivi: “Toeni viungo vyenu viwe vyombo vya Mungu na haki yake, ili viwe vitakatifu.” (Warumi: 6:19) Ikiwa Mungu atafanya jambo lolote jema ndani ya mtu, mtu huyo hana budi kujisalimisha kwa Mungu. (Mithali 1:22-31) La sivyo, wema hauwezi kufanyika ndani yake. Kama vile mtu hawezi kufanya jambo lolote jema kwa uwezo wake mwenyewe, vivyo hivyo Mungu hataki kufanya jambo lolote ndani yake isipokuwa ajitoe kwa moyo wake wote kuwa chombo cha Mungu. Ndipo mapenzi ya mtu huyo aliyejisalimisha yanapoungana na mapenzi ya kiungu kwa namna ambayo mapenzi ya kiungu na mapenzi ya kibinadamu yanakuwa kitu kimoja. Tangu wakati huo, Mungu hutamani, huchagua na kutenda kila kitu ndani ya mtu huyo. Mtu huyo hujiruhusu kuwa chombo cha Mungu (Yohana 15:4-5) na hivyo anaweza kusema pamoja na mtume mpendwa Paulo, “Mimi siishi tena, bali Kristo anaishi ndani yangu.” (Wagalatia 2:20) Hivyo ndivyo Mungu anavyofanya kazi ndani ya watu. Kwa upande mwingine, mtu akificha chochote, akajichagulia mwenyewe, au akataka au kuanzisha jambo kwa uwezo wake mwenyewe wala si pamoja na Mungu, kazi ya Mungu inazuiwa na haiwezi kuendelea. Mtu wa namna hiyo hubaki hajajiandaa kwa ujenzi huu na hatafaa kwa ajili yake. Mungu hutenda kazi ndani ya mtu anayejisalimisha, naye Mungu hudhihirisha nguvu zake (Kumbukumbu la Torati 8:1-4) katika kufanywa upya kwa mtu huyo. (Tito 3:1-7) Kwa kazi hii Mungu humwezesha mtu kushiriki katika asili na tabia ya Mwana wake, (1 Wakorintho 2:9-10) (2 Petro 1:3-8) na hata, kwa kiasi fulani, katika nguvu zake zisizo na mipaka. Hili tunalisoma katika maneno haya, “Yote yanawezekana kwa yeye aaminiye.” (Marko 9:23)8
Uthibitisho uko kwenye matokeo
Basi tunajuaje kwamba roho inayotujia kwa kweli ni Roho wa Mungu? Hapa ndipo Upentekoste ulipokosea tangu siku ya kwanza. Mtu fulani aliamua kwamba uthibitisho wa ubatizo wa Roho Mtakatifu ni kunena kwa lugha; ikiwa mpokeaji hakunena kwa lugha, hakuwa amebatizwa kwa Roho Mtakatifu. Kwa bahati mbaya, walionekana kutotambua kwamba Biblia iko wazi kabisa: “Mtawatambua kwa matunda yao.” Mt. 7:16 Ona kwamba haisemi, “kwa karama zao.” Wala, “kwa hisia zao.” Wala, “kwa bidii yao.”
Hakuna hata kimoja kati ya vitu hivyo vitatu kilichotajwa ambacho ni kiovu chenyewe, na vyote vitatu vinatamanika. Hata hivyo, Upentekoste kama tunavyoujua leo umejengwa juu ya dhana ya uongo kwamba mtu hajabatizwa kwa Roho Mtakatifu isipokuwa anene kwa lugha kama uthibitisho.
Hakuna shaka sana kwamba kumiminwa kwa kwanza kwa Roho kunakotajwa katika Matendo kulikuwa tukio lenye hisia nyingi. Huenda machozi ya furaha yalitiririka kwa wingi. Huenda vigelegele vya ushindi vilisikika kwa sauti kubwa barabarani. Hata hivyo, Wakristo hawatambuliki kwa hisia zao. Kama vile Upentekoste ulivyojengwa juu ya dhana ya uongo, wengine wamejaribu kusema kwamba usipopata uzoefu wenye hisia kali sana, hujabatizwa kwa Roho. Hali zetu za kihisia hutofautiana sana, na tunapaswa kuwa waangalifu mno tusijaribu kuwafanya wengine waitikie kihisia kama sisi. Hata hivyo, inaonekana ajabu kufikiria kusamehewa, kuachiliwa kutoka katika nguvu za dhambi, kujazwa furaha, upendo kumiminwa mioyoni mwetu … yote hayo bila hisia za aina fulani kutokea ndani yetu.
Inaelekea wanaume na wanawake waliokuwa katika chumba kile cha juu walikuwa na bidii (kwa asili) kwa ajili ya Mungu. Lakini karama, hisia na bidii vyote havikuwa jambo kuu. Nimewaona watu waliopata uzoefu wenye hisia kali, lakini wakakosa ubatizo wa Roho Mtakatifu. Na nimewaona watu wenye bidii kubwa sana, wenye bidii kwa ajili ya Mungu, ambao pia walikosa kuzaliwa upya kwa Roho. Hilo kwa kawaida huonekana katika mtazamo wao, kwa kuwa wengi wana bidii kwa ajili ya kweli za kibiblia, wanatekeleza taratibu sahihi za kidini, na wameyaacha madhambi makubwa ya mwili kama vile kunywa pombe, kutukana na uasherati. Wengi hata huvaa mavazi ya staha, hufunika vichwa vyao, na huenda wamekubali pia mafundisho ya kutotumia nguvu na kutokusanya mali. Lakini Wakristo hawatambuliki kwa bidii yao ya kidini.
Watu wenye bidii nyingi mara nyingi hushindwa katika dhambi za roho, katika mitazamo yao. Wengine wanaweza kujaribu kuzungumza nao kuhusu roho wanayoitenda nayo, lakini hawawezi kuliona jambo hilo … hawana Roho wa Kristo ndani yao ili “kuuona ufalme wa Mungu.” Wanachoweza kuona tu ni kwamba wamejifananisha kwa nje na mafundisho mengi ya Yesu—jambo ambalo ni zuri kwamba wamefanya hivyo!
Lakini Roho Mtakatifu hufanya kazi ya mabadiliko ndani ambayo haiwezi kuigwa wala kuchochewa kwa nguvu za mwili. Shauku kubwa huwasukuma watu wenye bidii kuendelea mbele, nao huamini kimakosa kwamba wanasukumwa na Roho wa Mungu, ilhali kwa hakika wanasukumwa tu na bidii yao ya kidini. Nasisitiza tena kwamba hakuna ubaya wowote kuwa na bidii kubwa kwa ajili ya Mungu. Hata hivyo, kwa kifupi, bidii kubwa na Roho Mtakatifu si vitu vinavyomaanisha jambo lilelile. Pilgram Marpeck, Anabaptisti wa Ujerumani Kusini, alieleza hivi:
Ah ndugu zangu, ni lazima tuwe waangalifu na wenye tahadhari kubwa tusije tukachukulia msukumo wetu wenyewe [kuwa] wa Roho Mtakatifu, mwenendo wetu wenyewe [kuwa] mwenendo na maisha ya Kristo. …
Nimejionea ndani yangu mwenyewe, na pia kutokana na simulizi za maandishi ya kibiblia, kwamba uchaji wa asili huchukia uovu na huwa na bidii kwa ajili ya mema … kwamba [watu wenye bidii ambao hawajaongoka] hutiishwa na jambo hilo na kusukumwa na bidii, wakijitahidi sana.
Kwa hiyo huo si msukumo wa Roho Mtakatifu wa Kristo, wala hawawi watoto kwa njia hiyo. … Hata leo … watu wengi hutenda kwa sababu ya bidii yao kwa ajili ya mema, bila kujua au kufikiri vinginevyo ila kwamba wanasukumwa na Roho Mtakatifu. …
Ninaandika haya yote ili kila mmoja aweze kuona vizuri mwenyewe ni nini kinachomsukuma, kinatoka chanzo gani, msukumo wake umetokana na chanzo gani. Watumishi hawajui jambo hili. Lakini marafiki au watoto wanajua kile ambacho Bwana wao anafanya na kwa nini msukumo wa Roho Mtakatifu umo ndani yao.9
Washirika wa asili ya kiungu
Thomas von Imbroich alikuwa mmoja wa Ndugu wa Uswisi katika siku za mwanzo za harakati ya Anabaptisti. Ingawa aliuawa kwa ajili ya imani yake akiwa na umri wa miaka ishirini na kitu, alikuwa amehubiri na kusaidia kuanzisha makutaniko kadhaa kando ya Mto Rhine. Akiwa gerezani aliandika maelezo ya imani yake yaliyotumiwa sana. Alisema yafuatayo kuhusu uthibitisho wa kuzaliwa upya kwa Roho Mtakatifu:
Kwa maneno haya [Yn. 3:6-8] Kristo anaonyesha kwamba mtu aliyezaliwa upya anakuwa wa kiroho na anazaliwa kwa Roho akiwa na asili ya kiroho, kama Petro asemavyo. (2 Pet. 1; Rum. 8; Mdo. 17; Yn. 14) “Mweze kuokoka na uharibifu uliomo duniani kwa sababu ya tamaa, mkawa washirika wa tabia ya Uungu.” Kwa hili kila mtu anaweza kujua kama amezaliwa kwa Roho, yaani, ikiwa ana sifa za Roho, kama vile mtu aliyezaliwa kwa mwili alivyo na sifa za mwili—kila mmoja katika eneo lake. (Yn. 3; 1 Kor. 15). Ndege wana asili yao ya kipekee; vivyo hivyo wanyama wa mwituni; na kadhalika wanadamu. Kila mtu hufikiri kulingana na kile alichozaliwa kutokana nacho. Kwa hiyo mtu aliyezaliwa kwa Roho huwa na nia ya kiroho (Rum. 8), kama Paulo asemavyo: “Kwa maana wote wanaoongozwa na Roho wa Mungu, hao ndio watoto wa Mungu.”10
Wale waliozaliwa hivyo kwa mbegu hii ya kiroho ya Abrahamu watazaa matunda ya kiroho; yaani, matendo ya kila namna ya wema, haki na kweli: Wanamtii Baba yao; huzishika amri zake na kufuata maagizo yake (Efe. 5; Yn. 10, 14, 15; Isa. 55); huacha maisha yasiyompendeza Mungu (Rum. 12), wala hawafanani na ulimwengu; hutafuta yaliyo juu, aliko Kristo, wala si mambo yaliyo duniani; huiua na kuisuluibisha miili yao yenye dhambi (Kol. 3): hufuata nyayo za Yesu (mtangulizi wao) katika huzuni, dhiki, mateso, nao humtii hadi kufa (Gal. 3; 1 Pet. 2; Ebr. 11). Kwa hiyo tunasema kwamba wale wanaoongozwa hivyo na Roho wa Mungu ni wazao wa kiroho wa Abrahamu na ni watoto wa Mungu (Rum. 4, 8).
Kwa hiyo, Maandiko yote yaliyotajwa hapo juu yanashuhudia kwamba hakuna mtu aliyezaliwa na Mungu asiye na imani hiyo na ambaye hajapokea Roho Mtakatifu kuwa dhamana ya urithi wetu (Efe. 1).11
Neema!
Huenda umesikia fasili za kawaida za neema. Hans Betz, Anabaptisti wa awali aliyeandika nyimbo kadhaa zilizounda kiini cha Ausbund ya awali,12 alifasili neema kwa maneno rahisi. Katika wimbo wa namba 88 anaandika:
Neema ya Mungu ni Roho Mtakatifu, Ambaye pia huitwa Mfariji …
Sasa Roho Mtakatifu akikuongoza, Ili usijisalimishe kwa dhambi, Mungu amekuzaa upya, Katika Yesu Kristo Mwanawe.
Nina hakika Hans hakumaanisha kwamba neema na Roho Mtakatifu ni kitu kilekile kila wakati. Hata hivyo, nakupa changamoto usome Agano Jipya lote na kuweka “Roho Mtakatifu” kila mahali unaposoma neno “neema.” Kwa mfano, “Kwa maana mmeokolewa kwa Roho Mtakatifu, kwa njia ya imani …” Efe. 2:8 Roho Mtakatifu hutuokoa kwa maana ya kweli ya wokovu, ambayo ni kuokoa au kuopoa. Kwa kujazwa na Roho Mtakatifu, tunapokea nguvu za kushinda ubinafsi, mwili, ulimwengu na hata ibilisi mwenyewe. Hiyo ndiyo neema, zawadi ya bure kweli kweli! Mdo. 2:38; 10:45
“Kwa maana hamwi chini ya sheria, bali chini ya Roho Mtakatifu …” Rum. 6:14 Tukikumbuka kwamba udhaifu wa Sheria ulikuwa kutokuwa na mpango wa kuunganishwa tena na Mungu kiroho, tunaweza kuelewa jinsi Agano Jipya lilivyo bora zaidi kuliko la Kale. Sasa mwamini anaweza kuishi chini ya nguvu za Roho Mtakatifu! Chini ya Roho, lakini juu ya Sheria!
Jinsi ya kumpokea Roho
Mojawapo ya mapambano makubwa zaidi ya kanisa la kwanza yalikuwa dhidi ya Wayahudi ambao hawakuelewa kwamba Sheria ya Musa haikupaswa kuwekwa juu ya waumini wa Mataifa. Waliitwa Wana-Juda, na walihisi kwamba sheria ilipaswa kushikwa hata baada ya kutimizwa. Alipopambana na wazo hili, Paulo aliwauliza Wagalatia swali lenye kuchochea fikira: “Je, mlipokea ubatizo wa Roho Mtakatifu kwa sababu mlitii Sheria kikamilifu sana, au mlipokea ubatizo wa Roho Mtakatifu kwa sababu mlimwamini Yesu?” Gal. 3:2
Bila shaka, wote walijua kwamba kipawa cha bure cha Roho kilitokana na imani yao katika Yesu kama Nabii, Kuhani na Mfalme aliyeahidiwa; Sheria haikuwa na mpango wowote wa kupokea kujazwa na Roho. Kisha Paulo alifuatanisha swali la kwanza na jingine linalofanana nalo: “Yule aliyewaongoza kuingia katika uzoefu wa kujazwa na Roho, je, alifanya hivyo kwa kuhubiri utii kwa sheria za sherehe, au kwa kuhubiri imani katika Yesu?” Tena, walijua kwamba ilikuwa ni kwa sababu ya Yesu, si kwa sababu ya kushika sheria za sherehe.
Kufa ili kuishi
Hans Betz, mtunzi wa nyimbo aliyetajwa awali, alisema yafuatayo katika mojawapo ya nyimbo zake:
Fahamu kinachotukia: kifo kinapotukia, mwanadamu anapoukana mwili wake, ndipo mwanadamu hupokea kutoka kwa Yesu Kristo ubatizo utoao uzima. Yohana anatuambia kwamba huo huitwa moto na roho; huo pekee ndio hutakasa na kufanya safi na kuleta ushirika na Mungu.
Yeyote aliye na ubatizo huu hupandikizwa katika kifo cha Kristo; tamaa zake zote zikisulubishwa hivyo, anazaliwa upya kwa njia hiyo. Kuzaliwa huku kumetukia ndani ya Yesu Kristo kwa njia ya maji na roho.13
Siri ya kupokea “ubatizo utoao uzima” wa Roho Mtakatifu ni kufa; kufa kwa mapenzi yetu wenyewe kwa imani kwamba Yesu atamwongoza mtu huyo katika njia iliyo sawa. “Mfumo” huu—ikiwa tutathubutu hata kuuita mfumo—ulikuwa msingi katika Anabaptisti wa awali; huenda tungeweza kujaza gazeti hili kwa nukuu zao kuhusu jambo hili. Walitumia neno la Kijerumani gelassenheit kulieleza; “kuachilia” mapenzi yetu wenyewe, na kuyaweka mapenzi hayo mikononi mwa Mungu. Huku ni kufa kwa kujitawala maisha yetu wenyewe; tunajitiisha tu katika kutii chochote ambacho Mungu amesema kupitia Kristo. Ukimwamini mtu, utafanya anachosema.
Huku pia ni kukana kupenda mali, umaarufu na kutafuta anasa za kawaida. Yesu, ambaye tunamkabidhi mapenzi yetu, ametuambia kwamba mtu asipoacha “vyote alivyo navyo,” hawezi kuwa mwanafunzi wake.
Upungufu katika siku zetu
Neno hilo “vyote” ndilo ufunguo wa kuelewa upungufu wa nguvu halisi ya Roho Mtakatifu katika makanisa yetu leo. Kupenda mali kumeenea sana, kiasi kwamba mtu akidokeza tu kwamba kwa hakika Yesu alimaanisha—namaanisha kwa hakika alimaanisha—kuacha utajiri, huenda akapigwa kofi la sikio … hata katika makanisa ya kihafidhina ya Anabaptisti. Kudokeza kwamba “vyote” humaanisha vijana (na hata wazee) waache michezo na kutafuta anasa kunaweza kumfanya mtu aitwe “mtu anayeshikilia sheria kupita kiasi.” Kudokeza kwamba “vyote” kwa kweli humaanisha “vyote,” na kwamba “kuacha” kwa kweli humaanisha “kuacha,” na kwamba “hawezi” humaanisha “haiwezekani” huonekana kumweka mtu katika kundi la “washupavu.”
Lakini kwa kweli Yesu alimaanisha alichosema. Haiwezekani kuwa mwanafunzi wake bila kuacha vyote. Tunaweza kuwa na bidii ya kutii baadhi ya mafundisho ya kibiblia, lakini tusife kweli kwa nafsi zetu. Tunaweza kupata theolojia kamilifu na kuifafanua kwa uwazi mkubwa, lakini tusife pamoja na Kristo kamwe. Tunaweza kwenda miisho ya dunia, tukihubiri kwa makabila ambayo hayajafikiwa katika pembe za mbali, tukijinyima starehe za maisha ya kisasa … lakini bado tusiachane na vyote. Kuacha vyote ndilo msalaba tunaopaswa kuuchukua, gharama tunayopaswa kuihesabu kabla ya kuwa mwanafunzi.
Leonhard Schiemer alikuwa mwongofu wa Austria katika Anabaptisti. Aliishi miezi tisa tu kama Anabaptisti kabla ya kuuawa kwa ajili ya imani yake, lakini aliweza kuwavuta wengine wapatao 200 katika kipindi hicho kifupi. Akiwa gerezani aliandika vijitabu kadhaa na barua kwa kutaniko ambako alikuwa amewekwa kuwa mzee. Katika barua hiyo, anasema yafuatayo kuhusu kuuchukua msalaba:
“Yeyote atakayetaka kuwa mwanafunzi wangu,” asema Kristo, “na anifuate.” Mahali pengine anasema, “Bila mimi hamwezi kufanya neno lolote.” Petro anasema, “Yeye aliyeteseka katika mwili ameacha dhambi.”
Nuru ya kwanza ilikuwa mwalimu wetu hadi ilipokuja ile nyingine—Kristo, aliye nuru ya ulimwengu. Roho wake anapoingia ndani yangu, siko tena chini ya mwalimu, bali chini ya neema. Hili linapotukia, sheria ya matendo, dhambi, kifo na viungo hukoma, na sheria ya Roho, imani, uzima na moyo huanza. Hakuna mtu anayepewa Roho huyu isipokuwa ajitiishe kwanza kwa msalaba na kuadibu kwa Bwana.
Kuingia katika ufalme wa Mungu
Dirk Philips aliandika kijitabu kirefu kilichoitwa “Kuzaliwa Upya na Kiumbe Kipya.” Alisema yafuatayo kama hitimisho, naye amelisema vizuri sana hivi kwamba tutatumia hitimisho hilo kuhitimisha makala hii:
Ninasema hivi kwa kuhitimisha: watoto wa Mungu waliozaliwa mara ya pili na viumbe vipya katika Kristo Yesu ni wale waliozaliwa mara ya pili kutoka kwa Mungu Baba wa mbinguni kupitia Kristo Yesu, na kufanywa upya na kutakaswa kupitia Roho Mtakatifu; wamekuwa washiriki wa asili ya kiungu, ya nafsi ya Yesu Kristo na ya tabia ya Roho Mtakatifu.
Ni wale waliokufa kwa dhambi na ambao bado hufa zaidi na zaidi kila siku, na kupata uzoefu wa haki; wale wasiojivunia kamwe nafsi zao wenyewe bali hujivunia tu msalaba wa Bwana Yesu Kristo, ambaye kwa njia yake ulimwengu umesulubishwa kwao, nao kwa ulimwengu; wale wanaotembea kwa imani ya kweli kwa kufuata kanuni ya Kristo na kufuata nyayo zake, wasiomjua mtu yeyote kwa jinsi ya mwili; wale wasiotamani mambo ya kibinadamu bali ya kiungu.
Kwa muhtasari, hawa ni wenye haki na hutenda haki kama vile Mungu ambaye wamezaliwa kutoka kwake alivyo mwenye haki; hawa wana nia kama ya Kristo Yesu na huchochewa na Roho Mtakatifu.
Jambo hili linapotukia, hapo ndipo mtu huona ufalme wa Mungu, hapo ndipo mtu huingia katika ufalme wa mbinguni; hapo ndipo kiumbe kipya katika Kristo Yesu kilipo. ~
- Kuna taarifa za watu kuona mambo yanayofanana na haya, lakini sina msimamo wa upande wowote kuhusu kama yametukia tena kweli. Hakuna kinachomzuia Mungu kufanya miali ya kimwili ionekane tena mtu anapobatizwa kwa Roho, na ningekuwa “namwekea Mungu mipaka” nikisema hatawahi kufanya hivyo tena. Lakini si jambo kuu kubishana kuhusu kama Mungu amewahi kufanya miali ya kimwili ionekane tena.
- Nimesikia kauli hiyo hiyo kabisa, amini usiamini.
- Kuchukizwa ni kama hasira, ni hisia ambayo hatutaki iruhusiwe kutawala mitazamo yetu.
- Hapa maana ya kumjua ni zaidi ya maarifa ya kichwani; ni “kumjua Yeye binafsi.”
- Cornelius J. Dyck, William E. Keeney, and Alvin J. Beachy, wahariri, The Writings of Dirk Philips, (Herald Press, 1992), 149–50.
- Menno Simons, Complete Works of Menno Simon (Pathway Publishers, 1995), 27.
- Hapo hapo, 28.
- Peter Riedemann and John J. Friesen, Peter Riedemann’s Hutterite Confession of Faith (Herald Press, 1999), 178-9.
- William Klassen and Walter Klaassen, wahariri, The Writings of Pilgram Marpeck, toleo jipya (Wipf & Stock Pub, 2000), 511–2.
- Leonard Gross, Golden Apples in Silver Bowls (Lancaster Mennonite Historical Society, 1999), 77–78.
- Hapo hapo, 98.
- Ausbund ni kitabu cha nyimbo cha Anabaptisti cha lugha ya Kijerumani, ambacho bado kinatumiwa na Waamishi wa Utaratibu wa Kale.
- Ausbund, Wimbo wa 108.



