Basi Musa alikuwa akichunga kundi la Yitro mkwewe, kuhani wa Midiani; akaliongoza kundi hadi upande wa nyuma wa jangwa, akafika kwenye mlima wa Mungu, yaani Horebu –Kutoka 3:1.
Upande wa nyuma wa jangwa umeeleweka kwa muda mrefu kuwa shule ya Mungu ambamo amewafundisha wengi wa watumishi wake, Musa akiwa mkuu kati yao. Akiwa katika umri wa upevu wa miaka 40, alijikuta …amefundishwa hekima yote ya Wamisri, naye alikuwa mwenye nguvu kwa maneno na matendo. Na alipotimiza miaka arobaini, iliingia moyoni mwake kuwatembelea ndugu zake, wana wa Israeli –Matendo 7:22-23.
Sina shaka kwamba Mungu anaweza kuwatumia, na kwa kweli huwatumia, watu wenye uwezo mkubwa, ustadi na mafunzo, lakini uongozi wa kiroho unahitaji jambo lisilotokana na kufanya, kupata na kufanikisha. Tatizo linalomwangamiza mwenye bidii mara nyingi ni kumtumaini Mungu kidogo na kuutumaini mwili kupita kiasi. Kiburi hiki na kutotulia haviondolewi katika seminari, wala kwa kawaida haviondolewi wakati wa kutekeleza wajibu kwa uangalifu. Kwa watumishi wengi wa Mungu, huondolewa nafsini katika mchanga wa jangwa lisilokaliwa. Eneo hili kame na lililoachwa, linaloonekana kutokuwa na uhai wala matunda, ndilo ambamo watumishi wengi hujifunza kuweka nyuso zao mavumbini na kukubali yale yanayoweza kuonekana kuwa kutokuwa na shughuli, kutozaa matunda na kukataliwa.
Maisha ya Musa yanaweza kugawanywa katika sehemu tatu. Alitumia miaka yake ya kwanza arobaini akijifunza hekima ya Misri, arobaini iliyofuata akiwa mchungaji huko Midiani, na arobaini ya mwisho akiwa mchungaji wa Israeli. Tunaweza kuwazia kwamba theluthi ya kwanza ya safari yake ilijaa shughuli nyingi sana, maendeleo na mafanikio. Bila shaka alikuwa amesimuliwa tena na tena kwamba wakati wa kuzaliwa kwake …alikuwa mzuri sana, akalelewa nyumbani mwa baba yake kwa miezi mitatu –Matendo 7:20.
Kuokolewa kwake kimuujiza mtoni na binti wa Farao kungetumika kuthibitisha kwamba alikusudiwa kuwa chombo cha mpango wa Mungu. Akiwa kitovu cha uangalifu wa taifa, inaeleweka kabisa jinsi mtu huyu ambaye …alikuwa mwenye nguvu kwa maneno na matendo –Matendo 7:22, alivyokuwa amejaa kujiamini katika uwezo wake wa kutekeleza agizo la Mungu.
Kwa utaratibu wa mambo wa leo, Musa angeheshimiwa kama mgombea bora wa uongozi wa kanisa. Alikuwa na sifa kwa kila hali. Aliwazidi watu wa taifa lake kwa elimu, naye alikuwa na vipawa vya asili, mali na karama za kiroho vilivyokuwa juu ya kiwango cha kawaida. Alikuwa ametoka katika “Chuo Kikuu” cha Misri akiwa mtu mwenye nguvu kwa maneno na matendo, na maisha yake yalikuwa na wito ulio wazi kutoka kwa Mungu. Alikuwa mtu aliyeshikilia kanuni za kimapokeo, aliyechagua …kuteswa pamoja na watu wa Mungu badala ya kufurahia raha za dhambi kwa muda –Waebrania 11:25.
Hata hivyo, pamoja na sifa zake zote nzuri, bado alikuwa na upungufu kwa ajili ya kazi ambayo Mungu alikuwa amemwitia. Kwa hiyo, Mungu alimwongoza kwa kufaa hadi nchi ya Midiani ili kumwandikisha katika shule nyingine, ambako angekula mimea michungu ya kuvunjika moyo na kukataliwa, kutofahamika na upweke, na ndoto na matamanio yasiyotimizwa. Ingawa hapo awali alikuwa ametamani kujiunga kwa hiari na watu wa Mungu, sura hii ya maisha yake ilitokea kwa kulazimishwa.
Tunajifunza kutokana na simulizi la Kutoka kwamba theluthi ya mwisho ya maisha yake ilijaa majukumu changamano na huduma kubwa. Ingawa kusoma habari za kuondoka Misri kunasisimua na kutoa ufahamu mwingi, wengi wetu hatuwezi kusema kwa unyoofu kwamba tunajiona katika Musa mwenye nguvu na ushirikiano wake wenye nguvu na Mungu. Badala yake, wengi wetu tunajikuta katika sehemu ya katikati ya maisha yake, ya miaka 40 isiyokuwa na matukio makubwa. Ingawa ni mistari dazeni chache tu inayoeleza miongo hii minne ya maisha yake, tunadhani kwamba yalikuwa mafunzo ya kina yaliyotia ndani yake uvumilivu mkubwa, kujichunguza nafsi, na labda kiasi fulani cha kufadhaika.
Kwetu sisi, hii inawakilisha kipindi ambacho mchanga uliokauka wa wakati unaotuzunguka unaonekana kutozaa chochote chenye matunda zaidi ya kufunua moyo wetu mkavu, wenye ganda gumu—ulionyauka na kudhoofishwa na matokeo ya kushindwa kwetu na dhambi zetu za zamani. Ni nyakati hizi ambapo imani yetu inaweza kulegea; si kwamba tunamlaumu Mungu kwa hali zetu, bali tunaweza kuanza kuyaona maisha yetu kuwa yasiyo na maana, na kila siku kuwa sawa na iliyotangulia. Labda tunaanza kutangatanga katika hali ya kuganda akili bila maono—katika ukungu wa huzuni ya kiroho—tukipapasa kutafuta faraja na ukumbusho kwamba Mungu hajatusahau. Wakati mwingine, hata inaonekana kwamba maombi yetu yanagonga dari na kurudi, yakicheka na kutudanganya kwa dhihaka kali kwamba manufaa yetu katika Ufalme wa Mungu yamekwisha. Katika vipindi virefu vya majaribu na kupimwa, tunaweza kuhisi tumeachwa. Tunaweza hata kuwazia kwamba Mungu ametugeuka. Tunatazama juu Mbinguni na kuuliza, “Kwa nini, Bwana?” Hatutawahi kukataliwa na kuachwa kwa kiwango alichopitia Bwana Yesu, lakini tunapopitia hayo katika ulimwengu wetu mdogo usio na uzito, yanaonekana kutunyonya nguvu na uchangamfu wetu wote wa kiroho. Tunawaza… Ikiwa Bwana angetutaka tupitie hali hii kwa miaka arobaini, tusingebakiwa na muda maishani mwetu wa kutumia tuliyojifunza. Lakini wakati wa Mungu ni mkamilifu. Hivyo, inatupasa tusijishughulishe sana na urefu wa mafunzo yetu, bali tuufahamu kabisa ujumbe kutoka Midiani. Ingawa wengine hupokea mapigo machungu ya Midiani na kujiondoa ili kusimama pembeni kwa dhihaka, sisi lazima tujikung'ute vumbi la jangwani na tuinuke tukiwa na ufahamu wa…
Kusudi la Mungu
Mungu ana kusudi kwa kila undani wa maisha yetu. Anaweza kutuweka katika hali ngumu ili kufinyanga ndani yetu wito mpya wa kazi. Ilikuwa akiwa peke yake Midiani ambapo Musa alijifunza kuhusu kiburi chake mwenyewe, kujiamini kwake, ukosefu wake wa imani, na upumbavu mkubwa ambao mikono yake mwenyewe ilikuwa imeshiriki. Hapa katika Midiani yake, alikuwa peke yake lakini hakuwa peke yake; watakatifu wengine wengi wameungana naye huko. Wana wa Yakobo na mke wa Potifari walimtuma mtumishi mwingine mwenye nguvu huko—Yosefu. Ghadhabu kali ya mfalme mwenye wivu ilimtuma mpiga kinubi kijana mwenye kipaji huko. Hata mfalme mzee na mpumbavu aliyekataa kufundishwa alijikuta jangwani akila majani kama ng'ombe mpaka alipoukana kiburi chake.
Katika kurasa zote za historia, watakatifu wasiohesabika wametambua kwamba ‘kadiri bonde lilivyokuwa na giza zaidi, ndivyo nilivyojifunza kuomba zaidi’. Ingawa wanafika kwenye kizingiti cha siku mpya wakiwa wamejaa uchangamfu tele, muda si muda wanavuliwa na kubaki uchi katika mabadiliko makubwa ya hali, na hatimaye hutoka wakiwa hawana kitu ila fimbo ya Mungu mikononi mwao. Siku za kuwa wepesi wa kusema, wepesi wa kutenda na wazito wa kusikia zimepita. Huko Midiani, mwanafunzi hujifunza kuhamisha mtazamo wake kutoka, “Nitafanya mambo makubwa kwa Mungu” hadi “Unataka nifanye nini?”
Naye akitetemeka na kushangaa akasema, Bwana, unataka nifanye nini? Bwana akamwambia, Inuka, uingie mjini, nawe utaambiwa yale unayopaswa kufanya –Matendo 9:6. Wanaowasili Midiani kwa mara ya kwanza wana majibu mengi, lakini mengi yake yanahusisha tamthilia ya tendo moja yenye nafsi yao wenyewe kama mhusika mkuu. Wahitimu hutoka wakiwa kimya na wenye uzito, kwa maana wamepitia mchakato mgumu wa kutenganisha mwili na roho, uliotimizwa kwa…
Utakaso Unaofanywa na Mungu
Chungu cha kusafishia ni kwa fedha, na tanuru kwa dhahabu; lakini BWANA huijaribu mioyo –Methali 17:3. Musa alipopita kwenye malango ya Midiani, tukio la kwanza ambalo Mungu aliweka mbele ya macho yake lilikuwa dhuluma kisimani. Basi kuhani wa Midiani alikuwa na binti saba… –Kutoka 2:16, ambao walikuwa wakifukuzwa na kundi la wachungaji wasio na adabu. Lakini Musa alikuwa amefundishwa vizuri katika kila nyanja ya utawala wa matajiri wa Misri, ambayo ingejumuisha vipengele vyote vya utaalamu wa kijeshi na ujuzi wa uongozi wa kidunia. Hivyo, alipoingilia kati kuwasaidia wachungaji hao wa kike wasiojiweza, angekuwa na uwezo kamili wa kufanya hivyo. Binti hawa wa kuhani wa Midiani walithamini msaada huo, nao walimsimulia baba yao kwamba …Mmisri alituokoa mikononi mwa wachungaji, tena akatuchotea maji ya kutosha na kulinywesha kundi –Kutoka 2:19. Aliposikia habari hii, baba yao, Reuel, alivutiwa sana kiasi cha kumpa Musa mapokezi, kazi na mke… yote katika mstari mmoja. –angalia Kutoka 2:21.
…Mnajua kwamba wale wanaohesabiwa kuwa watawala wa Mataifa huwatawala kwa mabavu; na wakuu wao hutumia mamlaka juu yao –Marko 10:42. Ingawa jitihada za Musa za kutafuta haki huenda zilikuwa za heshima, mwelekeo wake ulikuwa wa Mataifa tu. Hii inaweza kufaa kwa kuweka ngazi za kutawala na kutawaliwa katika banda la kuku, lakini hakika itashindwa katika kuwaongoza watu wa Mungu. Lakini … yeyote atakayetaka kuwa mkuu kati yenu, atakuwa mtumishi wenu; na yeyote kati yenu atakayetaka kuwa wa kwanza, atakuwa mtumishi wa wote –Marko 10:43-44.
Fundisho hili lilikuwa geni kwa Misri na kwa Musa pia. Watu wengi wema na wenye vipaji wanaweza kuendesha biashara kwa mafanikio wakitumia mamlaka ya Mataifa, lakini ni mara chache njia hiyo hufanikiwa nyumbani mwao, nayo ni bure hata zaidi katika kanisa. Hivyo, Mungu alikihamisha chombo chake alichokichagua kutoka tabaka la kifalme hadi tabaka la proletaria (wafanyakazi), karibu katika usiku mmoja. Kisha anapewa kazi iliyochukiwa na watu waliomfundisha—…kwa maana kila mchungaji ni chukizo kwa Wamisri –Mwanzo 46:34. Chungu hiki cha kusafishia si cha kutufundisha tu somo tunalolihitaji sana, bali cha kutuongoza katika…
Utoaji wa Mungu
Wanyenyekevu atawaongoza katika hukumu; na wanyenyekevu atawafundisha njia yake –Zaburi 25:9. Mungu hatatuacha kamwe upande wa nyuma wa jangwa; badala yake, hupanga hali za maisha yetu ili kutufikisha katika utimilifu wake. Tukipinga jaribu la kuwa na mtazamo wa hasira, basi Mungu ataweza kutufundisha njia zake. Lakini kwa Musa, hali ilijitokeza kwa namna ambayo mwongozo wa Mungu ulikuwa jambo la mwisho ambalo angedhani lilikuwa likitokea.
Likitokea…? Ilionekana kwamba hakuna kilichokuwa kikitokea. Wiki zikayeyuka kuwa miezi, miezi kuwa miaka, na miaka kuwa miongo, huku muda wote Musa mwenye kipaji akibaki mchungaji aliyefanikisha machache kuliko uwezo wake. Mojawapo ya mambo magumu zaidi tunayopambana nayo ni “kusubiri.” Karibu kila Mkristo atakabiliwa na kipindi kirefu cha dhiki, nasi tunaambiwa: …msione ajabu kuhusu jaribu la moto linalowajaribu, kana kwamba jambo la ajabu limewapata –1 Petro 4:12. Lakini hatupaswi kuzihukumu njia za Mungu kwa ufahamu wetu dhaifu, kwa maana wakati huo huo, kazi ya ajabu ya kusubiri hutuandaa kwa…
Kuinuliwa na Mungu
Miaka 38, 39, … 40. Basi njoo sasa, nami nitakutuma kwa Farao, ili uwatoe watu wangu, wana wa Israeli, kutoka Misri –Kutoka 3:10.
Labda Mungu anaipenda sana nambari 40, lakini inaelekea zaidi kwamba huo ndio muda uliohitajika ili Musa afikie hali ya kujisalimisha. Kujithamini kwake kumezimika kabisa, naye anauliza kwa unyenyekevu: …Mimi ni nani, hata niende kwa Farao, na kuwatoa wana wa Israeli kutoka Misri? –Kutoka 3:11.
Musa hakuwa na sifa pungufu kuliko alivyokuwa nazo miaka arobaini kabla ya wakati huu, lakini majivuno yake yalikuwa yameyeyuka katika joto la jua la jangwani. Uzoefu alioupata katika malisho magumu pamoja na kondoo wakaidi ulikuwa umemfikisha kwenye ufahamu kwamba hili lingekuwa tendo karibu lisilowezekana. Lakini hakuna wito uliowekwa na Mungu unaotolewa ukiwa huru bila…
Ahadi ya Mungu
…Hakika nitakuwa pamoja nawe; na hii itakuwa ishara kwako kwamba nimekutuma: Utakapokuwa umewatoa watu kutoka Misri, mtamtumikia Mungu juu ya mlima huu –Kutoka 3:12.
Si kwamba Musa alikuwa amefikia ukamilifu, kwa maana tunamkuta Musa akimkasirisha Mungu katika sura inayofuata kabisa—Na hasira ya BWANA ikawaka dhidi ya Musa… –Kutoka 4:14. Kisha muda mfupi baadaye anakuwa tena shabaha ya moja kwa moja katika njia ya upanga wa Mungu—Ikawa njiani, mahali pa kulala wageni, BWANA alikutana naye, akataka kumwua –Kutoka 4:24. Hata hivyo, ingawa chombo chake bado ni cha udongo, kimepitishwa motoni na hivyo kumwandaa kwa huduma ya Bwana; na kwetu sisi, Mungu hatazifuta ahadi zake kwa sababu ya mabadiliko ya matakwa yetu. Hivyo, yule mkuu NIKO AMBAYE NIKO –angalia Kutoka 3:14, ameweka juu ya mabega ya wanadamu jukumu kubwa na la milele la kuwaongoza watu wake. Lakini jukumu hili halipaswi kutekelezwa bila…
Nguvu ya Mungu
Ni utakaso gani halisi uliotokana na muda ambao Musa aliutumia jangwani? Tunaona utayari wake wa papara wa kutumia upanga kabla ya kuwasili kwake, lakini alipoondoka, alikuwa amebeba fimbo tu mkononi mwake. Kwa upanga alikuwa amemshinda Mmisri aliyekuwa akitenda uovu, lakini kwa fimbo aliyashinda majeshi yote ya Misri. Fimbo ya Mungu ilitoa maji jangwani. Ilikuwa fimbo ya Mungu ambayo, ilipoinuliwa juu kwa mikono dhaifu, ilihakikisha ushindi dhidi ya Amaleki. Fimbo ya Mungu ni nini? Kabla ya siku zake huko Midiani, hakujua hata kama ilikuwapo. Miaka arobaini baadaye, karibu hakuna tukio lisilo nayo.
Fimbo ni nguvu ya Mungu iletayo wokovu. Ni hekima ya Mungu, kweli ya Mungu, ushuhuda wa Mungu, lakini zaidi ya haya yote ni nidhamu ya Mungu ya kurekebisha. Bila hiyo, mwanadamu hapokei wala hatambui upendo wa Mungu, kwa maana bila hiyo mwanadamu hajaunganishwa na Mungu. Kwa maana Bwana humrudi ampendaye, naye humpiga mijeledi kila mwana anayempokea. Mkivumilia kurudiwa, Mungu anawatendea kama wana; kwa maana ni mwana yupi ambaye baba yake hamrudi? Lakini mkiwa bila kurudiwa, ambako wote hushiriki, basi ninyi ni watoto wa nje ya ndoa, wala si wana –Waebrania 12:6-8.
Musa huyu huyu, ambaye wakati fulani alikuwa tayari kuwatawala watu wa Mungu kwa mabavu (mamlaka ya Mataifa), sasa anajikuta akimsihi Mungu na kuzuia ghadhabu yake isiwaangamize. Watu waliomshtaki Musa kwamba alikuwa amewatoa ili awaue, na ambao wakati fulani walikuwa tayari hata kumpiga kwa mawe, sasa wako katikati ya moyo na upendo wake, ingawa wao ndio sababu ya kushindwa kwake kuingia katika nchi ya ahadi. Huu ndio upendo wa Kristo. Lakini hili hujifunzwa wapi isipokuwa chini ya fimbo ya Mungu, upande wa nyuma wa jangwa, katika magereza ya chini ya ardhi ya Misri, katika mapango ya Adulamu, katika dhiki za Arabia, na katika upweke wa kimya wa kuwekwa pembeni, ambako Mungu ameamuru wengi wa watu wake waende mpaka wajifunze …jifunzeni kwangu; kwa maana mimi ni mpole na mnyenyekevu wa moyo; nanyi mtapata pumziko kwa nafsi zenu –Mathayo 11:29. Hakika hapo ndipo Musa alipopata tabia inayojulikana kwa msomi wa Biblia kuwa ya mtu mpole zaidi aliyewahi kutembea juu ya uso wa dunia. Hakika hakuna mahali pengine duniani palipo kinyume zaidi pa kujifunza hilo kuliko katika shule ya mateso.
Na hivyo hapa sisi pia tutakaa, ili …tumjue yeye, na nguvu ya ufufuo wake, na ushirika wa mateso yake, tukifanywa kufanana na kifo chake –Wafilipi 3:10.
