Dit hymne wordt algemeen beschouwd als een van de meest geliefde gezangen die geschreven zijn in het latere deel van de 19de eeuw. Het schrijven van deze bedachtzame en prachtig opgebouwde tekst is des te verbazingwekkender wanneer we bedenken dat de auteur bijna volledig blind was en het schrijven van dit lied beschreef als de “vrucht van veel geestelijk lijden” en “het snelste stukje werk dat ik ooit in mijn leven heb gedaan.”
George Matheson werd geboren in Glasgow, Schotland, op 27 maart 1842. Als jongen had hij slechts gedeeltelijk zicht en nadat hij aan de Universiteit van Glasgow was gekomen, ging zijn gezichtsvermogen snel achteruit. Behalve “momenten van vaag zicht” was hij op 18-jarige leeftijd volledig blind. Deze aandoening van blindheid leek een tragedie, aangezien hij een gretige en ijverige geleerde was, maar het deed hem op de Heere vertrouwen en versterkte zijn wandel met God.
Hij trad op vijftienjarige leeftijd toe tot de universiteit en studeerde in 1861 af met hoge onderscheiding op negentienjarige leeftijd. Hij was een briljant student en besteedde zelfs nog vier jaar na zijn afstuderen aan verdere theologische studies, terwijl hij ongehuwd bleef. Na zijn afstuderen werd hij geheel afhankelijk van anderen en was hij sterk aangewezen op zijn twee zusters, die zo toegewijd waren dat ze Latijn, Grieks en Hebreeuws leerden omdat ze dachten dat het hem bij zijn theologische studie zou kunnen helpen. Eén van hen bleef zijn trouwe medewerkster en helper gedurende zijn hele leven en assisteerde hem bij zijn roeping als predikant en andere ambtelijke taken.
Na het afronden van zijn theologische opleiding werd hij hulppredikant bij de beroemde Dr. Macduff, in wiens kerk met duizenden leden hij was opgegroeid. Al spoedig werd hij echter gekozen tot predikant van de Church of Scotland in het haven‑ en zomertoeristenoord Innellan. Hier bleef hij achttien jaar. Veel gezinnen kwamen er de zomer doorbrengen, vooral om door zijn prediking geïnspireerd te worden.
Wanneer hij predikte, lag de opengeslagen Bijbel voor hem terwijl hij in de kansel stond, en voor de gemeente leek het alsof hij eruit voorlas. Tijdens de preken keken zijn ogen rechtstreeks naar de gemeente, en velen gingen weg zonder te beseffen dat ze naar een blinde predikant hadden geluisterd. Het was in deze tijd dat hij de gewoonte ontwikkelde zijn preken en de Schriftplaatsen die hij gebruikte uit het hoofd te leren. Zijn geheugen was zo scherp dat wanneer iemand één van zijn voorbereide preken tweemaal voorlas, of wat hij ook wilde memoriseren, hij het daarna volmaakt kon herhalen. Op een zondag echter, na dit twaalf jaar te hebben gedaan, faalde zijn geheugen midden in een krachtige preek volledig en verdween het onderwerp waarover hij predikte uit zijn gedachten. Hij ging zitten en vroeg kalm om het zingen van een psalm en, na het lied, vertelde hij het gehoor met volmaakte kalmte wat er gebeurd was. Toen stond hij op, gaf een nieuwe tekst en hield een geïmproviseerde preek van grote kracht. Na die ervaring schreef George nog weinig van zijn preken en bereidde hij uiteindelijk slechts een schets waaruit hij preekte.
Dr. Matheson nam zijn laatste predikantsbediening in 1886 op, op 44‑jarige leeftijd, toen hij predikant werd van de grote St. Bernard’s Parish Church in Edinburgh, waar zijn welsprekende prediking voortdurend grote menigten naar de diensten trok. Hier bleef hij dertien jaar; zijn kerk groeide in de eerste vijf jaar van 1.494 leden naar 1.703. Hij bleef trouw het evangelie prediken en werd bekend als een van Schotlands vooraanstaande predikers en pastores en werd zeer gewaardeerd in Edinburgh, waar hij woonde.
Er zijn veel speculaties gemaakt over de oorzaak van de geestelijke nood die de auteur ertoe bracht deze tekst te schrijven. Een zeer bekend verhaal, hoewel nooit bevestigd, is dat deze tekst het gevolg was van de ernstige beproeving die Matheson onderging toen zijn aanstaande bruid hem vlak voor hun huwelijk verliet toen zij hoorde dat zijn volledige blindheid aanstaande was. Hoewel dit verhaal niet te documenteren is, zijn er in dit hymne vele duidelijke aanwijzingen die een bedroefd hart weerspiegelen, zoals de “flikkerende fakkel” en de “geleende straal” in de tweede strofe, het traceren van de “regenboog door de regen” in de derde strofe, evenals het “kruis” in de laatste vers.
Gelukkig gaf Dr. Matheson zelf een verslag van het schrijven van dit hymne:
“Mijn hymne werd gecomponeerd in de pastorie van Innellan op de avond van 6 juni 1882. Ik was op dat ogenblik alleen. Het was de dag van het huwelijk van mijn zuster en de rest van de familie verbleef die nacht in Glasgow. Er gebeurde iets met mij, wat alleen mij bekend was en wat mij het zwaarste geestelijke lijden bezorgde. Het hymne was de vrucht van dat lijden en was het snelste werkje dat ik ooit in mijn leven deed. Een oprechte inspiratie — ik had meer de indruk dat het mij door een innerlijke stem werd gedicteerd dan dat ik het zelf uitwerkte. Ik ben er behoorlijk zeker van dat het gehele werk in vijf minuten voltooid werd en even zeker dat het nooit door mij is nagezien of gecorrigeerd. Ik heb geen natuurlijk gevoel voor ritme. Alle andere verzen die ik ooit schreef zijn gefabriceerde stukken; dit kwam als een dageraad van boven. Ik heb nooit meer hetzelfde vuur in vers weten te bereiken.”
Het hymne verscheen voor het eerst in het maandelijks tijdschrift van de Church of Scotland, Life and Work, in januari 1883. De melodie werd een jaar later gecomponeerd door een vooraanstaande Schotse organist van zijn tijd, Albert L. Peace, die gevraagd werd speciaal voor Matheson’s tekst een melodie te schrijven.
Peace’s eigen relaas over het schrijven van deze fraaie melodie luidt als volgt: “Nadat ik het zorgvuldig had doorgenomen, schreef ik de muziek rechtstreeks op en ik kan zeggen dat de inkt van de eerste noot nauwelijks droog was toen ik de melodie voltooid had.” De oorsprong of de betekenis van de melodienaam, St. Margaret, is onbekend, behalve dat het een in Schotland zeer vereerde naam is, en zeker vanwege de geliefde koningin Margaret van Schotland.
De latere jaren van Matheson’s leven, van zijn 57ste tot zijn dood op 64‑jarige leeftijd, werden besteed aan het schrijven van enkele van de mooiste devotionele geschriften in de Engelse taal, waaronder Moments on the Mount, Voice of the Spirit en Rests by the River. Hoewel dit zijn enige hymne is die in de meeste liederenboeken voorkomt, schreef hij nog enkele andere fijne gezangen, waaronder “Make Me A Captive Lord” en “Then I Shall Be Free.”
De vier kernwoorden van “O Love, That Wilt Not Let Me Go” zijn: liefde, licht, blijdschap en kruis. Deze woorden zijn beschreven als de volledige voldoening voor elke gelovige wiens leven totaal overgegeven is aan Gods wil. Het kan het restant van iemands leven vergen om de persoonlijke betekenis van deze vier uitdrukkingen volledig te ontdekken.
Referenties:
101 Hymn Stories
Treasury of Hymn Stories
Auteur -George Matheson, 1842 – 1906
Componist -Albert L. Peace, 1844 – 1912
