Ons geestelike voorvaders het baie te sê gehad oor die talle kwessies wat die Amerikaanse Mennonitiese kerk in hul tyd in die gesig gestaar het, en ons kan nog steeds leer uit die versamelde skrifte van hierdie kerkleiers en broeders. Ons sal eers kyk na die hermeneutiek van die vroeë Amerikaanse Mennoniete en probeer voorbeelde ontgin waarvan ons, as Christene van die 21ste eeu, kan leer.
Eerstens was die korrekte interpretasie van die Skrif vir hierdie vroeëre Christene van groot belang. Hulle het slegs onlangs geëmigreer uit ’n oorwegend vyandige gebied, waar hulle voortdurend tot die punt van die dood getoets is oor sake van geloof en nou ’n ander stel uitdagings teëgekom het toe hulle met vrede en godsdienstige vryheid gekonfronteer is. Ons sal kyk hoe hulle hierdie uitdagings navigeer deur verskeie van hul leerstellings en gebruike te bestudeer.
Die Leer van Nie-Weerstandigheid
Een saak wat goed geïnterpreteer en toegepas is deur baie van die vroeë Mennonitiese skrywers, is die beginsel en leerstelling van die nie-weerstrewende Christen. Alhoewel baie van hul Anabaptistiese nasate vandag tot verskillende mate steeds hierdie leer hou, gebeur dit dikwels nie met die duidelikheid en erns van hul voorvaders nie. Die vroeë Amerikaanse Mennoniete het nie-weerstrewendheid verstaan as ’n basiese aspek van die Christelike lewe, soos dit behoort te wees, en het uitgebreid onderrig oor die praktiese toepassing en voorkoms van nie-weerstrewendheid in die lewe van ’n gelowige. Hul primêre motivering om vreedsaam en sonder kwaadaardigheid teenoor ’n medemens te leef, was die gegewe voorbeeld van Jesus. Christus het die aanvaarbare reaksie op geweld en boosheid vergestalt: sagmoedigheid, weekheid, soos dit behoort by een wat ’n Lam genoem word.
Die Beklemtoning van Bybelse Grondslag
Daar was ook ’n vaste fokus onder vroeë Mennonitiese skrywers teen die bou van leer op die geskrifte van mense. Hierdie klem kom sterk na vore in hul werke, aangesien hulle die Skrif wyd aanhaal. Hulle het hul punt gemaak deur ’n voorbeeld van Christus in te bring of deur middel van ’n toepaslike Skrifvers, eerder as om op die sanderige grond van ’n man se opinies te bou. Een van die areas waarin hulle dit gedoen het, was die saak van verlossing.
Die Belang van Praktiese Verlossing
Ons kan baie leer van die vroeë Mennoniete oor die praktiese uitwerking van verlossing. Eerstens word verlossing uitgebeeld as beide ’n innerlike en ’n uiterlike verandering. Die innerlike word eers beïnvloed deur die werking van die Heilige Gees in die gewillige sondaar se lewe. Dit is ’n belangrike onderskeid dat die sondaar gewillig is. Hierdie stelling was in teenstelling met die meeste van die groter gevestigde kerke van daardie tyd. As ’n sondaar gewillig moet wees, impliseer dit dat alle mense gewillig verlossing kan aanvaar, ’n idee wat fundamenteel van aard is, al word dit nie altyd uitgespreek nie, vir die kerk van vandag.
In die tyd van die vroeë Mennoniete het predestinatie soos deur die Calvinisme geleer, blykbaar hierdie klem op die mens se vermoë om vryelik te kies vereis, wat steeds vandag waar is. Daar is ook ’n ander kleuring van die “onwillig verlos” interpretasie, en dit kom uit die nasleep van die charismatiese beweging en die effek wat dit op Mennonitiese en Amish-kringe gehad het. Hierdie “onwillige verlossing” is nie ’n saak van predestinatie nie, maar word eerder beskryf as byna ’n dwangmatige roeping deur die Gees. Dit is waargeneem in verskeie verlossingsgetuienisse waar die getuies onthou het hoe hulle heeltemal gemaklik was in hul sonde- en losbandige lewens toe skielik hulle op die manier van Saul neergeslaan is en hulle nie kon help om nie God te volg en hul lewens aan Hom te gee nie. Daar is talle slaggate met hierdie dramatiese begrip van bekering, naamlik dat dit die verantwoordelikheid van diegene wat bekeer is, ontlê vir hul besluit om te bekeer. Dit lei tot ’n gebrek aan die berekening van die koste van Christus gevolg, wat ’n dood van die self is, ’n dood van trots, en ’n dood van guns by die mens. As die gelowige met kop en kraai in die Christenskap duik, sonder om te besef dat hy al hierdie selfgenotende eienskappe moet prysgee, hoe sal hy dan geestelik kan groei as hy nie van sy vorige ondeugde kan loskom nie? Hoewel hierdie vorm van bekering weligiend aan die begin kan wees, vorder dit dikwels nie verder as die melk van die Woord na die vleis waarvan ’n volwasse Christen moet deel nie. Hierdie geestelike volwassenwording van ’n Christen word beklemtoon in geskrifte wat wissel van dié van Menno Simons tot by Abraham Goshalk. Dit is ook belangrik vir die kerk dat die gelowige ferm toegewyd en betrokke is in die bestendige groei van sy geloof.
Die Ernstigheid van 'n Suiwer Kerk
Die idee van kerk vir die vroeë Amerikaanse Mennoniet skyn die meer ernstige gedagte te wees, minder individualisties as ons huidige toestand. Dit is die jammerlike toestand van nominatiewe Christenskap dat die kerk ’n sosiale organisasie geword het met plek vir alle sonde en verderf.
Ons doen verstandig om noukeurig die karakter van die kerk wat Christus ingestel het, te oorweeg en ook die karakter van die ware kerke, onbesmet deur afvalligheid en losheid, te noem. Hierdie karakter is, soos Christus self, eenvoudig en tog ongelooflik vol betekenis en geestelike lewenskrag.
Die eerste aspek van die kerk om te erken is sy suiwer staat as die bruid van Christus. Hier weereens moet ons die karakter van Christus in gedagte hou. Het Hy Homself ooit ruimte gegee vir sonde? Vind ons Hom af en toe onsinnigheid geniet as ’n kort plesiertjie? Die verstandige leser sal saamstem dat Christus in sy geheel suiwer was, en hoe anders behoort die bruid te wees waarmee Hy intiem en ewigdurend vereenig gaan wees? Om ons gedagtes te help om so ’n vraag te beantwoord, laat ons die aardse simbool van hierdie hemelse vereniging oorweeg: dié van ’n man en ’n vrou wat vir die lewe saamgesluit is. Hierdie aardse vereniging word selfs deur nie-Christene erken as iets wat slegs gereserveer is vir die twee betrokke individue, ’n verhouding en ’n deeling van mekaar wat nie deur enigiemand buite die intieme vereniging geniet moet word nie. Dit skilder vir ons aardse gedagtes duidelik die gees van Christus, sodat die huwelik ’n simbool is van Christus en Sy bruid. Die bruid en Christus is vir mekaar en gee hulself aan niks en niemand anders nie.
Nou dat ons die suiwerheid van die kerk kan sien, laat ons die praktiese uitwerking daarvan onder gevalle mens ondersoek. As dit suiwer gaan wees, hoe behoort ons deel daarvan te wees? Hier betree die behoefte aan ’n duidelike begrip van regenerasie, ’n leerstelling wat hoog aangeskryf is deur hierdie Mennonitiese voorvaders. Hulle het geleer dat die Gees die geestelike was en reiniging beïnvloed wat sigbaar sal word in ’n veranderde toestand van denke en optrede in die gelowige. Hierdie verandering staan steeds in teenstelling met ons gevalle natuur, maar deur voortdurende oorgawe en ’n diep nederigheid sal die Gees die gelowige vul totdat die aard van sonde die gedomineerde in plaas van die dominante geword het. Dit is egter belangrik om te besef dat hierdie oorwinning oor sonde in werking gestel word deurdat die gelowige sy wil prysgee en die Gees volledige beheer laat hê.
Dus is ’n suiwer kerk ’n oorgee, Geesgevulde groep gelowiges wat in ware nederigheid erken dat hul krag op geen manier aan hul eie verdienste gekoppel is nie. Die afwesigheid van trots, bereik slegs deur die konstante hulp van die Gees, gee verder ruimte vir die reiniging van die gewillige gelowige. Op hierdie manier kan ons die Christelike lewe in skoenleer sien.
Die Leerstellings van Praktiese Kristenskap
Die praktiesheid van die geloof van die vroeë Amerikaanse Mennoniet was deurlopend sigbaar. In sy boek, “Pride and Humility,” stel John M. Brenneman dat die uiterlike voorkoms van ’n persoon direk verband hou met sy innerlike hart, ’n siening wat ook uitstreek na die optrede van die individu. Dit is nodig om te bou op die oortuigings van gewillige verlossing, regenerasie, en ’n suiwer kerk wat vroeër ondersoek is om die denkwyse van ’n Mennoniet se omgang in die alledaagse lewe te raam.
Aan hierdie ernstig-gesinde Christene was daar geen verskil in belangrikheid tussen die godsdienstige geloof wat op Sondae uitgedruk is en die alledaagse optredes van die res van die week nie. Dit blyk uit hul algemene onthouding van politieke sake en ander elemente van ’n wêreldse aard wat op die oortreding van die oortuigings wat hulle gehad het, sou indring. Dit het hulle in direkte teenstelling geplaas tot baie van die kerke van hul tyd, waar twee denkrigte gefloreer het: of dat ’n mens se aardse pligte op ’n politieke wyse volledig geskei van jou geloof uitgevoer is, of dat die vervulling van hierdie burgerlike pligte in die wil van God ingesluit was en dus toelaatbaar was vir die Christen om vrylik in te deel te neem.
Vir die vroeë Amerikaanse Mennoniet het hierdie soort standpunte die wese van sy Christenskap verraai: hy was ’n nuwe mens, lewend slegs in die krag van Christus wat deur hom stroom. Dit het elke aspek van sy lewe beïnvloed en gelei, van sy sakehandelings wat so gedoen is dat hy nie enige party benadeel nie, tot sy kleredrag en wyse van optrede wat op nederigheid en eenvoud gegrond moes wees, tot sy wyse van gesprekvoering met sy medemens wat ’n opregte sorg vir die geestelike welstand en ewige bestemming moes openbaar.
Gevolgtrekking
Die som van al hierdie koloniale Mennonitiese oortuigings was die leer van hoe om in te groei tot ’n volwasse, nederige, berouvolle, maar geestelik kragtige dienaar van God. Hy het die bekoringe van die wêreld om hom ontken ten gunste van ’n ewige beloning wat belowe is op grond van die suiwerheid van sy geloof en gewillige afsëening van die sonde waarin hy voorheen geleef het. Hierdie voorbeeld, uitgeleef deur gelowiges soos ons, behoort ons te inspireer om verder in die Koninkryk van God in te druk en ons geloof uit te werk in nederigheid en bekering.
