Baie van ons het in ons jeug oor die ideale huwelik gefantaseer. Ons het ons voorgestel dat ons getroud is met iemand wat ons onvoorwaardelik liefhet en elkeen van ons eienaardighede met blymoedigheid aanvaar. In Efesiërs 5:22-33 vind ons juis so ’n huwelik. Hier vergelyk die apostel Paulus die verhouding tussen man en vrou met die intieme verhouding tussen Jesus Christus en sy bruid, die Kerk. Hy beweeg so moeiteloos van die verhouding tussen man en vrou na dié van Christus en sy bruid dat ons wonder op watter een hy hoofsaaklik fokus. In vers 22 vermaan hy vroue: …wees aan julle eie mans onderdanig, soos aan die Here. Dan vermaan hy in vers 25 mans: …julle moet jul vroue liefhê, soos Christus ook die gemeente liefgehad het….
Paulus som hierdie gedeelte op deur te sê: Hierdie verborgenheid is groot; maar ek sê dit met die oog op Christus en die gemeente. –Ef 5:32. Hierdie treffende parallel lei ons tot die gevolgtrekking dat die huwelik bedoel is om die intense, selfopofferende verhouding wat Christus getoon het toe Hy vir Homself ’n bruid verwerf het, ten volle te weerspieël. Hierdie beeldspraak is so kragtig dat ons net kan glo dat God die huwelik van die skepping af ontwerp het om sy vurige liefde vir ons te weerspieël.
Paulus het geskryf: Manne, julle moet jul eie vroue liefhê, soos Christus ook die gemeente liefgehad en Homself daarvoor oorgegee het; –Ef 5:25. Wanneer ons Jesus se lewe tydens sy kort verblyf hier op aarde waarneem, sien ons niks anders nie as selfopoffering tot voordeel van ander. Ons vind nie die geringste teken van selfsug nie. Dit is hierdie onselfsugtige oorgawe van sy lewe wat die Evangelie vir so baie so kragtig aantreklik maak.
In 2 Kor 5:14 het Paulus geskryf: Want die liefde van Christus dring ons…. Dit is die aard van die Evangelie. Christus se groot liefde vir ons dwing ons om Hom op ons beurt lief te hê. Hierdie wedersydse liefde lei tot ’n lewe van toegewyde diens, wat ons soms gehoorsaamheid noem. As jy as man ’n vrou wil hê wat dit geniet om jou toegewyd te dien, leer om lief te hê soos Christus liefgehad het.
I. Christus het met ’n “opofferende liefde” liefgehad
Filippense hoofstuk twee word soms die “groot kenosis” van Christus genoem. Die Griekse woord kenoo wat in vers sewe voorkom (maar het Homself ontledig), beteken “uitgiet”. Toe Jesus na die aarde gekom het, het Hy sy posisie by die Vader opsygesit en die lewe op planeet Aarde betree deur ’n bedenklike ontvangenis (menslik gesproke), as die seun van ’n nederige, maagdelike boeremeisie. Dit was die reputasie wat Hy aangeneem het. Hy het gekies om Hom met die gevalle mensdom te vereenselwig, hoewel Hy alle reg gehad het om gelykheid met God op te eis.
In die tuin van Getsemane het Jesus “opofferende liefde” getoon toe Hy …gebid en gesê het: My Vader, as dit moontlik is, laat hierdie beker by My verbygaan; nogtans nie soos Ek wil nie, maar soos U wil. –Matt 26:39. Deur sy lewe en selfopofferende dood het Hy ons gewys dat intimiteit in ’n verhouding slegs gevind kan word wanneer ons onsself in daardie verhouding verloor. Die groot euwel van ons tyd is selfliefde en selfbeheptheid. Paulus het aan Timoteus geskryf: …dat daar in die laaste dae swaar tye sal kom. Want die mense sal liefhebbers van hulleself wees… –2 Tim 3:1-2
Ons sien hierdie profesie vervul word met die koms van sosiale netwerke. Hoewel dit voorgee dat dit ’n platform is waar mense met mekaar kan skakel, is dit in werklikheid ’n platform vir die bevordering van die self. Hierdie beheptheid met die self is “gevaarlik” omdat dit intimiteit in verhoudings teenwerk en in ’n huwelik noodlottig kan wees. Intimiteit in die huwelik hang daarvan af dat twee mense bereid is om hul persoonlike identiteit prys te gee en ’n nuwe gesamentlike identiteit aan te neem.
II. Christus het met ’n “getroue liefde” liefgehad
En voor die fees van die pasga het Jesus, omdat Hy geweet het dat sy uur gekom het dat Hy uit hierdie wêreld sou oorgaan na die Vader, en omdat Hy sy eie mense in die wêreld liefgehad het, hulle tot die einde toe liefgehad. –Joh 13:1. Christus het getroue liefde getoon, selfs toe Hy verwerp is. Johannes het geskryf: Hy het na sy eiendom gekom, en sy eie mense het Hom nie aangeneem nie. –Joh 1:11
Matteus het geskryf: Maar dit het alles gebeur, sodat die Skrifte van die profete vervul sou word. Toe het al die dissipels Hom verlaat en gevlug. –Matt 26:56. Dit is een ding om dié lief te hê wat ons terug liefhet. Jesus het gesê dat selfs die tollenaars dit doen. Jesus het liefde betoon aan dié wat Hom gehaat en verraai het, aan dié wat Hom verloën het, en Hy het selfs gebid vir dié wat Hom gekruisig het. Sy liefde is deur ’n verbondsverbintenis volgehou. Hy was …die Lam wat geslag is van die grondlegging van die wêreld af. –Op 13:8. Niks kon Hom van sy ewige doel af laat wyk nie.
Ons samelewing het die begrip van verbond verloor; daarom het ons soveel gebroke huwelike. Selfs baie kerke wat “verbondsteologie” met betrekking tot verlossing aanhang, pas nie dieselfde verbondsbeginsels op die huwelik toe nie. Maleagi stel dit duidelik dat die huwelik ’n verbond is—…tog is sy jou metgesel en die vrou met wie jy ’n verbond gesluit het. –Mal 2:14. Bybelse verbondsliefde is liefde wat blywend is, of dit nou beantwoord word of nie.
Die mees dramatiese openbaring van verbondsliefde vind ons in die Profete. Die boodskap van die profete is hoofsaaklik dié van ’n vurige minnaar, “God”, wat sy ontroue vrou, “Israel”, oproep om na Hom terug te keer—…bekeer julle, bekeer julle van julle verkeerde weë; waarom wil julle sterwe, o huis van Israel? –Eseg 33:11. Jesaja het geskryf: Soek die HERE terwyl Hy nog te vinde is; roep Hom aan terwyl Hy naby is. Laat die goddelose sy weg verlaat en die onregverdige man sy gedagtes; en laat hom terugkeer na die HERE, dan sal Hy hom barmhartig wees; en na onse God, want Hy vergewe menigvuldiglik. –Jes 55:6-7
Hoewel Israel telkens weer teen die Here in opstand gekom het, sien ons tog dat God se liefde vir haar bestendig en onveranderd gebly het. God was getrou aan sy verbondsbelofte, selfs toe sy bruid voor heidense altare neergekniel het. Dit is hierdie kenmerk van getroue verbondsliefde wat die koms van ’n Verlosser teweeggebring het. God het ’n belofte in die tuin van Eden gemaak—En Ek sal vyandskap stel tussen jou en die vrou, en tussen jou saad en haar saad. Hy sal jou die kop vermorsel, en jy sal Hom in die hakskeen byt. –Gen 3:15. Hierdie belofte is sowat vierduisend jaar later in Christus vervul.
Op ons troudag belowe ons om mekaar lief te hê “tot die dood ons skei”. Dit is ’n belofte wat in geloof gemaak word. Niemand kan op hul troudag weet wat daardie belofte oor ’n leeftyd heen kan kos nie. Die koste is onbelangrik vir die verbintenis as daar ’n standhoudende, blywende liefde is, gegrond op God se ewige getrouheid, met Hom as ons getuie.
III. Christus se liefde het lyding omhels
Een kenmerk van ons selfgerigte geslag is die idee dat ek nie in ’n verhouding behoort te hoef ly nie. Dit is ’n produk van ons hedonistiese, plesiersoekende samelewing. Dit vind ook sy weg na ons Anabaptistiese kultuur namate ons al hoe welvarender word en die skeidslyne tussen ons en die wêreld al hoe meer vervaag. Die gevolg van hierdie denkwyse is dat jongmense die huwelik betree met die gedagte: “my maat sal my dien, en ek sal soos ’n prins of prinses kan lewe.”
Ons Anabaptistiese geloof en erfenis is tot in ons tyd bewaar deur mans en vroue wat verstaan het dat ’n verhouding met Christus kruisopname behels. Daar is volop verhale van gesinne wat hul vaderland en alles wat hulle besit het ter wille van die Evangelie agtergelaat het.
Die begrip om lyding in ’n verhouding te omhels, word duidelik in Petrus se brief geleer. Petrus het aan ’n kerk geskryf wat die woedende vuur van vervolging verduur het. Hy het hulle aangemoedig om Christus se voorbeeld te oorweeg: Hy het gely vir ’n saak buite Homself. Omdat Christus dan vir ons na die vlees gely het, moet julle jul ook met dieselfde gesindheid wapen… –1 Pet 4:1. In hoofstuk twee skryf Petrus: Want dit is genade as iemand, omdat hy aan God dink, verdriet verdra deur onregverdig te ly. –1 Pet 2:19. ’n Paar verse later sê hy: Want hiertoe is julle geroep, omdat Christus ook vir julle gely het en julle ’n voorbeeld nagelaat het, sodat julle sy voetstappe kan navolg; –1 Pet 2:21.
Nadat Petrus ons in hoofstuk twee opgeroep het om bereid te wees om Christus se voorbeeld van lyding na te volg, begin hy hoofstuk drie met die woorde: Net so moet julle, vroue, aan julle eie mans onderdanig wees, sodat, as sommige aan die woord ongehoorsaam is, hulle sonder ’n woord deur die wandel van die vroue gewen kan word, wanneer hulle julle rein lewenswandel in die vrees aanskou. –1 Pet 3:1-2. Christene van alle tye het dit as ’n groot eer beskou om ter wille van die goeie te ly. Eers in die afgelope jare is lyding ter wille van die goeie as “mishandeling” beskou. Daar is minstens drie kragte wat ons begrip van lyding op ’n negatiewe manier vorm.
1. ’n Selfsugtige, plesiersoekende samelewing
Een hiervan is reeds hierbo beskryf: die hedonistiese samelewing waarin ons leef, dit wil sê ’n samelewing wat plesier as lewenswyse nastreef.
2. Die gesondheids-, welvaarts- en voorspoedsevangelie
’n Tweede krag is die gesondheids-, welvaarts- en voorspoedsevangelie van baie evangeliese kerke. Die implikasie is dat ons lewens sal oorloop van fisieke welstand en materiële oorvloed as ons kies om Christus te volg. Hierdie begrip berus op die beloftes aan eertydse Israel in die Ou Testament van ’n land wat oorloop van melk en heuning. Ons glo dat hierdie belofte in die kerklike tydperk vervul word deur ’n lewe wat oorloop van die vrug van die Gees: liefde, blydskap, vrede, ensovoorts. Hierdie vrugte kan selfs te midde van lyding oorvloedig wees. Trouens, wanneer ander die vrugte sien te midde van ’n ander persoon se lyding, is dit juis dan die opvallendste en word dit die meeste waardeer.
3. Die feministiese beweging
Die derde invloed wat vandag ons perspektief op lyding vorm, kom van die feministiese beweging, wat met vrymoedigheid verklaar dat geen vrou in ’n huweliksverhouding behoort te ly of enige ontbering behoort te ervaar nie. Daarom het ons ’n samelewing van vroue met hul eie loopbane, wat hul eie salarisse verdien en hul eie bankrekeninge onderhou. Hoe anders is dit tog as die getuienis van gelowige vroue soos Sara, wat …aan Abraham gehoorsaam was en hom heer genoem het. Julle het haar dogters geword as julle goed doen en geen verskrikking vrees nie. –1 Pet 3:6
Lyding ter wille van die verhouding is deur Christus begin en deur duisende getroue Christene dwarsdeur die kerklike tydperk nagevolg. Die woorde van die apostel Petrus en die getuienis van getroue Christene daag ons uit om lyding te omhels as ’n kenteken van die egtheid van ons geloof.
IV. Christus het met ’n heiligende liefde liefgehad
God se plan met ons skepping was dat ons heilig sou wees soos Hy heilig is, sodat ons innige gemeenskap met Hom kon ervaar. Maar die mensdom het teen God in opstand gekom, en daarom het Hy ’n verlosser belowe. Intussen het Hy ’n noodplan ingestel wat bedoel was om te keer dat die mensdom homself vernietig, en dit was “die Wet”.
Dit was egter nooit God se bedoeling dat ons verhouding met Hom deur die wet beheer sou word nie. Hy verlang ’n liefdesverhouding met ons; daarom het Hy sy Seun na ons gestuur en ons met sy liefde oorweldig. Ons beantwoord nou sy liefde, nie uit vrees vir die oordeel nie, maar as ’n liefdesreaksie op sy onweerstaanbare liefde. Hierdie begrip word die duidelikste in Romeine gestel: Want wat vir die wet onmoontlik was, omdat dit kragteloos was deur die vlees [beperk tot wat in die vlees bereik kon word], dit het God gedoen deur sy eie Seun in die gelykheid van die sondige vlees te stuur, en dit ter wille van die sonde, en die sonde in die vlees te veroordeel [die regverdige eise van die wet te bevredig], sodat die reg van die wet vervul kon word in ons wat nie na die vlees wandel nie, maar na die Gees. –Rom 8:3-4
Jesus het deur liefde bereik wat nooit deur die streng vereistes van ’n strafregstelsel bereik kon word nie. Hy het die standaard van geregtigheid hoër gestel. Want Ek sê vir julle: As julle geregtigheid nie oorvloediger is as dié van die skrifgeleerdes en Fariseërs nie, sal julle nooit in die koninkryk van die hemele ingaan nie. –Matt 5:20. Hy het ons gewys hoe om te lewe en lief te hê. Sy selfopofferende dood het aan die strafregtelike eise van die wet voldoen. Deur sy opstanding, hemelvaart en die uitstorting van die Heilige Gees het Hy gelowiges in staat gestel om te lewe en lief te hê soos Hy gedoen het.
Paulus vermaan ons om op dieselfde manier in die huwelik met mekaar om te gaan: Manne, julle moet jul eie vroue liefhê, soos Christus ook die gemeente liefgehad en Homself daarvoor oorgegee het, om dit te heilig, nadat Hy dit gereinig het met die waterbad deur die woord, sodat Hy dit vir Homself kon stel as ’n heerlike gemeente sonder vlek of rimpel of iets dergeliks; maar dat dit heilig en sonder gebrek sou wees. –Ef 5:27. Jesus het aarde toe gekom om vir Homself ’n bruid te verwerf. Sy was nie ’n pragtige, stralende bruid wat gretig op sy koms gewag het nie. Sy was deur sonde ontsier en het in opstand teen Hom geleef—Hy het na sy eiendom gekom, en sy eie mense het Hom nie aangeneem nie. –Joh 1:11. Deur sy geduldige, volhardende liefde het Hy sy bruid verander in ’n heerlike, stralende bruid wat met ontsag voor Hom staan en Hom met vreugde aanbid en verheerlik.
Het jou vrou vlekke en rimpels? Is daar gesindhede wat jy wens anders was? Of is daar vrese en onsekerhede wat haar vryheid en vreugde belemmer? Jy kan eis dat sy verander en haar uitskel omdat sy nie aan jou verwagtinge voldoen nie. Hierdie benadering sou met dié van die wet ooreenstem. Dit sou haar beperkings beklemtoon en haar angs laat toeneem. Of jy kan haar liefhê ondanks haar vlekke en rimpels. Met woorde van medelye en bemoediging kan jy haar aanspoor om haar vrese te bowe te kom, net soos Christus sy bruid deur sy woord heilig. Jesus het getoon dat liefde kan bereik wat harde eise nooit kan nie. Paulus het geleer dat dit ’n grondbeginsel van die huwelik is. Dit is bedoel as ’n verhouding waarin liefde die dryfkrag is.
V. Die groot verborgenheid
Paulus het sy uiteensetting oor die huwelik afgesluit deur te sê: Hierdie verborgenheid is groot; maar ek sê dit met die oog op Christus en die gemeente. –Ef 5:32. ’n Verborgenheid in Bybelse taal is nie iets wat nie begryp kan word nie, maar eerder iets wat slegs verstaan kan word deur dié wat die Waarheid deur geloof ontvang en omhels. Dit word aan opregte Christene geopenbaar; vir ander bly dit verborge.
As gelowiges in Jesus is ons bevoorreg om ’n perspektief op die huwelik te verstaan wat baie mense nie eens kan begin begryp nie: dat selfopofferende liefde die deur na intimiteit oopmaak, dat verbondsliefde die sleutel tot lewenslange vervulling is, dat ons bereidwilligheid om ter wille van die verhouding te ly die egtheid van ons liefde bewys, en laastens, dat onvoorwaardelike liefde die doeltreffendste manier is om verandering in ons huweliksmaat te bevorder.
Hierdie beginsels is deur die tyd beproef en Bybels gegrond. Hulle lê aan die grondslag van die Evangelie en is ’n fundamentele deel van ons Anabaptistiese koninkryksgebaseerde teologie. Wanneer hulle getrou toegepas word, sal hulle enige huwelik verander.
