Die sand van tyd sak weg

Dit is vir my ongelooflik om te sien hoe God Sy volk deur die geskiedenis heen gebruik om Sy Naam te verheerlik. Hy gebruik die swak dinge om die wyse te beskaam; die geringe dinge om die wysheid van aardse wyse mense tot niet te maak. God gebruik fisieke swakheid, swaarkry, verlies, droefheid, arbeid en pyn om ons geestelike skatte te vermeerder en Sy Koninkryk hier op aarde te bou!

Hierdie gesang het etlike jare gelede vir my en my gesin kosbaar geword terwyl ons op die geboorte van ons vierde baba met genetiese afwykings gewag het. Ons het geweet sy sou nie lank by ons kon bly nie. Sy is op net drie dae oud oorlede. Nadat ek navorsing oor hierdie gesang gedoen het, was ek verbaas om uit te vind dat die man wie se verhaal hierdie gesang geïnspireer het, agt van sy nege kinders verloor het.

Die verhaal van hierdie man is merkwaardig. Sy 61 jaar op aarde is deur droefheid en verlies, vervolging en gevangenskap gekenmerk. Tog was sy toewyding aan Christus buitengewoon, en sy ywer vir God en vir die verkondiging van die evangelie het tot op sy laaste dag nooit verflou nie.

Samuel Rutherford, die seun van ’n welgestelde boer, is in 1600 gebore. Sy lewe het in die klein dorpie Nisbet, Skotland, begin. Wanneer ons ’n blik op sy lewe werp, sien ons God se hand aan die werk in Samuel se vroeë jare. Toe hy maar drie jaar oud was, het hy saam met sy vriende gespeel toe hy in die dorpsput geval het. Sy suster en vriende het hulp gaan haal. Toe hulle terugkom, het hulle ’n sopnat Samuel op die gras langs die put gevind. Hulle het hom gevra hoe hy uitgekom het, en hy het geantwoord: “’n Mooi wit man het gekom en my uit die put getrek.” Sy familie het geglo dat God daardie dag ’n engel gestuur het om hom te red.

Volgens wat ons van Samuel Rutherford weet, het hy twee broers en een suster gehad. Hy is as jong seun skool toe gestuur en het ’n baie ywerige leerling geword. Hy het Latyn en Grieks so goed geleer dat hy uiteindelik ’n professor geword het. Hy het omstreeks 1624 met Eupham Hamilton getrou, kort nadat hy by die Universiteit van Edinburgh begin doseer het. In dié tyd was Samuel nog onbekeerd en het hy net om sy akademiese doelwitte gegee.

In 1626, op 26-jarige ouderdom, het Samuel tot ’n duidelike, reddende geloof in die Here Jesus Christus gekom. Hy het gesê: “O, maar Christus het ’n reddende oog. Toe Hy die eerste keer na my gekyk het, is ek gered. Dit het Hom maar ’n blik gekos om die hel vir my te laat wyk.” Van daardie oomblik af was hy vervul met ’n passie om te preek en oor sy Verlosser te praat. Hierdie lewensverandering het so ’n opskudding aan die universiteit veroorsaak dat Rutherford uiteindelik sy professoraat neergelê het.

In 1627 het Samuel sy vrou en twee jong kinders na Galloway, Skotland, geneem, waar hy as predikant van die klein kerkie in Anwoth begin dien het. Toe hy sy roeping daar aanvaar het, het hy gesê: “Ek het die opdrag ontvang van die koninklike en vorstelike Meester, my Here Jesus, om Christus aan die volk te verkondig.” Sy passie was dat die mense tot bekering sou kom, en daar word gesê dat hy skynbaar altyd gebid, altyd gepreek, altyd die siekes besoek, altyd onderrig en leiding gegee, en altyd geskryf of gestudeer het. Die ywer waarmee hy gepreek het en sy besorgdheid oor die welstand van sy gemeente het ’n groot uitwerking op hulle gehad. En nie net op hulle nie: mense het uit die omliggende dorpe en gehuggies gekom om na sy prediking te luister. ’n Vriend het eenkeer vertel: “Dikwels het ek gedink hy sou uit die preekstoel weggevlieg het wanneer hy oor Jesus Christus begin praat het.”

Samuel was nie ’n vreemdeling vir droefheid en smart nie. In 1631, net vier kort jare nadat hy sy werk as predikant begin het, is sy vrou oorlede. Sy twee kinders het ook siek geword en hierdie wêreld verlaat. In 1636, ná nege jaar se prediking, is hy na Aberdeen verban, waar hy verbied is om die evangelie te verkondig. Dit was vir hom ’n baie moeilike tyd, want hy het sy vrou en kinders, asook sy gemeente, die kerk in Anwoth, baie gemis. Hierdie tyd in sy lewe is inderdaad een rede waarom hy so goed onthou word, want hy het begin om briewe aan sy gemeentelede en vriende te skryf. Van die 365 briewe wat hy geskryf het, is 220 gedurende hierdie 22 maande van verbanning geskryf.

Die regering het uiteindelik van hande verwissel, wat die nie-konformistiese Covenanters meer vryheid gegee het. Rutherford het toe vinnig na sy geliefde kudde in Anwoth teruggekeer. Sowat ’n jaar later, in die herfs van 1639, het hy weer, hoewel onwillig, uit Anwoth vertrek, maar dié keer om ’n aanstelling as professor in teologie aan St Mary’s College in St. Andrews te aanvaar. Hierdie verandering was vir hom moeilik, want hy het sy gemeente weer baie gemis. Hy skryf: “My vertrek van my kudde is vir my so swaar dat dit my lewe vir my ’n las maak; ek het nog nooit so ’n verlange na die dood gehad nie. Mag die Here hierdie droewige klei help en staande hou.”

Ná vyf maande in sy nuwe pos en nadat hy byna tien jaar lank alleen was, het die 40-jarige Samuel met Jean McMath getrou. Hulle het saam sewe kinders gehad. Ongelukkig is ses van hulle in die babatyd en vroeë kinderjare oorlede. Net ’n dogter met die naam Agnes het volwassenheid bereik.

Rutherford het die volgende 20 jaar, tot 1660, ’n invloedryke leier in die nie-konformistiese beweging in Skotland gebly. Met Cromwell se dood het die bewind van die Statebond tot ’n einde gekom, en Charles II is weer aan die bewind gestel. Weer het die monargie se gramskap op Samuel neergekom. Hy is beveel om voor die regter te verskyn en van hoogverraad teen die regering aangekla omdat hy die waarheid verkondig het. Hy is in die tronk gesit om op sy teregstelling te wag. Voordat die koning hom egter kon laat teregstel, het Samuel baie siek geword. Hy het gesê: “Ek het reeds ’n dagvaarding van ’n Hoër Regter, en ek moet op my eerste dagvaarding antwoord; wanneer julle dag aanbreek, sal ek wees waar min konings en grootmense kom.”

Laat die middag op die laaste dag van sy lewe is hy gevra: “Wat dink julle nou van Christus?” Hy het só geantwoord: “Ag, mag al my broeders in die land weet watter Meester ek gedien het, en watter vrede ek vandag het! Ek sal in Christus slaap, en wanneer ek wakker word, sal ek met Sy gelykenis tevrede wees. Hierdie nag sal die deur sluit en my anker binne die voorhangsel plaas, en teen vyfuur in die oggend sal ek in my slaap heengaan. Heerlikheid! Heerlikheid aan my Skepper en my Verlosser vir ewig! Ek sal lewe en Hom aanbid. Ag, as ek maar arms gehad het om Hom te omhels! Ag, as ek maar ’n goedgestemde harp gehad het! Heerlikheid! Heerlikheid woon in Immanuel se land!” Sy vrou, dogter en vriende het hierdie woorde gehoor, en teen vyfuur die oggend was hy inderdaad by sy Here.

Byna twee eeue later is Annie Ross Cousin, ’n Skotse digter en gesangskrywer en die vrou van ’n predikant, deur Samuel Rutherford se lewe en geskrifte geïnspireer. Sy het sy lewe in ’n biografiese gesang, “The Sands of Time Are Sinking”, saamgevat. Hierdie gesang is in 1857 vir die eerste keer in die Christian Treasury gepubliseer. Van die oorspronklike negentien strofes word net vier in ons sangboeke gebruik. (in vetdruk)

Die pragtige, passende melodie vir hierdie teks is in die vroeë 1800’s deur die Franse musikant Chretien D`Urhan gekomponeer. Dit pas goed by die woorde van die gesang—die plegtige tempo stem ooreen met die plegtigheid van die woorde. Die stygende melodielyn van die laaste frase pas perfek by die verwagte vreugde wat in die refrein uitgedruk word—“En heerlikheid, heerlikheid woon in Immanuel se land.”

Terwyl ons hierdie gesanggeskiedenis afsluit, laat ons aanhou om ons te verwonder oor God se voorsienigheid in die lewens van dié wat ons voorgegaan het. Mag ons Christus met ons hele hart volg en werktuie wees wat gereed is vir die Meester se gebruik! Nog een laaste aanhaling van Samuel Rutherford om saam met ons te neem: “Hulle wat Christus verkry, verloor niks nie.”

Die inligting vir hierdie artikel is verkry uit 101 Hymn Stories, A Treasury of Hymns, Crichbaptist.org.