“O die diepte van de rijkdommen, zowel van de wijsheid als van de kennis van God! Hoe onpeilbaar zijn zijn oordelen, en zijn wegen ondoorgrondelijk! Want wie heeft de raad van de Heer geweten? Of wie is zijn raadsman geweest? Of wie heeft Hem eerst gegeven, zodat het Hem vergoed zal worden? Want van Hem, en door Hem, en tot Hem zijn alle dingen: Hem zij de heerlijkheid in eeuwigheid. Amen” (Rom. 11:33–36).
Wat een uitbundige en expressieve uitroep geschreven door de apostel Paulus! Als we opnieuw kijken naar een nieuw gezang en een gezangschrijver, laten we onze geest alert en ons hart open houden om de hand van God aan het werk te zien.
Matthew Bridges werd geboren in Malden, Essex, Engeland, op 14 juli 1800. Hij begon gedichten te publiceren in 1825 en ging door totdat hij twee kleine bundels met gezangen had uitgegeven—Hymns of the Heart (1848) en The Passion of Jesus (1852). Vanaf hier zet ik het verhaal voort met een korte geschiedenis van het kerkelijk leven van onze gezangschrijver.
De gezangschrijver die we in dit artikel bestuderen maakte deel uit van de Anglicaanse Kerk van Engeland. Omstreeks het midden van de 19e eeuw raakte hij ontevreden over de kerkelijke groep waarbij hij was aangesloten en vond zichzelf John Henry Newman volgend in wat de Oxford Movement werd genoemd. Volgens hymnologe Albert Bailey concentreerde deze beweging zich op “het aanspraak maken dat hun Anglicaanse Kerk een rechtstreekse afstamming heeft van de oorspronkelijke Apostolische Kerk.” In die zoektocht bestudeerden de volgers de oude geschiedenis van de kerk, haar leer, en vooral haar liturgie. Daarbij ontdekten ze een schat aan Griekse en Latijnse gezangen uit de vroegste eeuwen van de christelijke kerk.
Zoals we helaas vele facties in de christelijke kerk van vandaag vinden, zo was ook het speelveld in het midden van de 1800s. De Oxford Movement leek in sommige opzichten een wedijver tussen de oude en de nieuwe manier van doen. In het geval van de figuur in ons verhaal van vandaag lijkt het erop dat hij een stabieler pad vooruit zag in het vasthouden aan de oude tradities van de moederkerk, maar hij leek ook een echte, levende geloofsbetuiging in onze Heere en Zaligmaker Jezus Christus te hebben. Nu wil ik hier tussenbeide komen en zeggen dat ik vertrouw dat zijn beslissing in alle gewetensvolheid tegenover God werd genomen, ook al kijken wij er vandaag vanuit een anabaptistisch perspectief naar en betwijfelen wij zijn beweegredenen.
We gaan verder met ons verhaal. Matthew Bridges bekeerde zich tot het rooms-katholicisme en, omdat hij wilde delen in de rijke hymnische traditie van de protestantse kerk, begon hij originele gezangen te schrijven. De gezangen van de heer Bridges worden gekenmerkt door spiritualiteit en oprechte kracht. Een van zijn gezangen die we liefhebben en genieten is “Rise, Glorious Conqueror.” Zonder twijfel is zijn grootste gezang “Crown Him with Many Crowns.” Het verscheen voor het eerst in zijn boek The Passion of Jesus, en droeg oorspronkelijk de titel “The Song of the Seraphs.”
Er is een interessante achtergrond verbonden aan dit gezang, waaronder hoe het kwam dat er 12 verzen zijn. Begrijpelijkerwijs wordt vandaag slechts een deel van die verzen gezongen. De selectie van verzen hangt af van het liedboek.
Matthew Bridges schreef het lied oorspronkelijk in 1851. Hij schreef zes coupletten, allemaal geïnspireerd op Openb. 19:12: “ ... en op zijn hoofd waren vele kronen.” De editie van Bridges bleef in gebruik tot in de jaren 1870 toen een vroom Anglicaans geestelijke genaamd Godfrey Thring verscheen. Godfrey maakte zich zorgen dat dit populaire gezang katholieke theologie door protestantse gemeenten liet zingen. Zijn zorgen richtten zich misschien op Bridges’ oorspronkelijke tweede vers, waarin hij de Zegenrijke Maagd Maria vermeldde. Naar aanleiding daarvan schreef Thring zes nieuwe coupletten en publiceerde het in zijn Hymns and Sacred Lyrics in 1874.
De 12 coupletten zijn door de jaren heen gemengd en aangepast. Interessant is dat van de zes verzen die tegenwoordig het meest in liedboeken voorkomen, er drie door Bridges en drie door Thring geschreven zijn. Het gezang, zoals gepubliceerd in het liedboek Hymns of the Church, laat oorspronkelijke vers 2 geheel weg en gebruikt vers 1, 3, 4, een deel van 5 en een deel van 6 van Bridges’ oorspronkelijke zes verzen. De coupletten die we in dat boek zingen zijn gemarkeerd in de onderstaande selectie van verzen. Ook opgenomen zijn de zes coupletten van Thring.
Crown Him with Many Crowns
—Bridges
Kroon Hem met vele kronen, het Lam op Zijn troon;
Hoor! hoe de hemelse cantieken alle muziek overstemmen behalve de hunne;
Ontwaak, mijn ziel, en zing van Hem die voor jou stierf,
En begroet Hem als uw ongeëvenaarde Koning door alle eeuwigheid.
Kroon Hem, de Zoon der Maagd! De vleesgeworden God geboren—
Wiens arm die karmozijnrode triomfen won die nu Zijn voorhoofd sieren!
Vrucht van de mystieke Roos als van die Roos de Stengel:
De Wortel, waaruit barmhartigheid altijd vloeit—het Kind van Bethlehem!
Kroon Hem, de Heer van vrede! Wiens macht een scepter zwaait,
Van pool tot pool, dat oorlogen mogen ophouden, verzonken in gebed en lofzang:
Zijn heerschappij zal geen einde kennen, en rondom Zijn doorboorde voeten
Spreiden de lieve bloemen van het paradijs hun altijd zoete geur.
Kroon Hem, de Heer van liefde! Zie Zijn handen en zijde—
Rijke wonden, toch zichtbaar verheven, in verheerlijkte schoonheid:
Geen engel aan de hemel kan dat aanschouwelijk volledig verdragen,
Maar buigt neder zijn brandende oog bij zulke schitterende mysteries!
Kroon Hem, de Heer van jaren! De Heerser over de tijd—
Schepper van de wentelende sferen, onuitsprekelijk subliem!
Weerspiegeld in een zee van licht, waar eeuwige golven
Zijn troon weerspiegelen—de Oneindige! Die leeft—en liefheeft—en behoudt.
Kroon Hem, de Heer van de hemel! Eén met de Vader gekend,
En de gezegende Geest, door Hem gegeven van die drievoudige troon daarboven!
Alle hulde! Verlosser—hulde! Want Gij hebt voor mij gestorven;
Uw lof zal nooit, nooit falen door de eeuwigheid heen!
Crown Him with Many Crowns
—Thring
Kroon Hem met gouden kronen, alle naties groot en klein,
Kroon Hem, gij gemartelde heiligen van weleer, het Lam eens voor allen geslagen;
Het Lam eens voor hen geslagen die nu hun lof brengen,
Als juwelen voor het diadeem dat Zijn heilig voorhoofd omsluit.
Kroon Hem, de Zoon van God vóór dat de werelden begonnen,
En gij, die treden waar Hij heeft getreden, kroon Hem de Zoon des mensen;
Die elke smart heeft gekend die het menselijk hart wringt,
En die ze neemt en draagt als de Zijne, zodat allen in Hem mogen rusten.
Kroon Hem, de Heer van licht, Die over een verduisterde wereld
In gewaden van oneindige heerlijkheid Zijn vurige banier ontrolde.
En droeg het hoog geheven, in de hemel—in de aarde—beneden,
Voor allen het teken van overwinning over Satan, zonde en dood.
Kroon Hem, de Heer van het leven Die over het graf triomfeerde,
En zegevierend opstond in de strijd voor degenen die Hij kwam te redden;
Zijn heerlijkheden zingen wij nu Die stierf en hoge herrees.
Die stierf om eeuwig leven te brengen en leeft opdat de dood moge sterven.
Kroon Hem, van heren de Heer, Die over allen heerst
Die eens op aarde was, het vleesgeworden Woord, voor losgekochte zondaars geslagen,
Nu leeft in rijken van licht, waar heiligen met engelen zingen
Hun liederen vóór Hem dag en nacht, hun God, Verlosser, Koning.
Kroon Hem, de Heer van de hemel, gezeten in werelden boven;
Kroon Hem, de Koning, aan wie de wonderbare naam Liefde gegeven is,
Kroon Hem met vele kronen, terwijl troonszetels voor Hem vallen.
Kroon Hem, gij koningen, met vele kronen, want Hij is Koning over allen.
Matthew Bridges bracht zijn laatste jaren door in de provincie Quebec, Canada, en keerde toen terug naar Engeland vóór zijn heengaan op 6 oktober 1894, op de gezegende leeftijd van 94 jaar. Hoewel we niet veel details over zijn leven vinden, heeft hij ons een van de grootste gezangen nagelaten.
Een groot deel van de blijvende kwaliteit van dit lied is de melodie waarmee het is gecombineerd. Dit refrein werd speciaal voor dit lied geschreven door Sir George Job Elvey in 1868 en kreeg de naam Diademata. In het Grieks betekent het woord diademata “een koninklijke kroon”—een passende naam voor deze ontroerende melodie. Hymnologe J. R. Watson is het hiermee eens wanneer hij opmerkt: “Diademata vormt een magnifieke omlijsting voor de tekst, marsachtig en vreugdevol zonder ooit mechanisch of schril te worden.”
Mogen onze gemeenten voortgaan met onze praktijk van gezamenlijke, hartgrondige zang, onze stemmen verheffend in lof aan de Heere in de vergadering der heiligen! Kroon Hem, onze Heer Jezus Christus, met vele kronen, want Hij is waardig!
Bronnen: A Treasury of Hymn Stories, hymnary.org, umc-discipleship.org, FBC
