Για τον κίνδυνο της αύξησης των πλούτων

Αν αυξάνονται τα πλούτη, μην προσηλώνετε σ’ αυτά την καρδιά σας. Ψαλμ. 62:10.

Εισαγωγή

Ήταν 87 ετών και ένιωθε (όπως ο ίδιος έγραψε) σαν άνθρωπος «με θολά μάτια, τρεμάμενα χέρια και πόδια που παραπατούσαν». Ωστόσο, είχε ακόμη ένα μήνυμα να δώσει. Με σφοδρότητα που μοιάζει ακόμη μεγαλύτερη από τη συνηθισμένη του θέρμη, ο Τζον Γουέσλι προειδοποίησε τον λαό του για έναν μεγάλο κίνδυνο — τα πλούτη. Από μια μικρή χούφτα ανθρώπων, το κίνημά του είχε μεγαλώσει και αριθμούσε 135.000 μέλη και πάνω από 500 περιοδεύοντες κήρυκες. Το κήρυγμά του συνέβαλε αποτελεσματικά στην αισθητή αλλαγή του ηθικού κλίματος στην Αγγλία, σε τέτοιο βαθμό ώστε του αποδίδεται ότι έσωσε την Αγγλία από ένα λουτρό αίματος, όπως εκείνο που αργότερα συνέβη στη Γαλλική Επανάσταση. Όμως ένα δυσοίωνο κακό παραμόνευε ανάμεσα στον λαό του, και ο Γουέσλι χρησιμοποίησε λίγη από την τελευταία δύναμη που του απέμενε για να αποκαλέσει αυτό το κακό με το όνομά του.

Είθε εμείς, που είμαστε πολλές φορές πλουσιότεροι από τους ανθρώπους της εποχής του Τζον Γουέσλι, να έχουμε αυτιά για να ακούσουμε.

(Σημειώστε ότι κάποια από τα αγγλικά του Γουέσλι έχουν εκσυγχρονιστεί και ότι οι υπότιτλοι δεν ανήκουν στο πρωτότυπο. Η υπογραφή κάτω από τον τίτλο είναι πιστό αντίγραφο της δικής του υπογραφής.)

Από τη ρητή δήλωση του Κυρίου μας, «Είναι ευκολότερο να περάσει καμήλα από την τρύπα μιας βελόνας παρά να μπει πλούσιος στη βασιλεία των ουρανών», μπορούμε εύκολα να καταλάβουμε ότι κανείς δεν μπορεί να έχει πλούτη χωρίς να διατρέχει μεγάλο κίνδυνο εξαιτίας τους. Αν όμως ο κίνδυνος και μόνο του να τα έχει κανείς είναι τόσο μεγάλος, πόσο μεγαλύτερος είναι ο κίνδυνος να τα αυξάνει! Ο κίνδυνος αυτός είναι μεγάλος ακόμη και για όσους κληρονομούν όσα τους μεταβιβάζουν οι πρόγονοί τους· είναι όμως πολύ μεγαλύτερος για όσους τα αποκτούν με την επιδεξιότητα και την εργατικότητά τους. Γι’ αυτό, τίποτε δεν μπορεί να είναι πιο συνετό από αυτή την προειδοποίηση: «Αν αυξάνονται τα πλούτη, μην προσηλώνετε σ’ αυτά την καρδιά σας». Ψαλμ. 62:10

Είναι αλήθεια ότι τα πλούτη και η αύξησή τους είναι δώρο του Θεού. Πρέπει, ωστόσο, να προσέχουμε πολύ, ώστε αυτό που προορίζεται να είναι ευλογία να μη μετατραπεί σε κατάρα. Για να το αποτρέψουμε αυτό, είναι εξαιρετικά χρήσιμο να εξετάσουμε σοβαρά:

1. Τι εννοούμε με τον όρο πλούτη και πότε μπορούμε να πούμε ότι αυξάνονται.
2. Τι σημαίνει να προσηλώνουμε σ’ αυτά την καρδιά μας και πώς μπορούμε να το αποφύγουμε.

Τι σημαίνει «πλούτη»;

Ας εξετάσουμε πρώτα τι εννοούμε εδώ με τον όρο πλούτη. Πράγματι, μερικοί μπορεί να φαντάζονται ότι είναι σχεδόν αδύνατο να παρερμηνεύσει κανείς αυτή τη συνηθισμένη λέξη. Ωστόσο, στην πραγματικότητα, χιλιάδες άνθρωποι κάνουν αυτό το λάθος, και πολλοί από αυτούς εντελώς άθελά τους. Ένας επιφανής κύριος, ακούγοντας πριν από αρκετά χρόνια ένα κήρυγμα πάνω σ’ αυτό το θέμα, ξέσπασε δυνατά, ανάμεσα στην έκπληξη και την αγανάκτηση: «Γιατί μιλάει εδώ για πλούτη; Στο Γουάιτχεβεν δεν υπάρχει κανένας πλούσιος, εκτός από τον σερ Τζέιμς Λ----ρ».

Και είναι αλήθεια πως κανείς άλλος εκτός από εκείνον δεν είχε £40.000¹ τον χρόνο και μερικά εκατομμύρια σε μετρητά. Ωστόσο, ένας άνθρωπος μπορεί να είναι πλούσιος χωρίς να έχει £100 τον χρόνο ούτε καν £1000 σε μετρητά. Όποιος έχει να φάει και να ντυθεί και του περισσεύει κάτι, είναι πλούσιος. Όποιος έχει τα αναγκαία και τις ανέσεις της ζωής για τον ίδιο και την οικογένειά του, καθώς και κάτι λίγο να περισσεύει για όσους δεν έχουν, δικαίως θεωρείται πλούσιος — εκτός κι αν είναι φιλάργυρος, φιλοχρήματος, άνθρωπος που αποθησαυρίζει όσα μπορεί και οφείλει να δώσει στους φτωχούς. Γιατί, αν είναι έτσι, παραμένει φτωχός, ακόμη κι αν έχει εκατομμύρια στην τράπεζα· μάλιστα, είναι ο φτωχότερος απ’ όλους, επειδή:

Οι ζητιάνοι θρηνούν μια κοινή μοίρα·
ο φτωχός πλούσιος είναι φτωχός στον υπέρτατο βαθμό.

Προσέξτε να μην κρίνετε

Εδώ, όμως, μπορεί να γίνει μια εξαίρεση. Κάποιος μπορεί να έχει περισσότερα από τα αναγκαία και τις ανέσεις για την οικογένειά του, κι ωστόσο να μην είναι πλούσιος. Μπορεί να έχει χρέη, και τα χρέη του να ξεπερνούν την αξία της περιουσίας του. Αν έτσι έχουν τα πράγματα, δεν είναι πλούσιος, όσα χρήματα κι αν έχει στα χέρια του. Μάλιστα, ένας επιχειρηματίας μπορεί να φοβάται ότι αυτή είναι η πραγματική κατάσταση των οικονομικών του, είτε είναι έτσι είτε όχι· και τότε δεν μπορεί να είναι τόσο γενναιόδωρος όσο θα ήθελε, από φόβο μήπως αδικήσει κάποιον. Πόσοι ασχολούμενοι με το εμπόριο βρίσκονται ακριβώς σ’ αυτή την κατάσταση! Ιδίως όσοι έχουν πολύ μεγάλο κύκλο εργασιών· γιατί οι οικονομικές τους υποθέσεις είναι συχνά τόσο περίπλοκες, ώστε είναι αδύνατο να προσδιοριστεί με ακρίβεια πόσο αξίζει η περιουσία τους ή ακόμη και αν αξίζει κάτι ή τίποτα. Δεν πρέπει να τους δείχνουμε την ανάλογη επιείκεια;

Και προσέξτε να μη σχηματίζετε βιαστικά κρίση για την περιουσία των άλλων. Μπορεί να υπάρχουν κρυφές πτυχές στην κατάσταση κάποιου, τις οποίες γνωρίζουν ελάχιστοι εκτός από τον Θεό. Πριν από μερικά χρόνια είπα σε έναν κύριο: «Κύριε, φοβάμαι ότι είστε φιλάργυρος».

Με ρώτησε: «Γιατί το φοβάστε;»

Απάντησα: «Πριν από έναν χρόνο, όταν έκανα έρανο για τα έξοδα επισκευής του Χυτηρίου, προσφέρατε πέντε γκινέες. Στον έρανο που έγινε φέτος προσφέρατε μόνο μισή γκινέα».

Δεν απάντησε· ύστερα από λίγο όμως με ρώτησε: «Παρακαλώ, κύριε, απαντήστε μου σε μια ερώτηση: Γιατί ζείτε με πατάτες;» (Έτσι έκανα για τρία με τέσσερα χρόνια.)

Απάντησα: «Αυτό συνέβαλε πολύ στην υγεία μου».

Εκείνος είπε: «Πιστεύω ότι συνέβαλε. Αλλά δεν το κάνατε και για να εξοικονομήσετε χρήματα;»

Είπα: «Το έκανα· γιατί όσα εξοικονομώ από τα έξοδα του φαγητού μου θρέφουν κάποιον άλλον που διαφορετικά δεν θα είχε τίποτα».

«Μα, κύριε», είπε, «αν αυτό είναι το κίνητρό σας, μπορείτε να εξοικονομήσετε πολύ περισσότερα. Ξέρω έναν άνθρωπο που πηγαίνει στην αγορά στην αρχή κάθε εβδομάδας. Εκεί αγοράζει παστινάκια αξίας μιας πένας, τα οποία βράζει σε μεγάλη ποσότητα νερού. Τα παστινάκια τα τρώει και το νερό το πίνει όλη την εβδομάδα που ακολουθεί. Έτσι, μαζί το φαγητό και το ποτό του κοστίζουν μόνο μια πένα την εβδομάδα».

Αυτό έκανε συστηματικά, μολονότι τότε κέρδιζε £200 τον χρόνο,² για να μπορέσει να εξοφλήσει τα χρέη που είχε συνάψει πριν γνωρίσει τον Θεό! Κι αυτός ήταν ο άνθρωπος που εγώ είχα κατατάξει στους φιλάργυρους!

Κι εσείς;

Υπάρχουν, όμως, άνθρωποι που έχουν επίγνωση ενώπιον του Θεού ότι είναι πλούσιοι. Και, αναμφίβολα, μερικοί από εσάς ανήκετε σ’ αυτούς. Έχετε περισσότερα αγαθά αυτού του κόσμου απ’ όσα χρειάζεστε είτε εσείς είτε η οικογένειά σας. Ας εξετάσει ο καθένας τον εαυτό του. Αυξάνονται τα πλούτη σας; Δεν καταλαβαίνετε αυτή την απλή διατύπωση; Δεν έχετε περισσότερα χρήματα ή περισσότερη περιουσία απ’ ό,τι είχατε πριν από 10 ή 20 χρόνια ή την ίδια εποχή πέρυσι; Αν κρατάτε λογαριασμούς, μπορείτε εύκολα να το διαπιστώσετε. Πράγματι, οφείλετε να το γνωρίζετε· διαφορετικά, δεν είστε καλός διαχειριστής του μαμωνά της αδικίας ούτε από αυτή την άποψη. Και κάθε άνθρωπος, είτε ασχολείται με το εμπόριο είτε όχι, οφείλει να ξέρει αν η περιουσία του μειώνεται ή αυξάνεται.

Πολλοί, όμως, έχουν βρει τρόπο να μην είναι ποτέ πλούσιοι, όσο κι αν αυξάνεται η περιουσία τους. Ο τρόπος είναι ο εξής: μόλις μπαίνουν χρήματα, τα επενδύουν, είτε σε γη είτε στην επέκταση της επιχείρησής τους. Έτσι, καθένας απ’ αυτούς, κρατώντας χαμηλά τα διαθέσιμα μετρητά του, μπορεί ακόμη να λέει: «Δεν είμαι πλούσιος». Μπορεί να το λέει ακόμη κι αν έχει 10, 20 ή 100 φορές μεγαλύτερη περιουσία απ’ όση είχε πριν από μερικά χρόνια.

Ας το εξηγήσουμε με ένα πρόσφατο περιστατικό: Πριν από μερικά χρόνια, ένας κύριος πήγε σε έναν έμπορο στο Λονδίνο και του είπε: «Κύριε, σας παρακαλώ να μου δώσετε μια γκινέα³ για μια αξιόλογη οικογένεια που βρίσκεται σε μεγάλη ανάγκη».

Εκείνος απάντησε: «Αλήθεια, κύριε Μ., δεν μπορώ εύκολα να σας τη δώσω αυτή τη στιγμή· όμως, αν έρθετε να με βρείτε όταν η περιουσία μου φτάσει τις £10.000, θα σας δώσω δέκα γκινέες».

Ύστερα από λίγο καιρό, ο κύριος Μ. πήγε ξανά και του είπε: «Κύριε, σας ζητώ να τηρήσετε την υπόσχεσή σας· τώρα η περιουσία σας είναι £10.000».

Εκείνος απάντησε: «Είναι απολύτως αλήθεια· σας διαβεβαιώνω όμως ότι τώρα δεν μπορώ να διαθέσω ούτε μία γκινέα τόσο εύκολα όσο τότε».

Είναι δυνατόν κάποιος να εξαπατά τον εαυτό του με αυτό το έξυπνο τέχνασμα. Μπορεί επίσης να εξαπατά τους ανθρώπους· γιατί «όσο κάνεις καλό στον εαυτό σου, οι άνθρωποι θα μιλούν καλά για σένα». «Πολύ καλός άνθρωπος», λέει ο Λονδρέζος, «αξίζει ένα “δαμάσκηνο”» (£100.000). Αλίμονο όμως! Δεν μπορεί να εξαπατήσει τον Θεό, ούτε τον διάβολο. Α, όχι! Η κατάρα του Θεού βρίσκεται ήδη πάνω σου και πάνω σε όλα όσα έχεις. Και αύριο, όταν ο διάβολος αρπάξει την ψυχή σου, δεν θα σου πει: «Τι όφελος σου έφεραν όλα σου τα πλούτη;» Θα αγοράσουν άραγε ένα μαξιλάρι για το κεφάλι σου στη λίμνη της φωτιάς που καίει με θειάφι; Ή θα σου εξασφαλίσουν ένα ποτήρι «νερό για να δροσίσεις τη γλώσσα σου», ενώ βασανίζεσαι μέσα στη φλόγα; Ακολούθησε τη σοφή οδηγία που δίνεται εδώ, για να μη σου πει ο Θεός: «Άμυαλε!»

Αυτοί οι νοητικοί ακροβατισμοί, λοιπόν, δεν θα σε ωφελήσουν. Δεν θα σε προστατεύσουν ούτε από την οργή του Θεού ούτε από την κακία και τη δύναμη του διαβόλου. Έχει ήδη αποδειχθεί ότι «προσηλώνεις την καρδιά σου» στα πλούτη σου, αν επανεπενδύεις όλα όσα έχεις πέρα από τις ανέσεις της ζωής, προσθέτοντας χρήματα σε χρήματα, σπίτια σε σπίτια ή χωράφια σε χωράφια, χωρίς να δίνεις στους φτωχούς τουλάχιστον το ένα δέκατο του εισοδήματός σου (το ποσοστό των Ιουδαίων). Με όποιον τρόπο κι αν αυξάνονται τα πλούτη σου, είτε με κόπο είτε χωρίς κόπο, είτε από το εμπόριο, από κληρονομιές ή με οποιονδήποτε άλλο τρόπο, αν δεν αυξάνονται ανάλογα και οι ελεημοσύνες σου, αν δεν δίνεις ένα πλήρες δέκατο των υπαρχόντων σου, του σταθερού και του περιστασιακού εισοδήματός σου, αναμφίβολα προσηλώνεις την καρδιά σου στο χρυσάφι σου, κι αυτό «θα φάει τις σάρκες σου σαν φωτιά»!⁴

Η σκληροκαρδία της φιλαργυρίας

Αλλά, αλίμονο! Ποιος μπορεί να πείσει έναν πλούσιο ότι προσηλώνει την καρδιά του στα πλούτη; Για πολύ περισσότερο από μισό αιώνα μιλώ γι’ αυτό το θέμα με όλη την ευθύτητα που μπορώ. Με πόσο μικρό αποτέλεσμα όμως! Αμφιβάλλω αν έχω πείσει έστω και πενήντα φιλάργυρους για τη φιλαργυρία τους όλο αυτό το διάστημα. Όσο ξεκάθαρα κι αν περιέγραφα τον φιλοχρήματο και όσο έντονα κι αν τον ζωγράφιζα, ποιος αναγνώριζε τον εαυτό του; Σε ποιον είπαν ο Θεός και όλοι όσοι τον γνώριζαν: «Εσύ είσαι αυτός!» Αν ο Θεός μιλά σε κάποιον από εσάς που είστε εδώ, α, μην κλείσετε τ’ αυτιά σας! Πείτε, αντίθετα, όπως ο Ζακχαίος: «Να, Κύριε, τα μισά υπάρχοντά μου τα δίνω στους φτωχούς, και αν έχω αδικήσει κάποιον, του το ανταποδίδω στο τετραπλάσιο». Δεν εννοούσε ότι το είχε κάνει αυτό στο παρελθόν, αλλά ότι αποφάσισε να το κάνει στο εξής. Σε εξορκίζω ενώπιον του Θεού, εσύ που αγαπάς το χρήμα, «πήγαινε και κάνε κι εσύ το ίδιο!»

Έχω ένα μήνυμα από τον Θεό για σένα, πλούσιε! Είτε θέλεις να ακούσεις είτε όχι. Τα πλούτη σου έχουν αυξηθεί· με κίνδυνο την ψυχή σου, «μην προσηλώνεις σ’ αυτά την καρδιά σου!» Να ευχαριστείς Εκείνον που σου έδωσε τέτοιο τάλαντο, τόση δύναμη να κάνεις το καλό. Μην τολμήσεις, όμως, να χαρείς γι’ αυτά παρά μόνο με φόβο και τρόμο. «Πρόσεξε να μην προσκολληθείς σ’ αυτά, μήπως παγιδευτείς και χαθείς». Μην τα κάνεις σκοπό σου, μεγαλύτερη απόλαυση, ευτυχία ή θεό σου! Πρόσεξε να μην προσδοκάς την ευτυχία από τα χρήματα ούτε από οτιδήποτε μπορείς να αγοράσεις μ’ αυτά· ούτε από την ικανοποίηση της επιθυμίας της σάρκας, της επιθυμίας των ματιών ή της αλαζονείας του βίου.

Ας εξετάσουμε όμως τα πράγματα πιο συγκεκριμένα, και ας φροντίσει ο καθένας σας να είναι ειλικρινής με την ψυχή του. Αν κάποιοι από εσάς έχουν τώρα διπλάσια, τριπλάσια ή τετραπλάσια περιουσία απ’ όση είχαν όταν είδαν για πρώτη φορά το πρόσωπό μου, ας εξετάσουν ειλικρινά τον εαυτό τους και ας δουν αν δεν προσηλώνουν την καρδιά τους, αν όχι απευθείας στο χρήμα ή στα ίδια τα πλούτη, τότε σε κάποια από τα πράγματα που αγοράζονται με αυτά· πράγμα που καταλήγει στο ίδιο. Όλα αυτά ο απόστολος Ιωάννης τα περιλαμβάνει κάτω από τη γενική ονομασία ο κόσμος, ενώ την επιθυμία τους ή την αναζήτηση της ευτυχίας μέσα σ’ αυτά την αποκαλεί «αγάπη του κόσμου».

Ορίζοντας «τον κόσμο»

Αυτή την αγάπη τη χωρίζει σε τρεις κλάδους: «την επιθυμία της σάρκας, την επιθυμία των ματιών και την αλαζονεία του βίου». Εξετάστε ειλικρινά τον εαυτό σας ως προς αυτά.

• Πρώτον, ως προς «την επιθυμία της σάρκας». Πιστεύω ότι σημαίνει να αναζητά κανείς την ευτυχία σε πράγματα που ικανοποιούν τις αισθήσεις. Για παράδειγμα: Δεν αναζητάτε την ευτυχία σας αυξάνοντας την απόλαυση της γεύσης; Πιο συγκεκριμένα, μήπως τρώτε πιο άφθονα ή πιο εκλεκτά απ’ ό,τι πριν από δέκα ή είκοσι χρόνια; Δεν καταναλώνετε περισσότερο ποτό ή δεν πίνετε ποτά πιο ακριβά απ’ ό,τι τότε; Κοιμάστε σε τόσο σκληρό κρεβάτι όσο παλιά, αν το επιτρέπει η υγεία σας; Για να θίξω ακόμη ένα σημείο: νηστεύετε τόσο συχνά τώρα που είστε πλούσιοι όσο όταν ήσασταν φτωχοί; Δεν θα έπρεπε, σύμφωνα με κάθε λογική, να το κάνετε συχνότερα και όχι σπανιότερα; Φοβάμαι πως η ίδια σας η καρδιά σάς καταδικάζει. Δεν είστε αθώοι σ’ αυτό το ζήτημα.
• Ο δεύτερος κλάδος της αγάπης του κόσμου, «η επιθυμία των ματιών», έχει ευρύτερη έκταση. Μπορούμε μ’ αυτό να εννοούμε την αναζήτηση της ευτυχίας μέσω της ικανοποίησης της φαντασίας (που επιτυγχάνεται κυρίως με τα μάτια), με μεγαλοπρεπή, καινούργια ή όμορφα αντικείμενα — αν δεν μπορούν να υπαχθούν όλα σε μία κατηγορία, αφού ούτε τα μεγαλοπρεπή ούτε τα όμορφα αντικείμενα ευχαριστούν όταν πάψουν να είναι καινούργια. Δεν είναι όμως ευχάριστα ακόμη και τα πιο κενά πράγματα όσο είναι καινούργια; Μήπως κάποιοι από εσάς, επειδή είναι κάτι καινούργιο, αναζητάτε σημαντικό μέρος της ευτυχίας σας σ’ αυτό το πιο κενό από τα κενά — στο ντύσιμο; Δεν ξοδεύετε γι’ αυτό περισσότερα χρήματα ή — πράγμα που είναι το ίδιο — περισσότερο χρόνο και κόπο απ’ ό,τι παλιά; Φοβάμαι πως αυτό δεν γίνεται για να ευαρεστήσετε τον Θεό. Άρα ευαρεστεί τον διάβολο. Αν πριν από μερικά χρόνια αφήσατε στην άκρη τα περιττά στολίδια σας — τα βολάν, τα περιδέραια, τα σκουφιά σαν ιστό αράχνης, τα άσχημα και ακαλαίσθητα καπέλα,⁵ τα ακριβά λινά, τις πολυτελείς δαντέλες — μήπως δεν τα ξαναφορέσατε, περιφρονώντας τη θρησκεία και τη λογική;⁶

Ίσως λέτε ότι τώρα έχετε την οικονομική δυνατότητα να κάνετε αυτά τα έξοδα. Αυτό είναι η πεμπτουσία της ανοησίας. Ποιος σου πρόσθεσε αυτή την περιουσία ή — για να το πούμε σωστά — ποιος σου τη δάνεισε; Για να το πούμε ακόμη πιο σωστά, ποιος την εμπιστεύτηκε για λίγο στα χέρια σας ως διαχειριστών Του, εξηγώντας σας συγχρόνως για ποιους σκοπούς σας την εμπιστεύτηκε; Και έχετε την οικονομική δυνατότητα να σπαταλάτε τα αγαθά του Κυρίου σας, για τα οποία θα λογοδοτήσετε μέχρι και το τελευταίο, ή να τα δαπανάτε με οποιονδήποτε άλλον τρόπο εκτός από εκείνον που Εκείνος έχει ορίσει ρητά; Πάψτε αυτή την ελεεινή, διαβολική επωδό! Ας μην ξαναβγεί ποτέ από τα χείλη σας. Αυτή η οικονομική δυνατότητα να ληστεύεις τον Θεό είναι η ίδια η επωδός της κόλασης.

Δεν ξέρετε ότι ο Θεός σάς εμπιστεύτηκε αυτά τα χρήματα — όλα όσα περισσεύουν αφού αγοράσετε τα αναγκαία για τις οικογένειές σας — για να θρέφετε τους πεινασμένους, να ντύνετε τους γυμνούς, να βοηθάτε τον ξένο, τη χήρα και το ορφανό, και, πράγματι, όσο φτάνουν, να ανακουφίζετε τις ανάγκες όλης της ανθρωπότητας; Πώς μπορείτε, πώς τολμάτε, να εξαπατάτε τον Κύριό σας χρησιμοποιώντας τα για οποιονδήποτε άλλον σκοπό; Όταν σας εμπιστεύτηκε λίγα, δεν σας τα εμπιστεύτηκε για να τα διαθέσετε όλα αυτά τα λίγα κάνοντας το καλό; Και όταν σας εμπιστεύτηκε περισσότερα, δεν σας εμπιστεύτηκε τα επιπλέον χρήματα για να κάνετε τόσο περισσότερο καλό, όσο περισσότερες ήταν οι δυνατότητές σας; Είχατε άραγε μεγαλύτερο δικαίωμα να σπαταλήσετε μια λίρα, ένα σελίνι ή μια πένα απ’ ό,τι πριν; Επομένως, δεν έχετε τώρα περισσότερο δικαίωμα να ικανοποιείτε την επιθυμία της σάρκας ή των ματιών απ’ όσο είχατε όταν ήσασταν ζητιάνοι. Α, όχι! Μην ανταποδίδετε τόσο άσχημα στον ευεργετικό σας Κύριο! Αντίθετα, όσο περισσότερα σας εμπιστεύεται, τόσο πιο πολύ να φροντίζετε να χρησιμοποιείτε και το τελευταίο λεπτό όπως Εκείνος όρισε.

Να διαθέτουμε και το τελευταίο λεπτό, όπως οι άγγελοι

Άγγελοι του Θεού, υπηρέτες Του που εκτελείτε αδιάκοπα το θέλημά Του: ο κοινός μας Κύριος σάς εμπιστεύτηκε κι εσάς τάλαντα πολύ πολυτιμότερα από χρυσάφι και ασήμι, για να διακονείτε με τα διάφορα καθήκοντά σας τους κληρονόμους της σωτηρίας. Δεν χρησιμοποιείτε και το τελευταίο λεπτό απ’ όσα λάβατε για τον σκοπό για τον οποίο σας δόθηκαν; Και δεν μας έδωσε οδηγία να κάνουμε το θέλημά Του στη γη όπως το κάνετε εσείς στον ουρανό; Αδελφοί, τι κάνουμε! Ας ξυπνήσουμε! Ας σηκωθούμε! Ας μιμηθούμε αυτούς τους φλογερούς λειτουργούς! Ας χρησιμοποιήσουμε ολόκληρη την ψυχή, το σώμα και την περιουσία μας σύμφωνα με το θέλημα του Κυρίου μας! Ας αποδώσουμε στον Θεό όσα είναι του Θεού· δηλαδή όλα όσα είμαστε και όλα όσα έχουμε!

Οι περισσότεροι από όσους προσηλώνουν την καρδιά τους στα πλούτη, όταν αυτά αυξάνονται, το κάνουν έμμεσα, όπως σε ορισμένα από τα παραδείγματα που ανέφερα παραπάνω. Άλλοι όμως το κάνουν πιο άμεσα, καθώς είναι, κυριολεκτικά, «φιλοχρήματοι». Αγαπούν το χρήμα γι’ αυτό που είναι, όχι μόνο για όσα εξασφαλίζει. Αυτή η κακία, όμως, σπανίζει πολύ στα παιδιά και στους νέους· συναντάται μόνο ή κυρίως στους ηλικιωμένους — σ’ εκείνους που χρειάζονται λιγότερο τα χρήματα και έχουν τον λιγότερο χρόνο για να τα απολαύσουν.

Μήπως αυτό θα μπορούσε να μας κάνει να σκεφτούμε ότι σε πολλές περιπτώσεις πρόκειται για ένα κακό που επιβάλλεται ως τιμωρία, για ένα κακό που τιμωρεί την αμαρτία; Ότι όταν κάποιος έχει κρύψει για πολλά χρόνια το πολύτιμο τάλαντό του στη γη, ο Θεός τον παραδίδει στον Σατανά, για να τον τιμωρήσει με την υπερβολική αγάπη του γι’ αυτό; Τότε είναι που βασανίζεται όλο και περισσότερο από εκείνη την «απεχθή δίψα για χρυσάφι» που δεν μπορεί ποτέ να ικανοποιηθεί. Είναι πράγματι αλήθεια, όπως παρατηρεί ακόμη κι ο ειδωλολάτρης: «Όπως το χρήμα, έτσι και η αγάπη για το χρήμα μεγαλώνει· αυξάνεται ανάλογα». Όπως στην υδρωπικία: όσο περισσότερο πίνεις τόσο περισσότερο διψάς, μέχρι που αυτή η ακόρεστη δίψα σε ρίχνει στη φωτιά που ποτέ δεν θα σβήσει!

«Μα δεν υπάρχει τρόπος», μπορεί να ρωτήσετε, «να προλάβουμε ή να θεραπεύσουμε αυτή τη φοβερή ασθένεια;» Υπάρχει ένας τρόπος πρόληψης, που είναι ταυτόχρονα και θεραπεία· και πιστεύω πως δεν υπάρχει άλλος κάτω από τον ουρανό. Είναι ο εξής: Αφού κερδίσετε (με τις προφυλάξεις που αναφέρθηκαν παραπάνω) όσα μπορείτε και εξοικονομήσετε όσα μπορείτε, χωρίς να στερείστε τίποτα, μην ξοδέψετε ούτε μία λίρα, ούτε ένα σελίνι, ούτε μία πένα για να ικανοποιήσετε είτε την επιθυμία της σάρκας, είτε την επιθυμία των ματιών, είτε την αλαζονεία του βίου· ούτε, πράγματι, για οποιονδήποτε άλλον σκοπό εκτός από το να ευαρεστήσετε και να δοξάσετε τον Θεό. Αφού αποφύγετε τον ύφαλο στα δεξιά, προσέξτε εκείνον στα αριστερά. Δεύτερον: Μην αποθησαυρίζετε τίποτε. Μην αποθηκεύετε θησαυρούς στη γη, αλλά δώστε όσα μπορείτε· δηλαδή, όλα όσα έχετε. Προκαλώ όλους τους ανθρώπους στη γη, ακόμη και όλους τους αγγέλους στον ουρανό, να βρουν άλλον τρόπο να αφαιρέσουν το δηλητήριο από τα πλούτη.

Η τελευταία συμβουλή του Γουέσλι

Ας προσθέσω ακόμη μια λέξη. Αφού σας υπηρέτησα εξήντα με εβδομήντα χρόνια, με θολά μάτια, τρεμάμενα χέρια και πόδια που παραπατούν, σας δίνω ακόμη μία συμβουλή προτού καταλήξω στο χώμα. Προσέξτε αυτά τα λόγια του αγίου Παύλου: «Όσοι επιθυμούν» ή προσπαθούν «να γίνουν πλούσιοι», εκείνη τη στιγμή «πέφτουν σε πειρασμό». Μάλιστα, πέφτουν σε βαθιά άβυσσο πειρασμού, απ’ όπου τίποτε λιγότερο από παντοδύναμη δύναμη δεν μπορεί να τους ελευθερώσει. «Πέφτουν σε παγίδα» — η λέξη σημαίνει κυριολεκτικά ατσάλινη παγίδα, που συντρίβει αμέσως το ζώο που πιάστηκε μέσα της σε κομμάτια — «και σε πολλές ανόητες και βλαβερές επιθυμίες, που βυθίζουν τους ανθρώπους στην καταστροφή και την απώλεια». Εσείς, πάνω απ’ όλους τους ανθρώπους, που τώρα ευημερείτε στον κόσμο, μην ξεχάσετε ποτέ αυτά τα φοβερά λόγια! Πόσο απερίγραπτα ολισθηρός είναι ο δρόμος σας! Πόσο επικίνδυνο είναι κάθε βήμα! Είθε ο Κύριος και Θεός να σας κάνει να δείτε τον κίνδυνό σας και να τον νιώσετε βαθιά! Είθε να «ξυπνήσετε έχοντας την ομοιότητά Του και να χορτάσετε απ’ αυτήν»!

Επιτρέψτε μου να σας μιλήσω ακόμη πιο άμεσα. Ίσως να μη σας ξαναενοχλήσω γι’ αυτό το θέμα. Πονώ για εσάς που είστε «πλούσιοι σ’ αυτόν τον κόσμο». Δίνετε όλα όσα μπορείτε; Εσείς που λαμβάνετε £500 τον χρόνο και ξοδεύετε μόνο £200, δίνετε πίσω στον Θεό £300; Αν όχι, ασφαλώς ληστεύετε τον Θεό από αυτά τα £300. Εσείς που λαμβάνετε £200 και ξοδεύετε μόνο £100, δίνετε στον Θεό τις £100; Αν όχι, Τον ληστεύετε κατά το αντίστοιχο ποσό.

Δικαιολογίες

«Μα δεν μπορώ να κάνω ό,τι θέλω με τα δικά μου;» Εδώ βρίσκεται η αιτία του λάθους σας. Δεν είναι δικά σας. Δεν μπορεί να είναι, εκτός κι αν είστε ο Κύριος του ουρανού και της γης.

«Ωστόσο, πρέπει να φροντίσω για τα παιδιά μου». Ασφαλώς. Αλλά πώς; Κάνοντάς τα πλούσια; Τότε πιθανότατα θα τα κάνετε ειδωλολάτρες, όπως έχουν ήδη κάνει μερικοί από εσάς.

«Τότε τι να κάνω;» Κύριε, μίλησε στις καρδιές τους, αλλιώς ο κήρυκας μιλάει μάταια! Αφήστε τους αρκετά για να ζουν, όχι με αργία και πολυτέλεια, αλλά με τίμια εργασία. Κι αν δεν έχετε παιδιά, με ποια βιβλική ή λογική αρχή μπορείτε να αφήσετε πίσω σας έστω και ένα γκρόουτ παραπάνω απ’ όσα χρειάζονται για να σας θάψουν; Σας παρακαλώ, σκεφτείτε: σε τι σας ωφελεί ό,τι αφήνετε πίσω; Τι σημασία έχει αν αφήσετε πίσω σας £10.000 ή 10.000 παπούτσια και μπότες;

Α, μην αφήσετε τίποτε πίσω σας! Στείλτε όλα όσα έχετε πριν από εσάς σε έναν καλύτερο κόσμο! Δανείστε τα, δανείστε τα όλα στον Κύριο, και θα σας τα ανταποδώσει! Υπάρχει κίνδυνος να διαψευστεί η αλήθεια Του; Είναι στερεωμένη σαν τους στύλους του ουρανού. Βιαστείτε, βιαστείτε, αδελφοί μου, βιαστείτε — μήπως σας καλέσουν πριν προλάβετε να τοποθετήσετε όσα έχετε με αυτή την εξασφάλιση! Όταν γίνει αυτό, μπορείτε να πείτε με θάρρος: «Τώρα δεν έχω τίποτε άλλο να κάνω παρά να πεθάνω! Πατέρα, στα χέρια σου παραδίνω το πνεύμα μου! Έλα, Κύριε Ιησού! Έλα γρήγορα!» ~