Ήταν Τρίτη απόγευμα, 2:30 μ.μ.
«Σεñora!» φώναξαν με μια φωνή απ’ έξω από τον φράχτη του κτήματός μας. «Ανοίξτε την πύλη!»
«Περιμένετε λίγο», φώναξα. «Δεν είναι ακόμη τρεις.»
Ακούστηκαν δυσαρεστημένα μουρμουρητά από την άλλη πλευρά του φράχτη. Γύρισα στο μωρό μου που έκλαιγε γοερά. Βυθίστηκα στην κουνιστή πολυθρόνα για να τη θηλάσω και έκλεισα τα μάτια μου, απολαμβάνοντας κάθε ήσυχη στιγμή πριν από την αναστάτωση που θα ακολουθούσε.
**************
Μόλις είχαμε εγκατασταθεί στο αγρόκτημα, όταν μας ανακάλυψαν τα παιδιά της γειτονιάς. Εμφανίζονταν —χωρίς πρόσκληση και χωρίς προειδοποίηση, οποιαδήποτε ώρα της ημέρας— και έμεναν όσο ήθελαν. Τα πρώτα παιδιά σύντομα έφεραν κι άλλους φίλους για να παίξουν με τα παιδιά και τα παιχνίδια της ξένης. Η πλαστελίνη Play-Doh και τα επιτραπέζια παιχνίδια τα απασχολούσαν, αλλά, αλίμονο, τι φασαρία μπορούσαν να κάνουν δέκα παιδιά μέσα σ’ ένα σπίτι με τσιμεντένιους τοίχους.
Ύστερα από μεγάλη αγανάκτηση, ο Έρνεστ (ο σύζυγός μου) κι εγώ καταλήξαμε επιτέλους σε ένα σχέδιο…. Θα μπορούσαν να έρχονται δύο απογεύματα την εβδομάδα, όχι νωρίτερα από τις τρεις. Τις Τρίτες θα μπορούσαν να μένουν για το βραδινό, αλλά τις Πέμπτες έπρεπε να φεύγουν μέχρι τις 6 μ.μ.
Είχαμε κι άλλους κανόνες…. Όταν έπαιζαν με τα παιδιά της γειτονιάς, τα δικά μας παιδιά έπρεπε να βρίσκονται σε σημείο που να τα βλέπω και να τα ακούω. Και καμία κλειστή πόρτα. Ωστόσο, ερωτήματα τριβέλιζαν το μυαλό μου. Είναι αυτό καλό ή κακό; Θα το μετανιώσουμε; Κι αν επηρεάσουν αρνητικά τα παιδιά μας; Τα ερωτήματά μου έγιναν προσευχή, μια προσευχή που ο Θεός άκουγε από μένα αρκετά συχνά τους τελευταίους μήνες. Κύριε, δώσε μου σήμερα σοφία και υπομονή με αυτά τα παιδιά. Κι αν επηρεάζουν αρνητικά τα παιδιά μας, Κύριε, σε παρακαλώ, φανέρωσέ το μας πριν πάθουν κακό.
Μα τι ευκαιρία! Αυτός ήταν ένας τρόπος να προσεγγίσω τον κόσμο, ενώ ήμουν μητέρα που έμενε στο σπίτι… Τους διάβαζα ιστορίες από την Αγία Γραφή. Τους δίδασκα ότι πρέπει να σέβονται και να υπακούν τους μεγάλους. Τους έλεγα ότι έπρεπε να υπακούν κι εμένα, όπως αναμενόταν και από τα δικά μου παιδιά. Τους προειδοποιούσα πως όποιος παρέβαινε τους κανόνες θα τον έστελνα σπίτι.
Η Ζίνια δεν με πίστεψε, μέχρι τη μέρα που παράκουσε και την έδιωξα. Τώρα χαμογελώ, καθώς θυμάμαι τη μικρή ταραχοποιό να κάθεται στον τοίχο του γείτονα και να κοιτάζει μέσα στο αγρόκτημά μας, όπου τα ξαδέλφια της έπαιζαν χαρούμενα. Την έστειλα σπίτι μία φορά· από τότε η Ζίνια υπάκουε.
**************
«Σεñora!» Η φωνή της Ζίνιας με έβγαλε από τις σκέψεις μου. «Είναι τρεις η ώρα;»
Άνοιξα το ένα μάτι και κοίταξα το ρολόι —2:47.
«Όχι ακόμη!» φώναξα από το παράθυρο. Έβαλα το μωρό στο περπατούρα και πήγα στην κουζίνα. Τι να τους έφτιαχνα απόψε;
**************
«Ζίνια, πρέπει να κοιτάξω την τσάντα σου πριν πας σπίτι.»
Ήταν πάλι Τρίτη βράδυ, αρκετούς μήνες αργότερα. Μας έλειπαν διάφορα μικροπράγματα από τότε που η Ζίνια άρχισε να φέρνει μαζί της μια τσάντα όταν ερχόταν στο σπίτι μας. Απόψε θα βλέπαμε αν οι υποψίες μας ήταν σωστές.
Τα μάτια της Ζίνιας, γεμάτα τρόμο, συνάντησαν τα δικά μου. «Μόνο ένα λεπτό, Σεñora. Πρέπει να πάω στην τουαλέτα.»
«Μπορείς να πας στην τουαλέτα αφού κοιτάξουμε την τσάντα σου.»
«Όχι, Σεñora, δεν μπορώ να περιμένω…» Η φωνή της έσβησε καθώς έτρεχε στην τουαλέτα.
Αναστέναξα. Φυσικά, όταν θα έβγαινε, η τσάντα της θα ήταν άδεια. Όταν έψαξα την τουαλέτα αργότερα εκείνο το βράδυ, βρήκα κρυμμένους θησαυρούς εδώ κι εκεί.
«Ας κουβεντιάσουμε λίγο, Ζίνια», της πρότεινα την επόμενη εβδομάδα. Η Ζίνια καθόταν στο κρεβάτι και έστριβε τις κλωστές του παπλώματος, με αμυντικό και φοβισμένο βλέμμα. Η καρδιά μου λαχταρούσε να δείξει αγάπη στο αγαπημένο κορίτσι. Η μητέρα της είχε φύγει χρόνια πριν για να εργαστεί σε άλλη χώρα, αφήνοντας τα κορίτσια στη γιαγιά τους.
«Δεν με νοιάζουν εκείνα τα πράγματα που έκλεψες, Ζίνια», άρχισα. «Αλλά είναι μια συνήθεια που δεν θέλεις να αποκτήσεις. Ο Θεός νοιάζεται για σένα…»
Αυτή ήταν η τελευταία φορά που η Ζίνια, η αδελφή της και τα ξαδέλφια τους εμφανίστηκαν στο σπίτι μας. «Η γιαγιά μας δεν μας αφήνει πια να ερχόμαστε», εξήγησαν.
Ίσως να έφταιγε η γιαγιά· εγώ πιστεύω πως ήταν ο Θεός. Είχαμε προσευχηθεί πολύ να μας ξεκαθαρίσει αν οι επισκέψεις τους έβλαπταν τα παιδιά μας και αν έπρεπε να σταματήσουν να έρχονται. Η καρδιά μου ήταν διχασμένη ανάμεσα στην αγάπη για τα παιδιά της γειτονιάς και στην προστασία των δικών μας. Έτσι επέλεξε ο Θεός να απαντήσει.
«Σ’ ευχαριστώ, Θεέ μου», προσευχήθηκα. «Θα το δεχτούμε ως απάντησή σου και δεν θα τα ξανακαλέσουμε. Αν θέλεις να ξανάρθουν, στείλε τα εσύ.»
**************
Πέρασαν αρκετά χρόνια. Τώρα ήταν ο Τζον, ένα αγόρι της γειτονιάς, που ερχόταν συχνά στο σπίτι μας.
«Θα μπορούσε να έρχεται στο σπίτι σας κάθε μέρα μετά το σχολείο;» είχαν ρωτήσει οι γονείς του. «Θέλουμε να μάθει καλά πράγματα, αντί να παίζει με τα αγόρια της γειτονιάς μας.»
Χμ. Δηλαδή εμείς θα μεγαλώναμε το αγόρι όσο δούλευαν και οι δύο γονείς του;
«Μπορεί να έρχεται τα απογεύματα της Τρίτης και της Πέμπτης», αποφάσισε ο Έρνεστ. «Εκείνες τις μέρες βρίσκομαι πιο συχνά στο σπίτι.»
Ο Τζον ερχόταν πιστά τα απογεύματα της Τρίτης και της Πέμπτης. Το πρόβλημα ήταν ότι ο Έρνεστ δεν μπορούσε να είναι εκεί. Συνέχεια προέκυπταν άλλες ευθύνες και υποχρεώσεις και τον εμπόδιζαν να βρίσκεται μαζί τους, όπως ήθελε.
Δεν ήθελα να γκρινιάζω στον σύζυγό μου… Πραγματικά ήθελε να μπορεί να είναι στο σπίτι και να ασχολείται με τα αγόρια. Να του έλεγα κάτι ή όχι; Δεν μου φαινόταν ιδανικό να περνά ώρες ένα αγόρι που δεν είχε δεχτεί τον Χριστό με τον γιο μας, έναν νέο Χριστιανό.
Ανέφερα τις απορίες μου στον Έρνεστ, αλλά κυρίως το έκανα θέμα προσευχής.
Ο Τζον σταμάτησε να έρχεται. Έμεινα έκπληκτη. Τον λυπήθηκα, ωστόσο για άλλη μια φορά ευχαρίστησα τον Θεό για την απάντησή Του.
**************
«Πώς μπορώ να προσεγγίσω τα παιδιά της γειτονιάς μου χωρίς να θέσω σε κίνδυνο τα δικά μου;» με ρώτησε πρόσφατα μια φίλη. Μετακομίζοντας σε μια καινούργια περιοχή, αντιμετωπίζει την πρόκληση των παιδιών της γειτονιάς που έρχονται στο σπίτι της.
Δεν υπάρχουν απλές απαντήσεις. Έχω ανακαλύψει πόσο επείγουσα είναι η προσευχή και πόσο πιστός είναι ο Θεός, απαντώντας όταν κραυγάζουμε προς Αυτόν για σοφία. Η απάντησή Του σε άλλους μπορεί κάλλιστα να είναι διαφορετική από εκείνη που έδωσε σε εμάς.
**************
Μια άλλη αδελφή μου έδωσε την άδεια να μοιραστώ την εμπειρία της οικογένειάς της στις σχέσεις τους με τα παιδιά της γειτονιάς:
Ο Άλεξ και η μητέρα του μένουν απέναντί μας και άρχισαν να πηγαίνουν στην εκκλησία λίγο αφότου μετακομίσαμε εδώ. Ο Άλεξ ερχόταν σχεδόν κάθε μέρα και έμαθε γρήγορα ισπανικά στα αγόρια μας. Στην αρχή τα αγόρια φοβούνταν τις επισκέψεις του, αλλά σύντομα έγιναν πολύ καλοί φίλοι. Ύστερα από λίγο, άρχισε να έρχεται πότε πότε κι ένα άλλο αγόρι της γειτονιάς, ο Νίλτον, και μας φάνηκε αρκετά καλό παιδί. Μια μέρα, όμως, ήρθε μαζί τους κι ένα τρίτο αγόρι, ο Χοσέ. Ένιωσα έντονα άβολα. Έβαλα χρονικό όριο, αλλά δεν μπορούσα να διώξω το ανήσυχο συναίσθημα. Έτσι, παρόλο που νόμιζα πως δεν είχα χρόνο, αποφάσισα να δουλεύω έξω όση ώρα βρίσκονταν εδώ. Δούλευα κοντά τους και τους είχα τον νου μου, και νόμιζα πως όλα πήγαιναν καλά. Έμοιαζαν να παίζουν όμορφα μαζί, γι’ αυτό παραξενεύτηκα όταν έφυγαν πριν τελειώσει ο χρόνος.
Δεν πέρασε πολύς καιρός προτού μπουν μέσα τα αγόρια μου κλαίγοντας· ένιωθαν πολύ άσχημα για ό,τι είχε συμβεί. Ο Άλεξ τούς είχε ζητήσει να παραδώσουν ένα σημείωμα στη φίλη του, επειδή δεν θα του το επέτρεπε η μητέρα του. Ένα από τα άλλα αγόρια τούς είπε τι κάνει πίσω από τους θάμνους στο δημόσιο σχολείο, για να μην τον πιάνουν. Προσπάθησαν να κάνουν τα αγόρια μου να υποσχεθούν ότι δεν θα μου το έλεγαν. Δεν το υποσχέθηκαν, και πόσο ευγνώμων ήμουν! Όμως ήταν πολύ στενοχωρημένα, επειδή νόμιζαν ότι ο Άλεξ δεν θα ήταν πια φίλος τους.
Ο σύζυγός μου κι εγώ μιλήσαμε με τα αγόρια και τα διαβεβαιώσαμε ότι χειρίστηκαν σωστά την κατάσταση, αρνούμενα να υποσχεθούν πως θα κρατούσαν μυστικά. Μέσα σε μία ώρα, ήρθε η μητέρα του Άλεξ για επίσκεψη και της είπαμε τι είχε συμβεί. Ανησύχησε πολύ που ο γιος της είχε προσπαθήσει να περάσει ένα σημείωμα και αργότερα χειρίστηκε το ζήτημα με τον γιο της. Χάρηκα που σταμάτησε προτού προχωρήσει περισσότερο η εκκολαπτόμενη σχέση του με το κορίτσι της γειτονιάς. Η φιλία του Άλεξ με τα αγόρια μας συνεχίστηκε, αλλά τα άλλα δύο αγόρια έμαθαν ότι τα αγόρια μας τούς είχαν καταδώσει και δεν ξαναήρθαν για χρόνια.
Πρόσφατα ο Χοσέ ρώτησε τον οκτάχρονο γιο μας αν μπορούσε να πάει στο σπίτι του για να παίξουν. Είπα όχι. Η γιαγιά του ήρθε μερικές μέρες αργότερα, προσβεβλημένη, και είπε ότι ο Χοσέ ήταν πολύ στενοχωρημένος. Εξήγησα ότι νιώθω πως πρέπει να είμαι πάντα μαζί με τα αγόρια μου αν ερχόταν εκείνος, επειδή κάποτε είχε προσπαθήσει να πείσει τον γιο μας να παίξει μαζί του ένα ηλεκτρονικό πολεμικό παιχνίδι. Η γιαγιά κατάλαβε και λυπήθηκε που ο εγγονός της ήταν κακή επιρροή. Ήθελε το καλύτερο γι’ αυτόν. Τον έχουμε καλέσει στο Κατηχητικό της Κυριακής, αλλά δεν θέλει να έρθει. Ελπίζω μόνο να έχουμε πάντα τέτοια σχέση με τα παιδιά μας, ώστε να νιώθουν ελεύθερα να έρχονται σε εμάς και να μη κρατούν τέτοιες καταστάσεις για τον εαυτό τους και να νιώθουν ένοχα.
**************
Οι σοφοί γονείς επιδιώκουν να απομακρύνουν τον κίνδυνο, όχι όμως τις δυσκολίες, από τον δρόμο των παιδιών τους. Πρόσφατα έμεινα έκπληκτη διαβάζοντας το Κριτές 3, όταν ανακάλυψα ότι ο Θεός ήθελε να παραμείνουν στη γη Χαναάν ορισμένα εχθρικά έθνη. Γιατί; Ήθελε οι γονείς να διδάξουν στα παιδιά τους τον πόλεμο (εδ. 2). Αντί γι’ αυτό, οι Ισραηλίτες έγιναν φίλοι με τα εχθρικά έθνη και άρχισαν να επιγαμούν μαζί τους. «Φαίνεται πως εδώ, στο ιεραποστολικό πεδίο, ζούμε πιο κοντά στον κόσμο», είπε μια αδελφή. Τα παιδιά μας μεγαλώνουν στην πρώτη γραμμή, θα λέγαμε. Αυτό μπορεί να είναι θετικό. Έχουν συχνά ευκαιρίες να «μιλούν με τον εχθρό στις πύλες», όπου τα ρωτούν τι πιστεύουμε και γιατί. Όταν όμως οι γονείς αδιαφορούν ή τα παιδιά τους είναι ανυπάκουα, αυτή η στενότερη επαφή με τον κόσμο μπορεί να αποβεί τραγική.
Καθώς συνδεόμαστε με τον Θεό με προσευχή για τα παιδιά μας, πρέπει επίσης να συνδεόμαστε μαζί τους. Καμία αυστηρή οδηγία ασφαλείας δεν μπορεί να υποκαταστήσει μια στενή σχέση με το παιδί σου. Η μητέρα ενός παιδιού που είχε κακοποιηθεί είπε: «Ο μόνος τρόπος να σου πει το παιδί σου τι συμβαίνει είναι να έχετε στενή σχέση.»
Τρέμω καθώς συλλογίζομαι τον εχθρό μας και τη δική μου ανεπάρκεια ως μητέρα. Ξαφνικά με κυριεύει η ανάγκη να προσευχηθώ για πράγματα που δεν μου είχαν περάσει ποτέ από το μυαλό όταν τα παιδιά μας ήταν ακόμη μικρά. Γύρω μας υπάρχουν περιστατικά κακοποίησης· μερικές φορές, μάλιστα, ανάμεσά μας. Προσεύχομαι για την προστασία των παιδιών μας από το κακό που τα περιβάλλει και από εκείνο που αναδύεται μέσα στις καρδιές τους. Προσεύχομαι να μη μολύνουν ποτέ την αγνότητα κάποιου άλλου. Προσεύχομαι για αγνότητα μπροστά στο γαμήλιο θυσιαστήριο, τόσο για τα ίδια όσο και για τους μελλοντικούς συζύγους τους.
Προσεύχομαι με επείγουσα προσήλωση, αλλά και με πεποίθηση. Γιατί αυτό ξέρω: Ο Θεός αγαπά τα παιδιά μας — νοιάζεται για την αγνότητα και την προστασία τους ακόμη περισσότερο απ’ όσο νοιαζόμαστε εμείς οι γονείς — επιθυμεί να συνεργαστούμε μαζί Του για να τα αναθρέψουμε ώστε να γίνουν πιστοί υπηρέτες Του — και θέλει να δείξει τη δύναμή Του υπέρ των ταπεινών γονιών που κραυγάζουν προς Αυτόν καθώς εκπαιδεύουν στρατιώτες σε εχθρικό έδαφος. Διότι οι οφθαλμοί του Κυρίου περιτρέχουν ολόκληρη τη γη, για να δείξει ισχυρός υπέρ εκείνων των οποίων η καρδιά είναι ολοκληρωτικά δική Του… –Β΄ Χρονικών 16:9.
