Sodat ons voortaan nie meer kinders sou wees nie, wat heen en weer geslinger en rondgedryf word deur elke wind van lering, deur die bedrog van mense, deur hulle listige slinkse planne waardeur hulle op die loer lê om te mislei; maar die waarheid in liefde spreek, in alles na Hom toe kan groei, wat die Hoof is, naamlik Christus: –Efesiërs 4:14-15.
Hierdie verse, naamlik die laaste een, word deesdae dikwels bespreek. Soms wonder ek of ons nie die woorde van ons geliefde broer Paulus verkeerd voorgestel het nie.
Ons weet almal dat Jesus nooit ’n stelling hoef terug te trek nie; Hy het nooit verkeerd gepraat of iets buite sy plek gesê nie. Hoe weet ons dit? Hebreërs 4:15 en 9:28 sê albei dat Jesus sonder sonde was, daarom kan ons dit met vertroue in ons harte én met ons woorde bevestig.
Wanneer ons nou kyk na sommige van die verslae oor wat Jesus vir die mense om Hom gesê het, kan ons sê dat Hy nie baie liefdevol geklink het nie! Wee julle, skrifgeleerdes en Fariseërs, geveinsdes, want julle eet die huise van weduwees op, en vir die skyn doen julle lang gebede. Daarom sal julle ’n groter verdoemenis ontvang. Wee julle, skrifgeleerdes en Fariseërs, geveinsdes, want julle deurkruis see en land om een bekeerling te maak, en wanneer hy dit word, maak julle hom ’n kind van die hel, twee maal erger as julle self –Matteus 23:14-15.
Hy het die Fariseërs baie keer geveinsdes genoem. Hy het selfs een van sy mees toegewyde dissipels, Petrus, ‘Satan’ genoem. Hierdie gebeurtenis was blykbaar nogal belangrik, aangesien drie van die Evangelieskrywers dit opgeteken het in Matteus 16:23, Markus 8:33 en Lukas 4:8.
Wat beteken dit om ‘die waarheid in liefde te spreek’? Beteken dit dat ons altyd op ’n aangename toon praat? Beteken dit dat ons nooit ’n skerp of harde woord sê nie? Paulus sê vir Titus om …te spreek en te vermaan en met alle gesag te bestraf. Laat niemand jou verag nie –Titus 2:15. In die boek Openbaring sê Jesus… Almal wat Ek liefhet, bestraf en tugtig Ek… –Openbaring 3:19. Dit is amper asof Jesus sê dat jy iemand nie kan bestraf tensy jy hom eers liefhet nie.
Die Skrif teken aan hoe die apostel Paulus die gemeente in Efese vermaan om …geen deel te hê aan die onvrugbare werke van die duisternis nie, maar dit liewer te bestraf. Want dit is skandelik om selfs te praat oor die dinge wat hulle in die geheim doen. Maar al die dinge wat bestraf word, word deur die lig openbaar gemaak; want alles wat openbaar maak, is lig –Efesiërs 5:11-13. Kom ons wees eerlik: dit is makliker om met liefde en sagmoedigheid te praat as om iemand wat ons liefhet, te bestraf. (Of is dit eerder iemand wat ons wil hê ons moet bly liefhê?) Op die een of ander manier sal ons die meer as 70 keer wat die Bybel oor bestraffing praat, moet vergeet of ignoreer as ons deel wil wees van die gerieflike, liefde-alleen-evangelie wat vandag alte algemeen is!
Wanneer laas het jy die waarheid in liefde gespreek? Hopelik sal die meeste sê vandag, of ’n paar minute gelede, en dit is goed. Maar wanneer laas het jy iemand oor ’n verkeerde daad bestraf? Miskien is dit ’n ruk gelede. Miskien glo die mense met wie jy gemeenskap het dat dit veroordelend is om iets oor iemand anders se lewe te sê. Per slot van rekening, dit kan mos geregverdig word: “Ons het almal balke in ons eie oë, né?!” God verhoede dit; laat ons ons bekeer en die balke uit ons oë verwyder, sodat ons ons broer kan help!
En wat van in ons gemeentes? Neem ag, broeders, dat daar nie miskien in een van julle ’n bose en ongelowige hart is deurdat hy van die lewende God afvallig word nie. Maar vermaan mekaar elke dag, so lank as dit vandag genoem word, sodat niemand van julle deur die verleiding van die sonde verhard word nie –Hebreërs 3:12-13. As ons net ‘mooi’ woorde vir mekaar sê, sal ons geneig wees om te begin afdwaal. Die apostel Paulus gee Timoteus die opdrag… Die wat sondig, bestraf hulle in die teenwoordigheid van almal, sodat ook die ander kan vrees –1 Timoteus 5:20. Vind ons dat ons hierdie Skrifgedeeltes gehoorsaam? Of steun ons te swaar op ander en regverdig ons so dat ons nie ons deel doen nie?
Kan dit wees dat ons ’n probleem het? Kan dit wees dat ons nie albei bevele kan gehoorsaam nie—”Bestraf” en “Praat in liefde”? Natuurlik nie. Ons sal almal saamstem dat hierdie verse mekaar nie weerspreek nie. Hoe kan dit dan wees? Hoe kan ons skerp bestraf (Titus 1:13) en terselfdertyd die waarheid in liefde spreek (Efesiërs 4:15)?
Ek glo dat ons eers die vers in Efesiërs van naderby moet bekyk. Wat beteken die woord in? Beteken dit dieselfde as die woord met? Ek glo nie. Ons kan die waarheid met liefde praat en dit tog nie in liefde spreek nie. Aan die ander kant, as ons in liefde praat, sal daar altyd liefde in ons hart wees (God se liefde—liefde vir ’n siel se ewige heil), maar dit is dalk nie die soort liefde wat die ander persoon voel as hy deur gevoelens gelei word nie. Kan dit wees dat hierdie klein woordjie in al die verwarring veroorsaak?
Kom ons kyk na ’n voorbeeld. Stel jou voor jy neem jou 4-jarige seun saam om ’n paar bome vir vuurmaakhout af te saag. Alles gaan goed, want jy en jou seun verstaan goed hoe dit werk. Maar wanneer jy die eerste boom amper deursaag het, sien jy skielik dat jou seun na die plek toe loop waar die boom gaan val. Wat doen jy? Jou seun se lewe is in gevaar. Moet jy hom dalk saggies en vriendelik vra om om te draai en na jou toe te kom? Miskien moet jy ’n bietjie nadink oor hoe om met hom te praat op ’n manier wat hom nie sal aanstoot gee nie? Daar is natuurlik baie verskillende maniere waarop die volgende beslissende oomblikke kan verloop. Jou stemtoon sal beslis die liefde weerspieël wat jy vir jou kind het. Geen vader sou in so ’n oomblik eenvoudig onverskillig wees nie. Sy liefde vir sy seun sou hom daartoe dryf om dringend na hom te roep. Omdat ek my seun innig liefhet, sou ek op hom skree of hard roep. Ek sou alles doen wat nodig is. Ek sou selfs in gevaar inhardloop om hom na veiligheid te trek. Daarna sou ek hom waarskynlik berispe dat hy versigtiger moet wees en versigtiger moet loop.
Ek glo dat dit soms nogal skerp kan klink om in liefde te praat. Trouens, ek glo dat ons volgens die Bybel se lering skerp en met gesag kan bestraf, en dit terselfdertyd in liefde kan doen. Die probleem lê in die hart: wanneer ons nie liefde in ons harte vir ons broeders het nie, diskwalifiseer ons onsself om die waarheid met hulle te praat.
Oor die jare wat ons in Haïti gewoon het, het ek gevind dat ’n skerp woord wat in liefde gespreek word, baie verder kom as ’n sagte woord sonder liefde. Mense weet dikwels of jy hulle liefhet of nie. Wanneer daardie liefde daar is, is dit soms nodig om met alle lankmoedigheid en lering te bestraf, te berispe en te vermaan. Ons sal ’n eensydige verhouding hê as ons nooit toegelaat word om iemand reg te help of ’n vermanende woord in sy lewe te spreek nie.
Wanneer ons ’n probleem in ’n broer se lewe sien, beweeg ons liefde vir hom ons om ons besorgdheid met hom te deel. Dít is wat ware liefde doen. As ons meer belangstel in vriendskap en om alles seepglad te laat verloop, sal ons hierdie baie belangrike gebruik nalaat. Te dikwels is ons bang om iets oor mekaar se lewens te sê, omdat ons dink dat ons vriend ons nie meer sal waardeer as ons eerlik met hom praat nie. Maar onthou, as ons mekaar nie liefhet nie, moet ons maar stilbly. As dit is waar ons ons bevind, moet ons bid dat God in ons harte sal werk sodat ons verander; God IS immers liefde.
Sê ek dat ons nie hoef om te gee oor hoe ons praat nie? Glad nie. Ek hoop dit is nie die boodskap wat ek uitdra nie. Ek weet daar is ’n fyn lyn tussen foute aan weerskante van hierdie saak, maar as ons toelaat dat ons harte met eerlikheid en die Heilige Gees se onderskeidingsvermoë spreek, sal ons verhoudings verbeter en versterk word.
Want daar sal ’n tyd wees wanneer hulle die gesonde leer nie sal verdra nie, maar omdat hulle in hulle gehoor gestreel wil wees, vir hulle volgens hulle eie begeerlikhede ’n menigte leraars sal versamel –2 Timoteus 4:3. Ek voel dat die kerk van vandag te toegeeflik geword het. Ons kan nie bestraffing hanteer nie en daarom beoefen ons nie meer hierdie noodsaaklike deel van die Christelike lewe nie. Gevolglik verswak ons liefde en ons innige gemeenskap. In plaas daarvan praat ons net woorde wat vriendelik en sag is, en spoor ons mekaar dus nooit aan om te groei nie. Het ons so maklik aanstoot geneem dat ons God nie meer deur ons broeders kan hoor praat nie? Het ons so sensitief geword dat ons medearbeiders nie die vrymoedigheid het om iets oor ons lewens te sê nie? God, open ons oë! God, help ons!
Yster slyp yster; so slyp die een mens die ander –Spreuke 27:17. Wanneer ons mekaar slyp, voel dit dalk nie altyd lekker nie. Dikwels sal dit steek of sommer seermaak. Maar dit is baie goed vir ons en beslis die moeite werd.
Sê nou jou voertuig het langs die pad gebreek; jy is onseker wat die probleem is. ’n Broer kom daar aan en wil jou sy liefde betoon deur iets ‘moois’ te sê. Hy lewer kommentaar oor die pragtige verfwerk aan jou motor en hoe skoon die vensters lyk. Wanneer hy vertrek, wat het hy gedoen? Niks behalwe om jou gemoed tydelik op te beur nie. Jy het steeds ’n probleem. ’n Ander broer kom, en dit verloop heel anders. Hy kyk na die motor en sê min oor die verfwerk en vensters. Hy ondersoek gou die enjin en sê dat daar ’n probleem is wat reggemaak moet word. Hy sê vir jou dat jy nêrens heen gaan voordat jy hierdie probleem reggemaak het nie. Sal jy kwaad wees vir hom? Natuurlik nie. Sal jy kla dat hy nie eers omgegee het hoe mooi die bande is nie? Dat hy niks oor die verfwerk of vensters gesê het nie? Glad nie.
Maar wanneer dit by die broederskap kom, wil ons almal net sit en oor die mooi dinge praat en die dinge wat te ‘sensitief’ is in die donker laat. Het ons in stilte met mekaar ooreengekom om mekaar nie reg te help nie? Dit lyk amper asof ’n broer maar vir ‘oorlog’ kan voorberei wanneer hy ’n ander broer wil bestraf of vermaan. Dit behoort nie so te wees nie. As ons mekaar liefhet—en God sê ons moet, anders kan ons Hom nie liefhê nie—sal ons bereid wees om mekaar se bekommernisse uit te spreek en aan te hoor.
As ons enigiets anders in hierdie lewe in ag neem—’n klaskamer, die werkplek en selfs ons stadsstrate—sal daar sonder teregwysing mislukking wees. Ons moet luister na die mense om ons wat ons wil help. Te dikwels verkies ons om aan onsself oorgelaat te word en mis ons ’n groot voordeel van ware Christelike broederskap. As ons hierdie seën in ons lewens wil hê, sal ons doelbewus moet kies om enige opbouende kritiek wat oor ons pad kom, te aanvaar, ongeag van wie dit kom of hoe onvriendelik dit mag klink. Een ding wat baie help om ‘seermaak’-bestraffings te kan ontvang, is om altyd vir onsself te sê dat die ander persoon ons wil ‘help’, nie ‘seermaak’ nie, al voel dit dalk anders.
Maar die waarheid in liefde spreek… Miskien val die klem in hierdie vers eintlik op die woord waarheid. Dit is nie altyd maklik om die waarheid te praat nie; dit verg liefde vir iemand anders om jou uit jou gemaksone te laat tree. Wanneer jy ’n groep broeders het wat mekaar waarlik liefhet, sal hulle iets oor mekaar se lewens sê—hulle sal die waarheid in liefde praat.
Hoe ons met mekaar praat, maak beslis baie saak. Die mag van die tong is geen geringe saak nie. Maar as ons bereid is om die waarheid te praat, selfs al beteken dit dat iemand ontevrede met ons sal wees, is ons dan nie skuldig nie? Ek glo dat die vrees vir mense ingesluip het en ons meer beheers as wat ons graag wil erken.
Kom ons dink aan ’n paar voorbeelde in die Heilige Bybel. As Jesus toegelaat het dat mensevrees sy lewe beïnvloed, sou sy bediening baie anders gewees het—Hy sou dikwels stilgebly het. Dink aan die dissipels: elkeen van hulle het vir hulle gely. Uiteindelik kon hulle nie anders as om te praat oor die dinge wat hulle gesien en gehoor het nie. Johannes die Doper het Herodes bestraf! En daarvoor het hy sy kop verloor. As jy die Martelaarsboek deurlees, kon die martelare in baie van die verhale aan die lewe gebly het as hulle maar stilgebly het of mooi, instemmende woorde gesê het. Maar hulle kon nie; hulle moes die waarheid praat, ongeag die gevolge. Hulle het hulle lewe nie liefgehad nie, selfs tot die dood toe. Ek dink nie dit was die stemtoon wat hierdie martelare gebruik het wat die mense se toorn oor hulle gebring het nie, maar eerder wat hulle gesê het.
Kom ons wees eerlik. Ons hou almal daarvan wanneer mense tevrede met ons is. Ons werk hard en leef opreg om hierdie rede. Maar is dit Bybels? Ek glo dat hierdie vers, die waarheid in liefde sprekende, bedoel is om ons van die maklike pad af te kry en ons te laat begin om die moeilike dinge van die Skrif te sê—dinge wat sal veroorsaak dat die wêreld ons haat, en dinge wat ’n broer of suster sal laat nadink oor hulle weë en hulle bekeer.
Wanneer ons in liefde praat, glo ek dat die deur oopstaan om die moeilike dinge te sê. Ek is so dankbaar vir dié wat my genoeg liefgehad het om die dinge te sê wat ek moes hoor. Ek bid dat God daardie mense steeds in my lewe sal plaas: mense wat, indien nodig, bereid is om vriendskap op te offer om my teen ’n verkeerde weg te waarsku.
Ag, mag God manne oprig wat die ewigheid voor oë het en weet wat een siel werd is. Manne wat weet hoe om gewildheid op te offer, sodat hulle die lig van die wêreld kan wees. Ek glo dat die eerste stap wat ons moet neem om hierdie vers te vervul, is om ons te bekeer oor ons gebrek aan ware Bybelse liefde vir mekaar. Eers dan, en slegs dan, sal ons kan begin … die waarheid in liefde spreek, [sodat ons] in alles na Hom toe kan groei, wat die Hoof is, naamlik Christus –Efesiërs 4:15.
