Baada tu ya makala iliyokemea vitabu vya kipumbavu ambavyo ulimwengu huwapa watoto, inafuata habari ya furaha kwamba kuna kitu chanya cha kuchukua nafasi ya mambo hasi ambayo huenda umeondoa hivi punde kwenye rafu yako ya vitabu. Naam, badala ya Marvin K. Mooney na Curious George, kuna kitabu kizuri kinachoitwa Makaa ya Moto, kilichoandikwa na Elizabeth Hershberger Bauman. Badala ya kujaza akili za watoto wako upumbavu na mitazamo ya ukaidi wa kawaida inayopatikana katika Paka Aliyevaa Kofia na upuuzi kama huo, kwa nini usiwape watoto wako dozi ya kushinda uovu kwa wema? Dozi ya ufalme wa nuru kuushinda ufalme wa giza?
Makaa ya Moto ndicho kitabu hasa cha kufanya hivyo. Ingawa kimeandikwa kwa ajili ya vijana, hakuna sababu kabisa kwa mtu mzima kukiona kuwa cha kitoto mno. Kwa kweli, hadithi hizi zitamhimiza Mkristo aliyekomaa zaidi ajichunguze katika mwenendo wake na Mungu na jinsi anavyowatendea wanadamu wenzake.
Baadhi ya vitabu huandikwa, husomwa na kizazi kimoja, kisha husahaulika mara moja. Sivyo ilivyo kwa Makaa ya Moto. Nakala niliyo nayo tulikopeshwa na nyanya wa mke wangu; ni chapa ya 1954 iliyotumiwa sana, ambayo imekuwa ikiwasimulia vizazi vinne hadithi za kulipa wema kwa uovu. Natumaini vitukuu wangu pia watazisoma.
Kwa utangulizi wa kitabu hiki, nitazinukuu maneno ya utangulizi yaliyo katika toleo nililo nalo mbele yangu:
MAKAA YA MOTO husimulia hadithi za wanaume na wanawake waliozoea kutenda mema kwa wale waliowatendea maovu. Hawakuzungumza tu kuhusu kuwapenda adui zao; waliishi kulingana na yale waliyosema. Hizi ni aina ya hadithi zinazokukumbusha jinsi ulivyohisi siku yule mvulana uliyemchukia shuleni alipokupa kipande cha keki ya chokoleti siku ambayo ulisahau chakula chako cha mchana. Zinakukumbusha jinsi ulivyolala vizuri usiku ule ulipomwalika msichana jirani aende nawe kutembelea bustani ya wanyama, wiki nzima baada ya baba yake kumpiga risasi paka wako uliyempenda ndani ya banda lake la kuku. Utakumbuka aibu uliyohisi makaa ya moto yalipowaka kichwani mwako. Jinsi ulivyosikitika moyoni adui yako alipokutendea jambo jema. Utakumbuka makaa uliyomtwika adui yako kichwani, au yale ambayo ulijua ulipaswa kumtwika lakini hukuwahi kufanya hivyo.
Watu hawa waliamini kwamba upendo haumdhuru jirani yake. Watu hawa waliishi upendo wao. Kwa sababu waliishi upendo wao, waliwahudumia wakimbizi wagonjwa na kuwapa makoti ya joto. Kwa sababu waliishi upendo wao, walikaa nyuma ya nondo za gereza bila Biblia. Kwa sababu waliishi upendo wao, walikatwa vichwa na kuzamishwa majini.
Waliishi kwa kuwarundikia makaa ya moto. Baadhi yao walikufa wakiyarundika!
Jambo moja la kuvutia kuhusu kitabu hiki ni kwamba hadithi nyingi ni za “kisasa.” Ni wazi, kwa kuwa kiliandikwa zaidi ya nusu karne iliyopita, hakina mguso wa “habari za wiki iliyopita tu.” Lakini nyingi ya hadithi hizi zilitukia katika karne iliyopita, katika mazingira ambayo tunaweza angalau kujihusisha nayo kwa kiasi fulani.
Kwa mfano, katika sura inayoitwa “Jeshi la Piki na Jembe,” mandhari ni Ulaya ya miaka ya 1920 na 30. Ingawa kwa kijana wa kabla ya balehe huenda jambo hili likaonekana kuwa limetukia katikati ya Enzi ya Mawe, wengi wetu tulio wakubwa tunatambua kwamba “ilikuwa jana tu.” Au pengine, “Mtu Aliyeshindwa Kusalimu Amri” lingeweza kutukia leo badala ya wakati wa Vita vya Kwanza vya Dunia. Sura hii inasimulia yaliyompata mtu aliyefungwa kwa sababu ya kukataa kushiriki vitani kwa dhamiri yake, akiishi kwa mkate na maji kwa vipindi vya siku 14. Naam, hilo lilitukia hapa hapa Marekani. Kwa Wakanada, “Kwenye Korido ya Pili” inasimulia kisa kama hicho cha Ernest Swalm na wakati wake katika Gereza la Shirikisho la Kingston … tena, kwa sababu ya kukataa kushiriki vitani kwa dhamiri yake.
Sura 17 zinahusu nyakati mbalimbali—kuanzia Agano la Kale hadi nyakati za kisasa—na maeneo mbalimbali, kuanzia Montana hadi Himalaya za India. Kitabu hiki kinaonyesha namna mbalimbali za Ukristo wa ufalme, kuanzia Waquakeri hadi Ndugu katika Kristo, Wamennoniti na wengineo. Mada inayounganisha sura zote ni kuishi kwa kufuata kanuni ya kushinda uovu kwa wema.
Katika enzi yenye uovu mwingi unaozidi kuwa mbaya, hadithi hizi zinahusika sana na hali halisi ya sasa. Na katika muktadha wa makala iliyotangulia katika jarida hili, ambamo vitabu viovu vilifichuliwa, Mapigo ya Moyo ya Mabaki inafurahi kuwaeleza wasomaji wetu kuhusu kitabu kizuri cha kuchukua nafasi ya vile viovu. Mioyo ya watoto wenu, na yenu wenyewe, iko salama mnaposoma Makaa ya Moto.
Marvin K. Mooney, kwa jina la Yesu, nenda kwenye rundo la kuchomea taka sasa! Na wewe, Makaa ya Moto, tafadhali chukua nafasi yake kwenye rafu za vitabu za waumini katika Kristo!
“Usishindwe na uovu, bali uushinde uovu kwa wema.” Rum. 12:21 ~
Makaa ya Moto kinapatikana katika maduka mengi ya vitabu na mashirika ya uchapishaji ya Anabaptisti. Pia kinapatikana kwa Kihispania kwa jina Ascuas de fuego.
