Ο χειμώνας του 1882 εκτυλίχθηκε στη μικρή νότια πόλη Τασκούμπια της Αλαμπάμα. Ένα χαρούμενο, φυσιολογικό κοριτσάκι δύο ετών αρρώστησε βαριά με έναν παράξενο πυρετό. Ο πυρετός ερχόταν και έφευγε, ερχόταν και έφευγε, και ερχόταν ξανά. Ο οικογενειακός γιατρός φοβόταν ότι το παιδί θα πέθαινε από την εξάντληση, αλλά το παιδί ήταν δυνατό και μια μέρα ο πυρετός τελικά έφυγε οριστικά. Την επόμενη μέρα η μητέρα κούνησε το χέρι της μπροστά στο πρόσωπο της κόρης της, αλλά το παιδί δεν ανοιγόκλεισε τα βλέφαρα. Οι μετέπειτα προσπάθειες δεν απέδωσαν και ξημέρωσε μια νέα μέρα για την οικογένεια με μια τυφλή κόρη.
Καθώς το παιδί αποκτούσε αρκετή δύναμη για να ξαναρχίσει το παιχνίδι, η μεγάλη καμπάνα του δείπνου αντήχησε για όλους γύρω, αλλά η Χέλεν δεν ανταποκρίθηκε. Άλλοι θόρυβοι είχαν παρόμοιο αποτέλεσμα και η οικογένεια Κέλλερ ήρθε αντιμέτωπη με την ωμή συνειδητοποίηση ότι η ζωή δεν θα ήταν ποτέ ξανά η ίδια. Οι περισσότεροι από εμάς ίσως να μην αντιμετωπίσουμε ποτέ τις ζοφερές συνθήκες που βίωσε η οικογένεια της Χέλεν Κέλλερ, αλλά ο καθένας από εμάς σίγουρα θα υπομείνει δυσκολίες ειδικά κομμένες και ραμμένες από τον Θεό μας.
Ο ανθρώπινος νους είναι μια καταπληκτική και περίπλοκη δημιουργία. Αν και πολλοί έχουν προσπαθήσει να τον κατανοήσουν, η λειτουργική του ικανότητα παραμένει ακατανόητη για την ανθρωπότητα. Δεν είναι μικρό θαύμα ότι μερικές από τις πιο βαθιές γνώσεις για την υγεία του νου αποκαλύπτονται στον Λόγο του Θεού. «Γιατί ο Θεός δεν μας έδωσε πνεύμα φόβου, αλλά δύναμης, αγάπης και υγιούς νου». (Β΄ Τιμόθεον 1:7)
Ο φόβος είναι ο δυσοίωνος αντίπαλος ενός υγιούς νου. Ορθώνεται πάνω από την ψυχή και κοροϊδεύει τον άγιο με τον απειλητικό του χλευασμό. Ο φόβος μπορεί να μετατρέψει ένα ηλιόλουστο λιβάδι σε μοναχικό ερημικό τόπο. Μπορεί να κάνει μια μεγαλοπρεπή γαμήλια γιορτή σκοτεινή σαν σπηλιά, και να μετατρέψει ένα συμπόσιο άξιο βασιλιά σε μια υπόθεση που προκαλεί ναυτία. Είναι το πιο ισχυρό και καταστροφικό εργαλείο στην υπηρεσία του διαβόλου. Παρά τις πολλές τολμηρές διακηρύξεις, κανείς δεν εξαιρείται από τη δράση του. «Ένας τρομακτικός ήχος είναι στα αυτιά του· μέσα στην ευημερία του ο καταστροφέας θα ορμήσει πάνω του. Δεν πιστεύει ότι θα επιστρέψει από το σκοτάδι, και το σπαθί τον παραμονεύει». (Ιώβ 15:21, 22) Είναι ο φόβος που στέκεται έτοιμος να επιτεθεί και να σβήσει κάθε ευημερία της ψυχής. Αν πρόκειται να του αντισταθούμε αυτές τις μέρες, πρέπει να σηκωθούμε με όλη την επιμέλεια και να πολεμήσουμε αψηφώντας τον.
Δεν χρειάζεται να κοιτάξουμε πολύ μακριά για να αντικρίσουμε τον αφοπλισμό και την εξασθένηση του ανθρώπινου νου. Τα φάρμακα για τον νου συγκαταλέγονται στα συνταγογραφούμενα φάρμακα με τη μεγαλύτερη κατανάλωση στην Αμερική σήμερα. Αυτό δεν είναι μια ευθεία κατηγορία κατά ατόμων που ίσως χρειάζονται ιατρική βοήθεια για να ελέγξουν τον νου τους. Αλλά δεν χρειάζεται να είναι κανείς λόγιος για να δει την παχυσαρκία και να σκεφτεί τη διατροφή, να δει τους ανυπάκουους εφήβους και να συνδέσει τη συμπεριφορά τους με τη δομή του σπιτιού, ή να δει τις καρδιές (τους νους) των ανθρώπων να τους εγκαταλείπουν και να πιστέψει ότι ο φόβος είναι στη ρίζα. Ενώ μερικοί μπορεί να ελέγχουν πλήρως τη διατροφή τους, λίγοι μπορούν να ισχυριστούν ότι είναι άριστοι γονείς. Ακόμη λιγότεροι είναι εκείνοι που δεν δέχονται, κατά καιρούς, την επίθεση του φόβου. Αν και η υπερηφάνεια και η λογική μπορεί να κρατούν τον εξωτερικό άνθρωπο υπό έλεγχο και απόλυτα ήρεμο, ο εσωτερικός άνθρωπος, τουλάχιστον υποσυνείδητα, πρέπει να αντιμετωπίσει την πίεση. Οι Αμερικανοί αγαπούν να υιοθετούν το σύνθημα, «Κανένας φόβος!» αλλά η κατανάλωση φαρμάκων μας λέει μια διαφορετική ιστορία. Ο Παύλος δεν ισχυρίστηκε ότι εξαιρούνταν, αφού ήταν «σε θλίψη από κάθε πλευρά· έξω υπήρχαν μάχες, μέσα υπήρχαν φόβοι». (Β΄ Κορινθίους 7:5)
Τι φοβόμαστε; Την απώλεια, τον πόνο και την ταπείνωση. Σε κανέναν δεν αρέσει να χάνει κάτι για το οποίο πάλεψε για να το αποκτήσει. Κανείς δεν απολαμβάνει τον πόνο. Κανείς δεν αγαπά να ταπεινώνεται. Ωστόσο, δεν χρειάζεται να διαβάσουμε πολύ στις Γραφές για να συνειδητοποιήσουμε ότι αυτές είναι συχνά οι οδοί που ο Θεός χρησιμοποιεί για να ωθήσει περαιτέρω τους δούλους Του στον δρόμο της ομοιότητας με Αυτόν. Δεν υπάρχει ασφάλιση στη γη που να μπορεί να εξασφαλίσει τη ζωντάνια της νιότης, την αγάπη μιας οικογένειας ή τον σεβασμό των φίλων. Όσα μας παρέχουν την ισχυρότερη προστασία σε αυτή τη γη είναι όλα ευάλωτα στον κίνδυνο της απώλειας. Επομένως φοβόμαστε. Αν και μένουμε ξαπλωμένοι στο κρεβάτι μέχρι την αυγή, με κανέναν τρόπο δεν μπορούμε να αυξήσουμε το ανάστημά μας ούτε να μετριάσουμε την απώλεια που ο Θεός έχει επιβάλει στη ζωή μας. Αυτή η ανησυχία μόνο επιτείνει τη θλίψη μας και προσθέτει καύσιμα στους φόβους μας.
«Μην ανησυχείτε για τίποτε· αλλά για καθετί, με προσευχή και δέηση μαζί με ευχαριστία, ας γίνονται γνωστά τα αιτήματά σας στον Θεό. Και η ειρήνη του Θεού, που ξεπερνά κάθε κατανόηση, θα φυλάξει τις καρδιές και τους νους σας μέσω του Χριστού Ιησού». (Φιλιππησίους 4:6 7) Εδώ βρίσκεται η φύλαξη των καρδιών και των νου μας: προσευχή, ειρήνη και ευχαριστία.
Όπως ένας επιδέξιος τεχνίτης, πρέπει προσεκτικά να υφάνουμε αυτά τα δύο εδάφια μαζί στον αργαλειό της ζωής, γιατί φαίνεται να υπάρχει άμεση συσχέτιση ανάμεσα σε όσα αποτελούν τους καρπούς — δύναμη, αγάπη και υγιής νους — και σε όσα αποτελούν τις ρίζες — προσευχή, ειρήνη και ευγνωμοσύνη. Δεν θα υπάρξει νίκη πάνω στους φόβους μας χωρίς αυτά τα πράγματα, και κάθε κοινωνία που υστερεί σε αυτά τα συστατικά σίγουρα θα βρίσκεται σε μειονεκτική θέση.
Η Προσευχή γεννά Δύναμη
Στην εξασθενημένη μας κατάσταση δεν μπορούμε να κατανοήσουμε την προσευχή όπως θα έπρεπε. Είναι τότε που πρέπει να στηριχτούμε σε εκείνους που μπορούν ή ίσως στο Πνεύμα, που μεσιτεύει για μας με στεναγμούς που δεν μπορούν να εκφραστούν. Η κοινωνία με τον Παντοδύναμο Αρχηγό του σύμπαντος είναι ένα εξαιρετικά τολμηρό έργο. Πολλοί θα εκτελούν την προσευχή απλώς ως μια τυπική πράξη, προσπαθώντας να είναι απόλυτα ευλαβικοί σε αυτήν. Αυτή δεν είναι κοινωνία όπως με έναν φίλο, ούτε είναι τολμηρή. Είναι μάλλον κάτι που ταιριάζει στην περιγραφή του φόβου. Η θεραπευτική αγωγή για τον φόβο είναι να ξεχύσουμε όλη μας την ανησυχία, την πικρία και το παράπονο στον Θεό μας. Οι άγιοι παλαιότερων καιρών ήταν γνωστό ότι έχυναν με ορμή τις κατηγορίες και την πικρία της ψυχής τους προς τον Θεό.
«Τότε ο Ιώβ απάντησε και είπε: Ακόμη και σήμερα το παράπονό μου είναι πικρό· το πλήγμα μου είναι βαρύτερο από τον στεναγμό μου. Μακάρι να ήξερα πού θα μπορούσα να τον βρω! Να μπορούσα να φτάσω ως τον θρόνο του! Θα παρουσίαζα με τάξη την υπόθεσή μου μπροστά του και θα γέμιζα το στόμα μου με επιχειρήματα. Θα μάθαινα τα λόγια με τα οποία θα μου απαντούσε και θα καταλάβαινα τι θα μου έλεγε. Θα αντιδικούσε μαζί μου με τη μεγάλη του δύναμη; Όχι· αλλά θα μου έδινε δύναμη». (Ιώβ 23:1-6)
- Δαβίδ —«Έχυσα το παράπονό μου μπροστά του· του φανέρωσα τη δυσκολία μου». (Ψαλμοί 142:2)
- Άννα —«Γιατί από το πλήθος των παραπόνων και της θλίψης μου μιλούσα μέχρι τώρα». (Α΄ Σαμουήλ 1:16)
- Ιερεμίας —«Με γέμισε πικρία, με μέθυσε με αψιθιά».
(Θρήνοι 3:15) - Ναώμι —«Να με λέτε Μαρά· γιατί ο Παντοδύναμος μου φέρθηκε με πολλή πικρία». (Ρουθ 1:20)
- Εζεκίας —«Θα με κόψει με αρρώστια που με μαραζώνει· από τη μέρα ως τη νύχτα θα μου βάλεις τέλος». (Ησαΐας 38:12)
- Ιησούς — «Θεέ μου, Θεέ μου, γιατί με εγκατέλειψες;» (Ματθαίος 27:46)
Όλοι αυτοί ξεχύθηκαν σε τολμηρές κατηγορίες και παράπονα κατά του Θεού με θερμή προσευχή και κανένας από αυτούς δεν Τον προσέβαλε. Αντίθετα, ο Θεός δεν τους έδωσε το πνεύμα του φόβου αλλά της δύναμης, και αυτοί χρησιμεύουν ως παραδείγματά μας. Ήταν ο άπιστος Αχαάβ στον οποίο ειπώθηκε να ζητήσει από τον Θεό ένα σημείο στους ουρανούς ή στη γη. Στην ευσεβή του απάντηση αρνήθηκε να «πειράξει» τον Θεό. Αυτή η έλλειψη τόλμης και η αφθονία φόβου πειράζει τον Θεό περισσότερο από την αφθονία της πικρίας στο παράπονό μας, γιατί «δεν υπάρχει φόβος στην αγάπη· αλλά η τέλεια αγάπη διώχνει τον φόβο, επειδή ο φόβος έχει βασανισμό. Αυτός που φοβάται δεν έχει τελειοποιηθεί στην αγάπη». (Α΄ Ιωάννου 4:18)
Η Ειρήνη γεννά Αγάπη
Όλοι είμαστε ήρεμοι με τα πράγματα που αγαπάμε. «Μεγάλη ειρήνη έχουν εκείνοι που αγαπούν τον νόμο σου· και τίποτε δεν θα τους κάνει να σκοντάψουν». (Ψαλμοί 119:165) Ένα λαμπερό μικρό παιδί που βρίσκεται σε ειρήνη με τον πατέρα του λατρεύει αυτόν τον άνδρα και προσπαθεί να τον μιμηθεί. Μέσα από τα τρυφερά μάτια του παιδιού, ο χαρακτήρας του πατέρα είναι χωρίς ατέλειες. Η δεξιότητά του είναι ασύγκριτη. Ακόμη και η μάρκα του οχήματος που οδηγεί είναι η καλύτερη, και ο γιος μιμείται κάθε του κίνηση. Αν και κάθε πατέρας γνωρίζει τα όρια των προσδοκιών του γιου του, όλοι απολαμβάνουμε την αφοσίωση αυτής της περιόδου. Είναι η γνώση και ο φόβος που υπονομεύουν αυτή την πιστή αγάπη. Ένας κακοποιητικός πατέρας θα καταστρέψει τέτοια παιδική εκτίμηση και ο φόβος θα πάρει τη θέση της. Από ποταπό φόβο ο κακός δούλος έθαψε το τάλαντό του και δεν το χρησιμοποίησε στο εμπόριο. Στα μάτια του ο κύριός του ήταν αυστηρός και έπρεπε να τον φοβάται. Αλλά ο Θεός δεν μας έδωσε το πνεύμα του φόβου αλλά της αγάπης.
«Εμείς τον αγαπάμε, επειδή εκείνος μας αγάπησε πρώτος. Αν κάποιος πει: Αγαπώ τον Θεό, και μισεί τον αδελφό του, είναι ψεύτης· γιατί αυτός που δεν αγαπά τον αδελφό του, τον οποίο έχει δει, πώς μπορεί να αγαπά τον Θεό, τον οποίο δεν έχει δει;» (Α΄ Ιωάννου 4:19, 20) Η ψυχή που επηρεάζεται από αυτή την αγάπη δεν μπορεί παρά να τη μιμηθεί. Βρίσκει μεγάλη ειρήνη στην αγάπη του Πατέρα της και τα μάτια με τα οποία βλέπει τον χαρακτήρα του Πατέρα της μπορούν μόνο να την παρακινήσουν σε μίμηση. Όσο δεινές κι αν είναι οι συνθήκες στις οποίες μπορεί να βρεθούμε, αυτό το πνεύμα αγάπης και ειρήνης θα μας στηρίξει σε όποια αντίσταση συναντήσουμε στον δρόμο της ζωής. Ο Ιακώβ θεωρούσε ασήμαντη τη σκληρή υπηρεσία που επρόκειτο να υπομείνει για τη Ραχήλ· το πνεύμα της αγάπης προς τον Θεό θα μας ανυψώσει πάνω από τον φόβο του ανθρώπου και όλη τη βλάβη που μπορεί να μας προκαλέσει ένας άνθρωπος.
Η Ευγνωμοσύνη γεννά Υγιή Νου
Δεν χρειάζεται να μελετήσουμε για πολύ τις χαρούμενες ψυχές για να βρούμε βαθιά μέσα στο θεμέλιο της καθεμιάς μια βάση ευγνωμοσύνης. Το πνεύμα ενός υγιούς νου, ή η γαλήνη του νου, είναι μια ειρηνική απόλαυση της ζωής. Συχνά αποθαρρυνόμαστε στον δρόμο μας όταν τα χαρακτηριστικά του περιβάλλοντός μας δεν ανταποκρίνονται στις δικές μας επιθυμίες και στη φαντασία μας. Ένας απλός, νηφάλιος, σταθερός, σκεπτόμενος νους θα απέτρεπε και θα εξουδετέρωνε τέτοιες άκαρπες ιδέες, όμως όλοι μπαίνουμε στον πειρασμό να θρέψουμε έντονη αχαριστία. Δεν απαιτείται διανοητική δύναμη για να αναδείξουμε πράγματα που περιφρονούμε, γιατί ο Σατανάς είναι βέβαιο ότι θα μεγεθύνει και θα τονίσει κάθε μη ικανοποιητική λεπτομέρεια που συναντούμε. Ο καθένας μας μπορεί με τις σκέψεις του να οδηγηθεί σε μια βαθιά σπηλιά, αλλά πρέπει με την ευγνωμοσύνη να βγει από αυτήν.
Ο φόβος ότι θα χάσουμε την υγεία, τον πλούτο, τη φήμη και την ευτυχία μας είναι το μεγαλύτερο εμπόδιο για να τα διασφαλίσουμε. Το να εστιάζουμε στον πόνο μας είναι να προσκαλούμε περισσότερο πόνο. Το να αναλύουμε συνεχώς τη ζωή μας για να δούμε αν νιώθουμε πληρότητα είναι ένας σίγουρος δρόμος προς την αχαριστία. Ο κόσμος ρωτά συνεχώς, «Διασκεδάζουμε επιτέλους;» Η απάντηση είναι, «Όχι». Για αυτές τις ψυχές, η ζωή δεν θα είναι ποτέ επαρκής, και πρέπει να περιπλανιούνται αναζητώντας τη μεγαλύτερη πληρότητα που η προηγούμενη εμπειρία δεν εξασφάλισε. Είναι ο φόβος ότι δεν λαμβάνουμε το δίκαιο μερίδιό μας στη ζωή που γεννά δυσαρέσκεια. Η δυσαρέσκεια παράγει περισσότερο φόβο, και η καθοδική σπείρα συνεχίζεται. Τέτοια ήταν η αγωνία της ψυχής που ζήτησε από τον Χριστό να μιλήσει στον αδελφό της για να μοιραστεί την κληρονομιά μαζί της. Αυτό μπορεί να είναι λογικός συλλογισμός, αλλά δεν συμβάλλει σε έναν υγιή και ειρηνικό νου. Αυτή η προσβεβλημένη ψυχή δεν έχει ρίζα μέσα της και θα είναι για πάντα αδικημένη με κάποιον τρόπο και θα περάσει τις μέρες της ψάχνοντας έναν σωτήρα να έρθει και να διορθώσει την άλλη πλευρά. «... ούτε να φοβάστε ό,τι φοβούνται εκείνοι, ούτε να τρομάζετε. Τον ίδιο τον ΚΥΡΙΟ των δυνάμεων να θεωρείτε άγιο· και αυτός ας είναι ο φόβος σας, και αυτός ας είναι ο τρόμος σας». (Ησαΐας 8:12, 13)
Δεν υπάρχει επίγειο επίπεδο επιτυχίας ή τέλειο περιβάλλον που θα προαγάγει έναν υγιή νου. Αυτός μπορεί να εξασφαλιστεί μόνο μέσω προσευχής, ειρήνης και ευχαριστίας. Αυτό ίσως απαιτήσει κάποιον επαναπρογραμματισμό του νου μας, ώστε να φτάσει στα υποσυνείδητα βάθη, αλλά πρέπει με νηφαλιότητα να προετοιμάσουμε τον νου μας για δράση και να τον ασκήσουμε, αν ελπίζουμε ποτέ να αποκτήσουμε «τη χάρη που πρόκειται να σας δοθεί κατά την αποκάλυψη του Ιησού Χριστού·» (Α΄ Πέτρου 1:13)
«Και η ειρήνη του Θεού,
που ξεπερνά κάθε κατανόηση,
θα φυλάξει τις καρδιές και τους νους σας μέσω του Χριστού Ιησού.
Τέλος, αδελφοί, όσα είναι αληθινά,
όσα είναι σεβάσμια, όσα είναι δίκαια,
όσα είναι αγνά, όσα είναι αξιαγάπητα,
όσα έχουν καλή φήμη·
αν υπάρχει κάποια αρετή και αν υπάρχει κάτι άξιο επαίνου,
αυτά να σκέφτεστε.— Φιλιππησίους 4:7, 8
