In 449 n.C. het biskoppe van oral oor die wêreld in die beroemde Nuwe-Testamentiese stad Efese bymekaargekom om te bespreek wat hulle as ’n teologiese kwessie van lewe en dood beskou het. Die kwessie? Hulle wou presies vasstel hoe die twee nature van Christus in die persoon van Jesus saam bestaan het. Almal was dit eens dat Hy volkome Goddelik en volkome menslik was. Maar dit was nie genoeg nie. Die debat het gegaan oor presies hoe daardie twee nature in die persoon van Jesus bestaan het. Met die eerste oogopslag sou jy waarskynlik dink dat dit ’n fyn teologiese punt moes gewees het wat net vir die elite-teoloë bedoel was. Maar nee … dit het ’n groot saak geword.
Soos altyd was die wortel van die kwessie nie teologies nie. Persoonlike verskille en politieke agendas het die vure van onenigheid en twis aangewakker. Daar is ’n ou gesegde: “As jy ’n hond wil slaan, kry jy maklik ’n stok.” Deur die eeue heen was daar baie honde.
In die geval van Efese het die geskil in die openbaar uitgebreek. Die plaaslike “Christene”—wat waarskynlik nooit ’n greintjie van Christus se ingeënte natuur ervaar het nie—het oral by die debat betrokke geraak. Soos met ons presidentsverkiesings of sportbyeenkomste het mense kant gekies. Daar is selfs ’n berig dat die “Christene” by die sportkompleks, die Hippodroom, gesien kon word met kleure aan hul mou om hul teologiese kante aan te dui! Regtig, diegene wat as “Ortodoks” bekend gestaan het, het blou gedra, en dié wat later as die “ketterse Monofisiete” bestempel is, het groen gedra.
Toe die teologiese debat eers begin het, het dinge van kwaad na erger gegaan. Toe een kant van die debat gevoel het dat dinge nie hul kant toe gaan nie, het ’n groep monnike, vergesel deur ’n bende soldate, die debat met geweld oorgeneem. Hulle het almal met die dood gedreig en ’n leë stuk papier geneem waarop hulle al die biskoppe laat teken het. Hulle was van plan om later eenvoudig in die leë ruimte te skryf wat hulle wou hê. Nadat hulle die handtekeninge gekry het, het hulle na hul voorste teenstander, Flavianus, gedraai en uitgeroep: “Slag hom!” Dadelik het ’n groep monnike die biskop so erg geslaan dat hy ’n paar dae later gesterf het.
Uiteindelik, toe hulle gevoel het dat die debat afgehandel is, het die sinode trots verklaar: “Laat dié wat Christus verdeel, met die swaard verdeel word. Laat hulle in stukke gekap en lewendig verbrand word.” Deur die eeue heen het hierdie klein byeenkoms die liefdevolle bynaam “die Gangstersinode” gekry.
Gisteraand nog het ek Leroy Beachy hoor sê: “Ons bestudeer die geskiedenis sodat ons ’n weerkaatsing van onsself kan sien.” Dit is dalk maklik om na hierdie biskoppe van Efese te kyk en te sê: “Sjoe, hulle het duidelik ’n paar probleme gehad.” Dis waar, hulle het. Hopelik sal ons nie ’n groep gangsters huur om ons na die volgende broedervergadering te vergesel nie. Maar soms wonder ek of daar tydens moeilike kerklike geskille nie meer van hierdie Efesiese gangsters in ons harte is as wat ons graag wil erken nie.
Ons hou almal van passievolle kerke, nie waar nie? Wel, passie kom in twee soorte: goeie passie en slegte passie. As jy radikale kerklike bewegings en tye van herlewing onder die eerste geslag bestudeer, vind jy byna altyd taamlik klipperige paaie. Wat verbasend is, is dat as jy die annale van kerklike geskille deur die eeue sou deurgaan, dit verstommend is hoe seker elke kant van sy saak was.
Is ons enigsins anders? Ek dink nie so nie. Die Bybel sê baie oor alledaagse, praktiese dinge soos hierdie. Kom ons kyk na net ’n paar Bybelse beginsels wat ons kan help onderskei of ons in moeilike tye op die regte pad is.
-
Vra jouself af: “Trap ek in die strik om die regte antwoorde op die verkeerde vrae te kry?”
Jesus het ons oor toekomstige twis gewaarsku en gesê: “Hulle sal julle uit die sinagoges ban. Ja, daar kom ’n uur dat elkeen wat julle om die lewe bring, sal dink dat hy ’n diens aan God bewys.” Joh. 16:2 Soos die gangsters by die sinode van Efese, het hierdie sinagogemense van wie Jesus gepraat het, gedink hulle doen die regte ding. Jesus het vir ons gesê dat hulle selfs gedink het God is tevrede met hulle. Ek neem aan dat hulle almal goeie Skrifaanhalings vir hul sake gehad het. Maar selfs in hul ywer om reg te wees voor God … sê Jesus vir ons dat hulle alles misgekyk het. Hulle het die regte antwoorde op die verkeerde vrae gekry.
Om hierdie punt verder te verduidelik, dink aan ’n jong man wat, hoewel hy in ’n kultus is, ernstig probeer om God te behaag. Omdat hy God se wil wil hoor, vra die jong man vir God: “Moet ek ’n nuwe sportmotor koop of na die sendingveld gaan?”
Vanuit ons perspektief weet ons dat albei sy vrae verkeerd is. Meer as enigiets anders moet die jong man uit die kultus kom. Maar dit is nie die vraag wat hy vra nie. Stel jou nou voor dat hy daar sit, die Skrif bestudeer en tot God bid vir die regte antwoord. Uiteindelik kom hy tot die gevolgtrekking: “Die Skrif leer dat dit beter sal wees vir my om na die sendingveld te gaan as om ’n sportmotor te koop.” Jy sien, hy het ’n “regte” antwoord gekry, maar hy het die verkeerde vraag gevra.
“Laat dié wat Christus verdeel, met die swaard verdeel word. Laat hulle in stukke gekap en lewendig verbrand word.”
—“Gangstersinode”Wat die Efesiese gangsters van 449 n.C. betref, is dit nie juis die punt of die “Ortodokse” uiteindelik die regte antwoord op hierdie fyn teologiese punt gekry het nie. Iemand moes ’n ander vraag gevra het. Soos byvoorbeeld: “Is dit reg om mede-Christene te slag bloot omdat hulle die natuur van Christus nie verstaan soos ek nie?” Dit sou ’n beter vraag gewees het om te vra.
-
Wees versigtig met jou gees en jou gesindheid. Wees pynlik eerlik oor hoe jy diep binne-in voel.
Die boek Jakobus gee ’n paar baie goeie riglyne om die geestelike temperatuur van ons hart te peil. Jakobus het gesê:
Wie is wys en verstandig onder julle? Laat hy deur sy goeie gedrag sy werke in sagmoedige wysheid toon. Maar as julle bittere afguns en twis in julle harte het, moenie roem en teen die waarheid lieg nie. Jak. 3:13-14
Jakobus het beklemtoon dat ons karakter en gedrag die bron van ons wysheid sou openbaar. Op verskeie plekke in sy brief beklemtoon Jakobus die groot behoefte aan wysheid. In hoofstuk 3 wys hy dat ons inderdaad wysheid uit ’n goeie of ’n slegte bron kan ontvang—van God of van die duiwel. Verder gee hy ’n goeie manier om te toets of ons wysheid van die verkeerde plek af kom.
Hierdie wysheid kom nie van bo nie, maar is aards, natuurlik, demonies. Want waar afguns en twis is, daar is wanorde en allerhande bose dade. (verse 15-16)
Vra jouself dus af: “Is daar afguns, twis of wanorde in my hart?” Wees nou versigtig met jou antwoord. Dit is maklik om daardie gebreke in jou “teenstander” se gesindheid raak te sien. God wil egter hê dat ons na ons eie hart kyk. As enige van hierdie probleme daar is, stel Jakobus dit reguit … ons het wysheid uit die verkeerde bron ontvang. Dit is skrikwekkend! Dit kan beteken dat ons dalk nogal slim voel. Ons wen dalk selfs die argument. Maar as hierdie gebreke in ons gesindheid daar is, beoefen ons “allerhande bose dade”.
Paulus het dit ook streng aan sy jong dissipel Timoteus gestel: “En ’n dienskneg van die Here moet nie twis nie, maar vriendelik wees teenoor almal.” 2 Tim. 2:24 Ek vermoed dat Paulus hier uit ondervinding gepraat het. Die geskiedenis kon anders gewees het as die biskoppe by die “Gangstersinode” in Efese hierdie Bybelse toetse toegepas het voordat hulle hul swaarde uitgepluk en gesing het: “Laat dié wat Christus verdeel, met die swaard verdeel word. Laat hulle in stukke gekap en lewendig verbrand word!”
-
Was jou kwessie ’n belangrike kwessie vir Jesus?
Ek onthou dat ek jare gelede eenkeer in ’n kerk was wat deur ’n groot leerstellige krisis gegaan het. Ek kan nou nie eers meer onthou wat die kwessie was nie, maar ek onthou dat dit my swaar getref het.
Ek onthou hoe ek daardie aand op my stoep uitgegaan het, na die naghemel opgekyk en tot God uitgeroep het: “Waarom het U ons nie net gesê watter dinge vir U die belangrikste is nie?”
Jare later het ek uiteindelik besef dat Hy wel vir ons gesê het. Jesus se woorde is daardie “belangrikste dinge”. Jesus het gekom om God se volmaakte plan vir die mensdom aan ons te gee. Die evangelie van sy koninkryk is die antwoord op elke probleem. As Jesus se leringe en plan vir die mensdom ons fokus sou word, sou die hele wêreld verander.
Dink daaroor: wanneer laas het jy gehoor van ’n kerkskeuring oor iets soos om nie aan die armes te gee nie, of om nie die siekes te besoek nie? As ons deurdrenk kan raak van die rooi letters in ons Bybels, sal ons instinktief bewus word van die dinge wat vir God belangrik is. En weer, met die grusame debat in Efese in gedagte … dink daaroor. Wat as die biskoppe van Efese, in plaas daarvan om mense te ekskommunikeer omdat hulle die verkeerde opvatting gehad het oor hoe die twee nature van Christus in een persoon vermeng kan wees, mense gedissiplineer het vir dinge soos om skatte op aarde op te gaar, of om gevangenes nie te besoek nie (om nie eens te praat van ander gelowiges middeldeur te kap nie)?
Lukas het opgeteken dat Jesus gesê het: “Wie nie met My is nie, is teen My; en wie nie saam met My bymekaarmaak nie, verstrooi.” Luk. 11:23 Ek weet ons wil almal sê dat ons “met Jesus” is. Maar hou ons werklik vas aan wat Hy gesê het? Is die leringe van Christus vir ons die belangrikste dinge? Glo ons werklik dat Jesus elke woord bedoel het wat Hy gesê het? In hierdie gedeelte sê Jesus dat as ons nie saam met Hom “bymekaarmaak” nie, veroorsaak ons verdeeldheid.
Christelike eenheid is ’n noodsaaklike tema regdeur die Nuwe Testament. En aangesien die kenmerk van Jesus se lering die inlui van die nuwe koninkryk hier op aarde is, moet ons dit ernstig opneem. ’n Kykie na Jesus se teregwysing van die sewe gemeentes in Openbaring wys dat Hy steeds van die kerk verwag om aan te hou om “sy stem te hoor” en daarop te reageer terwyl ons die krisis van elke tyd aanpak. Op. 2, 3
Kerkeenheid was een van die dinge wat vir Jesus baie belangrik was. Hy het gesê dat sy getuienis op die spel staan deur die mate waarin ons verenig is. “Dat hulle almal een mag wees, net soos U, Vader, in My en Ek in U; dat hulle ook in Ons een mag wees, sodat die wêreld kan glo dat U My gestuur het.” Onthou ook dat dieselfde Here ons nog ’n toets van ware Christenskap gegee het: “Hieraan sal almal weet dat julle my dissipels is, as julle liefde onder mekaar het.” Joh. 13:35
Jesus het dit goed gestel: “Slaan die herder, en die skape van die kudde sal uitmekaar gejaag word.” Matt. 26:31
Solank die volk van God die leringe van Christus minag, sal die kerk uitmekaar spat.
Vra jouself dus die volgende drie dinge af wanneer jy jou weer in ’n kerklike krisis of teologiese ineenstorting bevind:
- Al voel ek dat ek reg is, is dit moontlik dat ek die regte antwoorde op die verkeerde vrae kry?
- Is ek versigtig met my gees en gesindheid? Is ek eerlik oor hoe ek diep binne-in voel?
- Was hierdie kwessie vir Christus belangrik, of is dit in ooreenstemming met die gees van Christus? ~
