Iemand wat iets laat vaar of agterlaat, is ’n “losgemaakte” persoon. Hoewel iemand wat verlaat is, ’n losgemaakte persoon genoem kan word, is die verskil dat “verlate” passief is (die handeling is aan hom gedoen) en “losgemaak” aktief (of refleksief, wat beteken dat die persoon dit aan homself doen). As jy hiervoor ’n Latynse term wil hê, kan ek aan geen beter een dink as die woord van Christus, wat gesê het: “Elkeen wat vader en moeder verlaat, ens.” Die Latyn gebruik relinquo (laat vaar). Daar is egter ander Latynse terme, soos deserere (verlaat), renunciare (afsweer) of dimittere (wegstuur), wat Gelassenheit beskryf.
Let daarop hoe die liefde vir ’n vrou die liefde vir vader en moeder oortref en verdring, waar daar geskrywe staan: “’n Man sal sy vader en moeder verlaat en sy vrou aankleef.” Net so behoort die liefde vir God alle liefde en genot te verdring wat ons van nature vir geskape dinge het. Ja, ons moet alle geskape dinge wegstuur as ons God as ons Beskermer en Inwoner of Here wil hê.
Uit die Gelassenheit wat getroude paartjies ervaar (om vader en moeder te verlaat en jou aan ’n eggenoot te verbind), kan ons leer hoe ons onsself van alle dinge moet ontledig en bo die geskape dinge moet uitstyg, na die ongeskape en hoër dinge.
Wat ons moet laat vaar
Let dus op: ek mag hoegenaamd nie my eie voordeel soek nie. Die woord “myne” sluit my eer, my voordeel, my leed, my begeerte, my misnoeë, my beloning, my lyding, my lewe, my dood, my droefheid, my vreugde en alles in wat ’n mens kan raak—hetsy materiële goedere, of dinge wat die liggaam of innerlike wese raak, soos verstand, wilskrag en begeertes. Alles waaraan die ego en die “ek-heid” kan vasklou, moet weggaan en afval as ek “losgemaak” wil wees.
Ons moet op hierdie pad volhard, nie net daarop begin nie. Ek moet so volkome in God se wil verdiep wees dat ek werklik vir myself gesterf het. Daarom behoort ek te begeer om aan ’n wrede, skandelike kruis genael te word, ’n heilige vrees vir “myself” te hê en my volkome te skaam vir “my” gedagtes, begeertes en “my” selfsugtige dade, asof dit ’n afskuwelike ondeug is wat vermy moet word, net soos ’n mens ’n geel, etterende sweer vermy. Ek behoort my onvermoë om die goeie te doen raak te sien en, daarteenoor, my vermoë en neiging tot alles wat boos, strafbaar en skandelik is.
Soek slegs die nodige
Ek behoort niks uit geskape dinge te soek nie, behalwe wat vir oorlewing nodig is. Ons moet God soek, maar ons moet nie die geskape dinge soek nie, tensy dit is om te dien; net soos ’n siek mens sy kos met groot bewing eet, uit pure noodsaaklikheid of as medisyne om te oorleef, maar nie bloot vir genot nie. Ja, eet en drink is ’n noodsaaklikheid vir die liggaam, maar ’n godvresende mens doen dit met groot vrees, en is steeds bedag daarop om nie te vergeet dat God alleen die Een is wat hom kos en drank gegee het nie.
Christus sê dit duidelik: “As iemand nie alles wat hy besit, verlaat nie, kan hy nie my dissipel wees nie.” Let op hoe bitter en hard die skool van Christus is, en hoe verskriklik en jammerlik dit vir ons verstand, wil en natuur is. Let ook daarop dat Christus reg was toe Hy gesê het: “Elkeen wat nie sy kruis dra en My volg nie, kan nie my dissipel wees nie.” Lk. 14:27 Christus leer dat die soort Gelassenheit (losmaking) wat alles prysgee, ’n daaglikse kruis is wat ons moet dra sonder om stil te staan. Ons moet Christus eerder volg en in wil, denke, liefde en begeerte wees waar Christus is, terwyl ons aan die regterhand van God ly. Alles wat ons eie is, moet met God se ewige wil versmelt en niks word.
Christus het nie net een keer of in ’n afskeidstoespraak oor hierdie deug gepraat nie. Hy het eerder dikwels gesê—en in een epiloog herhaaldelik—dat ’n leerling dieselfde moes doen as iemand wat dit oorweeg om ’n huis of toring te bou: hy sou sy beurs of sak moes nagaan en sy rykdom tel om te sien of hy so ’n gebou kon voltooi. Wanneer hy bevind dat hy dit voldoende kan bekostig, begin hy bou.
Alle Christene moet dieselfde doen. Dié wat van plan is om leerlinge van Christus te word, moet eers alles oorweeg en daaroor nadink. Ja, uiteindelik moet hulle daarvan afskeid neem en dit prysgee op die manier en met die bedoeling van iemand wat uiteindelik iets laat vaar wat hy haat en nie meer vir homself wil hê nie. Dit word renunciare (afsweer) genoem—om iets heeltemal te laat vaar en dit van jouself weg te dryf.
Enigiemand wat dus alles oorgee, kan ’n dissipel en leerling van Christus word. Die siel moet “sonder vorm” wees, dit wil sê naak en ontledig van alle geskape dinge, as dit God wil ontvang en God wil toelaat om dit te besit, te regeer en te versier, net soos die eerste skepping (van hemel en aarde). Totdat ons onsself van alles wat geskape is kan ontledig, behoort ons nie te droom dat ons ’n dissipel van Christus sal word nie. Laat niemand dink dat God inkom solank skepsels die siel vul, vertroos of behaag nie, soos daar in Jeremia 7:24 staan: “Hulle het in hulle begeertes en die boosheid van hulle harte van My af weggedraai en geweier om na My te luister.” As ons so ’n Here die rug toekeer en Hom verwerp, sal Hy dan sy aangesig na ons toe draai en ons goedgesind wees? Nee, hierdie “dubbelhartiges” het Christus se vergifnis in ’n lotery verander.
Geestelike besnydenis
As ek iets anders as God liefhet, het ek God nie met my hele hart lief nie. Want daardie plek in my hart wat iets anders liefhet, word van God weggeneem; daarom kan ek God nie met my hele hart liefhê nie. Hierdie liefde is geestelike besnydenis, dit wil sê die wegsny van alle geskape dinge uit die hart. Solank nie al die geskape dinge van die hart afgeskei is nie, kan die hart God nie ten volle liefhê nie. Wanneer hulp, vertroosting en vertroue gesoek word in iets wat nie God is nie, is die hart onbesnede. Daarom word daar gesê dat geloof die hart besny, omdat dit die hart ophef om op God te vertrou en dit van vertroosting in alles anders beroof.
Aan God verbonde
Daar moet verder op gelet word dat God ons aan Hom verbind en vasheg met daardie gom wat liefde genoem word. ’n Hart wat waarlik glo, kleef aan niks anders as God nie, en aangesien God se liefde die gom is wat ons aan God bind, volg dit dat ’n besnede en liefdevolle hart alle geskape dinge laat vaar het en in liefde aan niks anders as God kleef nie. Verder is dit onmoontlik vir God se liefde om ’n hart binne te gaan tensy liefde, begeerte, vertroosting en vertroue in enigiets wat geskape is, uit die hart verdwyn het. Besnydenis en die uitwerping van die geskape dinge vind plaas sodat ons God met ons hele hart kan liefhê, soos daar staan: “Die Here jou God sal jou hart besny sodat jy Hom met jou hele hart kan liefhê.” De. 30:6
Gelassenheit en die besnydenis van die hart is dieselfde
Dink na of dit nie dieselfde is om te sê: “Niemand kan God liefhê tensy sy hart besny is van alle begeertes, vertroue, vertroosting en vrees vir geskape dinge nie,” as wat Moses en Christus sê: “As ons nie alles wat ons het laat vaar nie (dit wil sê die dinge waarin ons vertroosting, genot en vertroue vind, of waarvoor ons bang is), kan ons nie sy dissipel wees nie.” Ons lees dat Christus baie mense na sy maaltyd genooi het, maar nie een het gekom nie, omdat elkeen ’n verskoning gehad het. Die een het grond gekoop, ’n ander het beeste gekoop, die derde het getrou, ens. Lk. 14:18-21 Hulle het almal ontdek dat hulle harte verstop en onwillig was, omdat hulle nie God se stem kon of wou hoor en die uitnodiging na ’n goeie maaltyd aanvaar nie.
In hierdie gelykenis noem Christus ook die geskape dinge wat ons moet laat vaar as ons sy stem en lering wil hoor en gehoorsaam en God waarlik wil ken en liefhê. Christus noem grond, beeste en ’n vrou. Hoewel dit na al die ander skepsels verwys wat ons moet laat vaar, sal ek ’n paar ander dinge noem wat Christus ook genoem het: huise en lande; broers, susters, vaders en moeders, kinders en vrou; en verder, ons eie siel.
Ek-heid en self-heid
As ons mense wil wees wat oorgegee is en dissipels van Christus wil word, moet ons alles laat vaar en alles oorgee wat ons op enige manier kan raak. Ons mag byvoorbeeld niks goeds vir onsself toe-eien nie. Ons moet ook niks natuurliks begeer nie. Dit is beslis waar dat as jy die punt bereik waarop jy jou van jou eie persoon ontledig het, jy van alles vry is.
Ek meen dit is nodig om weer te sê dat sulke Gelassenheit nie dieselfde is as om iets los te laat soos wanneer iemand ’n nikkelmunt uit sy hand laat val nie. Ons moet natuurlik nie vader of moeder doodmaak of selfmoord pleeg nie. Hierdie Gelassenheit is dus ’n afsnyding van die liefde, genot, kommer, vertroue en vrees wat ons vir onsself en ons dinge mag hê. Kortom, sulke losmaking is om alles wat ons is te vernietig en ons van alles af te wend wat ons mag begeer, sodat God alleen ons liefde, genot, kommer, vertroue, hulp, vrees en alles is. Aan Hom moet ons vaskleef!
Laat vaar en laat God voorsien
Soos diere soek ons kos en drank. En ons verkeer met ons familielede. Maar as Christene is ons nie soos ongelowiges vol kommer oor hierdie dinge nie. Ons moet sorgvry wees soos diere, en ons kos slegs as ’n noodsaaklikheid geniet—soos beeste.
Tog is ons slegter as perde en muile, want ons eet en drink meer as wat nodig is en wat goed is vir ons gesondheid. Ons maak God kwaad deur ons maag as ons god op te rig. Ons behoort ons oë oop te maak en na die lelies en bome en na die voëls te kyk en by hierdie skepsels te leer wie dit is wat hulle klee en voed, en of hulle hulle bekommer of nie. Maar omdat ons ons oor klere, ’n rusplek en kos en drank bekommer, moet ons noodgedwonge aan hierdie geskape dinge vaskleef. Maar Christus sê die volgende daaroor: “Kleingelowiges.”
Enigiemand wat belas is met vertroue, vertroosting, begeerte, kommer en vrees oor geld of kos, sondig teen die geloof in die mate waarin hy hom oor geld en kos bekommer. Waarom? Omdat Christus sê dat ons altyd min vertroue en sekerheid in sy hemelse Vader toon wanneer ons ons buitensporig oor kos, drank en klere bekommer.
Let daarop dat hierdie sonde (onwilligheid om op God te vertrou) op ’n onbesnede hart dui of dit openbaar, en dat iemand met so ’n sonde God moet haat of Hom ten minste verwaarloos en Hom as niks of van min waarde beskou. Jy kan uit dit alles aflei dat ons met vaste vertroue, vurige liefde en sekere vrees aan God en sy koninkryk alleen moet vaskleef … en al die nodige dinge sal vir ons bygevoeg word. Mt. 6:33
ons die hemel kan aangryp.
Hierdie “loslating” is “Gelassenheit.”
Moenie terugkyk nie
Ja, ons moet standvastig en met oë wat vas gevestig is, God alleen soek, sodat ons eerder sal sterf as om terug te kyk. Net so behoort ons duisend maal eerder te sterf as om selfs net een keer gewillig van God af weg te stap. Wanneer ons ons oë op tydelike goedere vestig, beteken dit dat ons van God af wegstap. Christus sê dit só: “Niemand wat sy hand aan die ploeg slaan en agtertoe kyk, is geskik vir die koninkryk van God nie.” Lk. 9:62
Luister dan, my broers: ons is nie geskik om die skool van Christus binne te gaan wanneer ons terugkyk nie. En verstaan hoe julle alles uit julle hart moet wegsny of daarvan moet losmaak en julle huis moet skoonvee as julle ’n leerling van Christus wil wees. Sit Lukas 9 en Lukas 14 langs mekaar en vergelyk hulle deur die betekenis saam te voeg, en julle sal ongetwyfeld geskok wees en uitroep! Hoe ellendig is ons tog! O, hoe nodig het ons te alle tye die lyding van Christus.
Dink aan Lot se vrou
Lot se vrou het waarskynlik teruggekyk na haar goedere, inkomste of vriende toe God swael en vuur op Sodom en Gomorra laat reën het en alles wat geblom het, vernietig het. Dieselfde ding wat sal gebeur wanneer Christus verskyn, moet nou ook binne ’n mens plaasvind wanneer Christus sy lig in die geheim in die hart laat skyn. As ons Christene wil wees wat oorgegee is, moet ons nie gretig wees om goedere te bekom en waens vol kos op te gaar nie. Ons moet ook nie geskok wees wanneer die goedere wat ons reeds bekom het, in ’n oomblik verdwyn nie. Die goedere wat ons nou het, behoort ons ook nie te vertroos of troos te bied nie. Ons behoort eerder die koninkryk van God, dit wil sê sy ewige wil, met liefde en vreugde te aanvaar.
Moenie trots wees op
jou Gelassenheit nie
Let daarop dat wanneer jy die bogenoemde dinge herken, bely en vermy—die dinge waarvan ons ons moet losmaak—jy nie moet toelaat dat jou kennis, belydenis en losmaking jou liefde en vreugde word nie, anders sal jy vergaan omdat jy jou Gelassenheit liefhet. Dit gebeur dikwels dat iemand ter wille van God deur die gesig geklap word en besluit om nie wraak te neem of aanstoot te neem nie. Tog wil hy baie graag hê dat sy geduld geprys moet word, of dat hy weens sy geduld as ’n Christen beskou moet word! Of hy is dalk in die geheim vererg omdat hy hom laat slaan het sonder om terug te slaan, hoewel hy sterk genoeg was om homself te verdedig, of homself laat uitskel het as ’n donkie, partytjieganger of boer, sonder om terug te kap. Nietemin hou hy sy lyding in die oog en staan hy daar en geniet en bemin dit, terwyl hy ook hierdie liefde moes ontvlug het, ter wille van God, om God alleen te dien en sy oë net op God te vestig.
Dit kom alles hierop neer: almal wat God wil dien, behoort Hom nie halfhartig te dien nie, maar met hulle hele siel en wil.
Die self
Uit dit alles kan jy die betekenis van die self leer, en ook hoe ware en losgemaakte diens aan God die oë van die siel ophef na die ondeurgrondelike wil van God en insluip in die peillose goeie wat God self is, waar daar geen ego of self kan wees nie. Want solank die siel niks anders as God se wil en die ewige goeie wat God is, aanskou, sal die hart ook in geen geskape ding gegrond wees nie.
Kortom, enigiemand wat volkome oorgegee wil wees en homself wil losmaak, moet hom onherroeplik van die self ontledig en sy ek-heid of selfsug vrywillig prysgee. Dan moet die oorgegewe self een word met die goddelike wil, sodat hy niks anders sien, hoor, proe, begeer, verstaan of wil as God se wil nie. Enigiets wat ’n mens verhinder of aflei om God se wil te aanvaar, moet ’n plek van martelaarskap word.
Dit is die kruis wat ons daagliks moet dra!
Die nuwe lewe in Christus
Dan word die veragte, oorgegewe en verlate ego, selfheid of ek-heid ’n Christusgelyke, Christelike lewe. En ’n mens ontdek dat sy lewe nie meer menslike lewe is nie, maar goddelike lewe, en dat dit nie ek is nie, maar Christus in my. Ga. 2:20 Of ons ons ego of self só oorgegee het, kan bepaal en vasgestel word wanneer niks ons behaag behalwe wat God behaag nie, en wanneer ons niks van enige geskape ding begeer behalwe wat God wil hê nie. Dan is ons losgemaak, omdat ons nie meer liefhet wat ons wil nie, maar slegs wat God wil. En ons begeer dat alles wil wat God wil. Hierin, dit wil sê in God se wil, is ons liefde, begeerte, vreugde, heerlikheid, lewe en verlossing gewortel. Daarom bid ons opreg: “Here, laat u wil op aarde geskied soos in die hemel! Laat u wil magtiglik in alle aardse skepsels werk!”
Christus—die weg, die waarheid, die lewe
God het Christus, sy Seun, aan ons gestuur (wat so ’n oorgegewe lewe op die hoogste en beste manier gelei het), om die weg, die waarheid en die lewe te wees. Solank ons in sy voetspore volg en wandel soos Hy gewandel het, sal ons nie mislei word nie. Daarom moet ons sien wat Christus en die onbeweeglike waarheid leer.
Twee soorte saad
Christus het ’n gelykenis vertel waarin ’n saadkorrel wat nie gesterf het nie, geen vrug dra nie en alleen bly. Christus vergelyk die mens wat sy natuurlike lewe liefhet, maar dit uiteindelik vernietig, met so ’n saadkorrel. Hy vernietig dit deur dit aan die lewe te hou, net soos ’n graankorrel geen vrug kan dra solank dit lewe nie.
Hiervolgens kan ons nie nuwe lewe of goeie werke hê solank ons onsself liefhet nie. Alles is verlore en waardeloos en nie van God nie, ongeag hoe groot vertoon ons daarvan maak, solank ons in selfliefde bly. God vervloek so ’n boom en sy blare en lewer dit aan die vuur oor omdat dit geen vrug dra nie. Ons kan hardloop, werk, sing, vas, bid, verdrukking ly … maar dit is alles tevergeefs in God se oë as ons aanhou om die natuurlike lewe lief te hê.
Haat vir die sielse lewe
Dit is nie genoeg om bloot nie jou sielse lewe lief te hê nie. ’n Sterk sout moet bygevoeg word; ’n bonatuurlike haat en afkeer moet ons liefde vir geskape dinge vervang. Daar moet die graankorrel sterf en vrug dra. Daar moet liefde, begeerte, partydigheid en alle begeerlikhede van die siel sterf. Daar wend die siel hom onherroeplik van die natuurlike begeertes af. Dit is die doop in die dood van Christus—die ou, natuurlike lewe word aan Christus se kruis vasgemaak; saam met Christus deurboor, gedood en in die doop begrawe, om weer op te staan. Nie in die ou, natuurlike lewe nie, maar in die nuwe, onnatuurlike lewe. Ro. 6:4-11 Dan kan ’n mens met waarheid sê: “Dit is nie meer ek wat lewe nie, maar Christus leef in my.” Ga. 2:20
die natuurlike begeertes afwend, is dit ’n doop in die
dood van Christus.
Daar is twee lewens wat teenoor mekaar staan en in spanning verkeer: die ou en natuurlike, en die nuwe of bonatuurlike; die lewe van die ou Adam en dié van die nuwe Christus; die aardse en die hemelse lewe. Die liefde vir en geneigdheid tot die ou lewe kom van onder, van die aarde en die vlees, en dit is aards en vleeslik. Want wat uit die vlees gebore is, is vlees. Maar die nuwe lewe, die nuwe liefde, die nuwe geneigdheid en die nuwe vrees kom van bo, uit die hemel waar wedergeboorte plaasvind. Jn. 3:6
God het dinge aan die mens gegee om te gebruik, nie om lief te hê nie.
Die ou lewe bestaan uit ongehoorsaamheid en eiewilligheid en het homself lief in alles wat dit doen; dit kla en kreun wanneer iemand te naby kom. Die nuwe lewe is die suiwer wil en gehoorsaamheid aan God en haat die sielse aard van ’n mens in al sy aktiewe en gevoelsmatige aspekte; dit soen die vader se roede, hoe hard en lank hy ook al geslaan word.
Die gevare van ons lewe
Jy kan sien in watter groot gevaar ons lewe verkeer en hoe vinnig iemand wat nie oorgegee is nie, sy siel vernietig. Want sodra ons onsself liefhet en dit nie suiwer ter wille van God se wil doen nie, word ons korrup. Ek meen dat Gelassenheit gesien kan word in Moses se woorde: “Jy mag nie die land met eersgebore osse bewerk of ploeg nie. Jy mag nie eersgebore skape skeer nie. Hulle is heilig vir God.” De. 15:19 Wat anders dui bewerking en ploeg vir ons aan as dat ons nie God se gawes vir onsself moet gebruik nie? Eersgebore osse behoort aan God; daarom is niemand toegelaat om met eersgebore osse te ploeg nie.
Alle goeie gawes en alles wat God wil hê, skep Hy in sy diensknegte; en alles wat goed is, behoort aan God, nie aan ons nie. Om hierdie rede moet ons die goeie dinge gebruik om God te dien, nie onsself nie. En wat beteken “Jy mag nie eersgebore skape skeer” anders as dat jy nie jou eie voordeel, eer, roem of enigiets anders tot jou eie voordeel moet soek in al die dinge wat God vir Homself geheilig het nie—dit wil sê alles wat God geskep het?
Geloof
Christus verberg nie wie kan glo nie. “Soek die eer wat van God alleen kom as jy wil glo,” sê Christus. Wanneer God se heerlikheid, eer, lof, wil en liefde met krag in ons heers, moet ego, ek-heid en selfbeheptheid verdor en niks word. Dit is juis die kenmerk en aard van geloof—om God se heerlikheid en ons skande te sien, God se deug en krag en ons boosheid en swakheid, God se alles en bestaan en ons niksheid.
Daarom is dit onmoontlik om geloof te hê en buite Gelassenheit te bly, want God se eer moet aan God toekom en nie aan onsself nie. Waar daar geen Gelassenheit is nie, is daar geen geloof nie.
Suiwer liefde
Christus sê ook: “Ek weet dat julle die liefde van God nie in julle het nie, want julle soek julle eie eer.” Jn. 5:44 God se liefde en die liefde vir ons sielse aard kan nie saam bestaan nie. Dit kan gebeur dat ons lande, ouers, kinders en vrou verlaat, en tog in ons siel nie oorgegee is nie. Dit gebeur wanneer ons die oorgawe en prysgawe op sigself liefhet en daarin genot vind.
Wat ek ook al moet liefhê, moet ek ter wille van God liefhê en omdat dit God behaag. As ek iemand vir die genot daarvan of ter wille van myself liefhet, moet ek die liefde laat vaar wanneer so iemand teen God is.
Die rede vir ons skepping
God het ons geskep vir goeie werke, wat Hy voorberei het sodat ons daarin kan wandel. Ep. 2:10 As daar ’n goeie gedagte, ’n goeie wil, ’n goeie bestaan of ’n goeie werk in ons is, is God alleen die Skepper daarvan. Ons het geen reg om dit op te eis of onsself as die oorsprong daarvan te beskou nie. As ons iets aan onsself toeskryf waarop ons geen aanspraak mag maak nie, steel en beroof ons God van wat aan Hom behoort.
Onwilligheid om oor te gee is ’n dief en rower wat aanspraak maak op die goeie wat nie aan hom behoort nie. As God ’n mens beweeg om goed te doen, is dit soos ’n stok wat beweeg word. Ons kan ons nie toe-eien wat deur Christus se krag in ons gebeur nie, net so min as wat ons krag kan toeskryf aan ’n dooie stok wat beweeg word.
Ek sal binnekort meer oor hierdie onderwerp skryf. Intussen, wees manhaftig en sterk in julle verlange na God! Amen. ~
