Je hoeft niet ver te zoeken om een dode traditie te vinden. Ze liggen rond kerken als oude grafstenen op een kerkhof: verrot, afbrokkelend en toch zo vol herinneringen dat je ze niet zomaar ergens over de heuvel kunt dumpen.
Maar hoe zit het met levende tradities? Zoals trouwe appelbomen langs het hek van het kerkhof die met de regelmaat van een ... traditie vrucht dragen, zegenen ze keer op keer zielen.
Hoe maak je van een afbrokkelende grafsteen een levende appelboom? Hier houdt mijn vergelijking min of meer op ... Toch kunnen voor sommige mensen die oude, dode, dorre tradities nooit nieuw leven worden ingeblazen: ze MOETEN verdwijnen! Ze hebben jarenlang tradities meegemaakt—dood, dor, hol en beginnend te stinken—en ze WETEN dat het kerkelijk leven nooit tot bloei komt als het verstopt raakt door de grafstenen van voorbije eeuwen.
Maar kom, laten we samen redeneren. Is de traditie het probleem? Of is het de doodsheid?
Een aantal jaren geleden maakte ik iets mee dat mijn levensperspectief veranderde. Jarenlang had ik gelezen over kerken (de vroege kerk en de vroege Methodisten bijvoorbeeld) en individuele christenen die de traditie hadden om op een bepaalde dag van de week te vasten. ‘Wat formeel moet dat zijn,’ zei ik tegen mezelf. Een geestelijke discipline als vasten tot een wekelijkse traditie maken?
Het enige wat ik zag, waren wat muffe, afbrokkelende grafstenen op een kerkhof.
Maar op een dag schonk de Heer mij het vermogen een waarheid te zien die mij heeft bevrijd van mijn wantrouwen jegens alles wat traditioneel is: tradities zijn wat wij ervan maken.
Wekelijks op een vaste dag vasten kan zowel een grafsteen als een appelboom zijn. Toen ik eenmaal bevrijd was van mijn angst voor traditie, nam ik de oude (en die is heel oud, ze dateert uit de eerste eeuwen van de christelijke kerk) traditie op om op een bepaalde dag van de week te vasten.
En het was als een trouwe oude appelboom die mij veel zegeningen bracht! De traditie kwam tot leven!
Nu weet ik zeker dat ik die traditie gemakkelijk in een grafsteen kan veranderen. Het enige wat ik hoef te doen, is ermee beginnen omdat het moet in plaats van omdat ik het wil. Maar zolang ik haar levend heb gehouden, heb ik er nooit spijt van gehad. (En ik voeg eraan toe dat ik me er vanwege problemen met mijn agenda niet altijd aan heb gehouden sinds ik ermee begon.)
Ik schrijf deze woorden met een bezwaard hart. Jarenlang heb ik gezien hoe mensen zich tegen tradities verzetten met de ijver van een religieuze hervormer. Soms moeten tradities inderdaad verdwijnen. Of op zijn minst zou het zeker niemand kwaad doen als ze zouden verdwijnen. Maar de traditie is niet altijd het probleem. Vaak—in feite waarschijnlijk meestal—is de traditie niet het probleem. Het probleem zit in het hart van degenen die de traditie beoefenen, waar de doodsheid heerst van een verlaten kerkhof.
Wat gebeurt er als je een gregoriaanse melodie zingt met je hele wezen gericht op het zingen ervan? Ze komt tot leven! Wat gebeurt er als je een broeder een heilige kus geeft, met alle heiligheid en naastenliefde die in je zijn? Ze komt tot leven! Wat gebeurt er als je het oude gebruik van de ‘liefdesmaaltijd’ nieuw leven inblaast en die met veel liefde viert? Ze komt tot leven!
Laten we voorzichtig zijn met onze reactie op tradities, en laten we zorgvuldig zijn in het handhaven ervan.
Wat kerkelijke tradities worden, hangt af van wat wij ervan maken. Doe het omdat het moet, en het is een dode traditie. Doe het omdat je het wilt, en het kan een levenslange, levende zegen worden!
