Σπουργίτια

Δεν πουλιούνται δυο σπουργίτια για ένα ασσάριο; Κι όμως, ούτε ένα απ’ αυτά δεν θα πέσει στη γη χωρίς τον Πατέρα σας –Ματθαίος 10:29.

Από τα πολλά και ποικίλα φτερωτά πλάσματα που συχνάζουν στον ουρανό, το σπουργίτι θεωρείται ασφαλώς από τα πιο ασήμαντα. Οι άνθρωποι συνήθως θεωρούν αυτά τα μονόχρωμα πουλιά θορυβώδη, ενοχλητικά και υπερβολικά πολυάριθμα. Τα αρχικά σπουργίτια της Βόρειας Αμερικής είναι ντροπαλά πουλιά των αγρών και των λιβαδιών. Δεν είναι ούτε πολυάριθμα ούτε ενοχλητικά. Όμως τα πουλιά με τη ζοφερή φήμη ότι είναι δυσάρεστα είναι τα σπιτοσπουργίτια, που κατάγονται από την Ευρώπη. Εισήχθησαν στις ακτές μας τον δέκατο ένατο αιώνα και, ελλείψει φυσικών παραγόντων που να περιορίζουν τον πληθυσμό τους, πολλαπλασιάστηκαν γρήγορα. Αυτά είναι τα «σπουργίτια» για τα οποία γίνεται λόγος στη Βίβλο.

Τα σπουργίτια στα οποία αναφέρθηκε ο Ιησούς είναι τα πιο γνωστά σπουργίτια στον κόσμο και ανήκουν στην οικογένεια των πτηνών-υφαντών, η οποία περιλαμβάνει σχεδόν τριακόσια διαφορετικά είδη. Προσαρμόζονται τόσο καλά στην ανθρώπινη κατοίκηση, ώστε σπάνια αναπαράγονται πολύ μακριά από τον πολιτισμό. Αντί να θαυμάζουμε την προσαρμοστικότητα του σπουργιτιού, το θεωρούμε παράσιτο. Αυτό το πουλί δεν έχαιρε πολύ μεγαλύτερης εκτίμησης στις ημέρες του Χριστού, και δύο πουλιούνταν για ένα ασσάριο (περίπου μισό σεντ).

Οι φτωχότεροι από τους φτωχούς στο Ισραήλ έφταναν στην αγορά κρέατος και περιεργάζονταν τα εκθέματα. Το βοδινό, το αρνί και το ψάρι ήταν έξω από τις οικονομικές τους δυνατότητες. Ένα χάλκινο ασσάριο αγόραζε δύο σπουργίτια. Αν άφηναν δύο νομίσματα στον πάγκο, θα έπαιρναν τέσσερα πουλιά. Τότε ίσως να κοιτούσαν στα μάτια τον καταστηματάρχη: Δεν πουλιούνται πέντε σπουργίτια για δυο ασσάρια… –Λουκάς 12:6. Όπως συμβαίνει σήμερα με τη «δωδεκάδα του φούρναρη», αυτή η συνηθισμένη σκηνή είχε επαναληφθεί τόσο συχνά, ώστε είχε γίνει παράδοση: ο έμπορος έδινε τότε ένα επιπλέον πουλί και το προσέφερε δωρεάν στον πελάτη του.

Ως μικρό αγόρι με φτωχούς γονείς, είναι πολύ πιθανό ο Ιησούς να είχε δει επανειλημμένα αυτή τη σκηνή μπροστά στα μάτια Του στα παιδικά Του χρόνια. Το πέμπτο σπουργίτι, χωρίς αξία, είχε προστεθεί στη συναλλαγή ως ένδειξη καλής θέλησης και χάρης. Κι όμως, αυτό το αξιοκαταφρόνητο δείγμα δεν έπεφτε στη γη χωρίς να το προσέξει ο θείος Πατέρας. Έτσι ακούστηκαν τα υπέροχα και ευλογημένα λόγια: Και οι τρίχες της κεφαλής σας είναι όλες μετρημένες. Μη φοβάστε, λοιπόν· εσείς αξίζετε περισσότερο από πολλά σπουργίτια –Λουκάς 12:7. Αυτό είναι θεμελιώδες για να κατανοήσουμε τον νου του Θεού.

Το μήνυμα του σπουργιτιού είναι σαφές, προσωπικό, επίκαιρο και συγκινητικό. Τα πράγματα που ο άνθρωπος θεωρεί ασήμαντα, ευτελή και ανάξια λόγου δεν παραβλέπονται ποτέ κάτω από το βλέμμα του Θεού. Κάθε άνθρωπος που επιχειρεί να εξερευνήσει τα τρομακτικά βάθη του Θεού κινδυνεύει να χάσει τον χτύπο της καρδιάς του ουράνιου Πατέρα. Για όποιον θέλει να βουτήξει και να εξερευνήσει τα βάθη της θάλασσας, πρέπει πρώτα να περάσει μέσα από τις φυσαλίδες στην επιφάνεια του κύματος. Μπορεί κανείς να μην ενδιαφέρεται για τις φυσαλίδες και να έχει επιλέξει να τις αγνοεί, όμως οι απλές αλήθειες είναι εκείνες που φανερώνουν το μεγαλείο του Θεού. Η άπειρη χάρη του Θεού μας είναι τυλιγμένη στη συσκευασία ενός συνηθισμένου σπιτοσπουργιτιού. Αυτό πρέπει να τραβήξει την προσοχή μας, αν θέλουμε ποτέ να αποκτήσουμε έστω και μια στάλα από την ομοιότητά Του.

Ο συνδετικός κρίκος που χαράσσεται προς το άχρηστο πουλί είναι ένας άχρηστος άνθρωπος. Τόσα πολλά πράγματα συνηγορούν υπέρ της αναξιότητάς μας. Ενώ οι σύγχρονες εφευρέσεις διευρύνουν το πεδίο δράσης του ανθρώπου, η αλαζονεία του μεγαλώνει σταθερά και η πραγματική του σημασία φθίνει. Έχουν δημιουργηθεί τεράστιες εταιρείες για να τον απασχολούν. Μεγάλα εμπορικά κέντρα τον ντύνουν και τον τρέφουν. Έχουν ξεφυτρώσει μεγα-εκκλησίες για να τον παρηγορούν. Και ο απέραντος κόσμος του Διαδικτύου θα τον μορφώσει, θα τον ψυχαγωγήσει και θα τον κατακλύσει με ένα τεράστιο πλήθος επιλογών, για να ασχοληθεί με οτιδήποτε μπορεί να φανταστεί. Σε αυτόν τον κόσμο της συσσωρευμένης γνώσης, ο άνθρωπος πνίγεται σε απερίγραπτη απόγνωση. Σε έναν τόσο απέραντο χώρο δεν είναι τίποτε περισσότερο από μια φυσαλίδα πάνω στο κύμα, που παρασύρεται χωρίς σκοπό μέσα στο άπειρο αυτού του σύμπαντος.

Υπήρχε ένας λειτουργός στον οποίο ζήτησε ένας διευθυντής γραφείου τελετών να έρθει και να τελέσει μια νεκρώσιμη ακολουθία. Η ακολουθία ανακοινώθηκε, η ώρα ορίστηκε, ο τόπος δηλώθηκε, και όταν ο λειτουργός σηκώθηκε να κηρύξει, δεν ήταν παρών κανείς άλλος εκτός από τον ίδιο και τον διευθυντή. Αν και οι περισσότεροι άνθρωποι δεν βιώνουν ποτέ μια τόσο οξεία απελπισία, για ορισμένους είναι πραγματική· και αυτό υπογραμμίζει το γεγονός ότι κάποιοι άνθρωποι θεωρούνται ελάχιστα σημαντικότεροι από ένα σπουργίτι, όχι όμως στα μάτια του Θεού.

Επειδή, έτσι λέει ο Ύψιστος και Υπέρτατος, που κατοικεί στην αιωνιότητα, και το όνομά Του είναι Άγιο· κατοικώ σε τόπο ψηλό και άγιο, αλλά και με τον συντετριμμένο και ταπεινό στο πνεύμα, για να αναζωογονώ το πνεύμα των ταπεινών και να αναζωογονώ την καρδιά των συντετριμμένων –Ησαΐας 57:15. Σε μια εποχή που οι άνθρωποι χαμογελούν και απλώνουν τα χέρια τους για να πάρουν τις υπερμεγέθεις τηγανητές πατάτες, 20% περισσότερη μουστάρδα στο μπουκάλι ή περισσότερο μήκος στο ρολό του χαρτιού υγείας… ο Θεός εξακολουθεί να εκτιμά την ψυχή.

Η ευχαρίστησή Του δεν βρίσκεται μόνο στους εκλεπτυσμένους και στους ευημερούντες, αλλά κατοικεί ανάμεσα στους…

…Μικρούς

Τέτοια είναι τα σπουργίτια. Οι πολυδιαφημισμένοι αετοί έχουν κάποια αποκρουστικά χαρακτηριστικά, όπως το ότι τρέφονται με νεκρά κουφάρια, κι όμως επιλέγουμε να παραβλέπουμε ότι είναι αποτρόπαια, αδηφάγα αρπακτικά πουλιά. Αντίθετα, παρουσιάζονται ως εικόνα του ισχυρού, για να μας θυμίζουν την ένδοξη ελευθερία και ανεξαρτησία.

Τα παιδιά είναι το αντίθετο. Είναι σύμβολα αθωότητας, εξάρτησης και άγνοιας. Και έφερναν σ’ αυτόν μικρά παιδιά [οι μητέρες], για να τα αγγίξει [ο Ιησούς]· και οι μαθητές επέπλητταν εκείνους που τα έφερναν –Μάρκος 10:13. Είναι μάλλον φυσικό οι πολυάσχολοι άνθρωποι να περιφρονούν τέτοιους μικρούς. Για πολλές μητέρες, το αγέννητο παιδί είναι ένα επαχθές βάρος, που δεν αξίζει τη θυσία η οποία απαιτείται για να το κρατήσουν. Ίσως, σε ποσοστιαία αναλογία, αυτές οι ψυχές να είναι οι πιο περιφρονημένοι άνθρωποι πάνω στη γη. Οι νόμοι της χώρας μας έχουν νομιμοποιήσει τη δολοφονία τους, αν κάποιος δεν ενδιαφέρεται για την ύπαρξή τους. Ο Χριστός, όμως, τους θεωρεί διαφορετικά. Και αφού τα πήρε στην αγκαλιά Του, έβαλε τα χέρια Του επάνω τους και τα ευλόγησε –Μάρκος 10:16.

Δεν περιφρονούνται μόνο τα μικρά παιδιά· το ίδιο ισχύει και για τις μικρές προσπάθειες. Η συνεισφορά των δύο λεπτών της χήρας στο θησαυροφυλάκιο τράβηξε την προσοχή του ευρύτερου κοινού, αν και όχι με θετικό τρόπο. Ωστόσο, ο Θεός βεβαιώνει ότι τα μικρά χάλκινα νομίσματά της πρόσθεσαν στο θησαυροφυλάκιό Του περισσότερα από όλους τους θορυβώδεις σάκους ασημιού που αντηχούσαν καθώς κατέβαιναν στον αγωγό. Το γεύμα που πρόσφερε το παιδί ήταν τόσο ασήμαντο, ώστε οι μαθητές δήλωσαν: …αλλά τι είναι αυτά για τόσους πολλούς; –Ιωάννης 6:9. Παρ’ όλα αυτά, ο Θεός δεν θα χάσει ποτέ από τα μάτια Του ένα σπουργίτι, ούτε μπορεί να αγνοήσει την πιο μικρή θυσία που προσφέρεται πρόθυμα από τα χέρια των μικρών Του.

…Μεταγενέστερους

Τέτοια είναι τα σπουργίτια. Δεν είναι τα ντόπια πουλιά της Βόρειας Αμερικής πολύ ανώτερα από αυτούς τους νεοφερμένους; Έχουμε συνηθίσει τις δικές μας προτιμήσεις και παραδόσεις και δεν εκτιμούμε ιδιαίτερα τη συμβολή κάποιου άλλου. Ο οκνηρός είναι σοφότερος στα μάτια του παρά επτά άνθρωποι που μπορούν να δώσουν ορθό λόγο –Παροιμίες 26:16. Το ίδιο ισχύει και για το «πρωινό πουλί». Οι άνθρωποι στέκονται για ώρες έξω από τις εισόδους των καταστημάτων, προσπαθώντας να εξασφαλίσουν την πρώτη ευκαιρία σε μια ευκαιρία. Αγνοούν ότι επιδιώκουν κάτι εντελώς εγωιστικό και παρασύρονται από συναισθηματική φρενίτιδα για να αποκτήσουν κάποιο εμπόρευμα πριν «το πάρει» κάποιος άλλος. Η ζωή στην Αμερική προσφέρεται με βάση το «όποιος έρθει πρώτος εξυπηρετείται πρώτος», και η σκέψη να δείξουν προτεραιότητα σε κάποιον άλλον συχνά προκαλεί περιφρόνηση.

Αλλά αυτός ο εγωισμός δεν είναι κάτι καινούργιο. Ο Χριστός αντιμετώπισε την ίδια σκληρότητα όταν παρουσίασε το νέο «κρασί» στο θρησκευτικό πλήθος, όμως εκείνοι επέμεναν ότι το παλιό ήταν καλύτερο. Καταφρονήθηκε και απορρίφθηκε από τους ανθρώπους… –Ησαΐας 53:3, και Τον εξόντωσαν με την πρώτη ευκαιρία. Πολλοί θα αφιερώσουν με ζήλο τον χρόνο τους σε τίποτε άλλο, …παρά να λένε ή να ακούν [ή να αγοράζουν] κάτι καινούργιο. Πράξεις 17:21, αρκεί αυτό να ικανοποιεί την περιέργεια ή τις σαρκικές επιθυμίες τους. Αν όμως αυτό το καινούργιο απαιτεί θυσία, δέσμευση ή υπηρεσία, συνήθως είναι καταδικασμένο σε κατηγορηματική απόρριψη. Τότε ο Πέτρος άνοιξε το στόμα του και είπε: Πραγματικά αντιλαμβάνομαι ότι ο Θεός δεν μεροληπτεί –Πράξεις 10:34. Δεν περιφρονεί ούτε την παρουσία του σπουργιτιού ούτε τον αγροίκο Εθνικό που φτάνει την ενδέκατη ώρα, κάτω από τη θεία επίβλεψή Του.

…Κατώτερους

Τέτοια είναι τα σπουργίτια. Ένα πορτοκάλι για τα ωριόλια, ζαχαρόνερο για το κολιμπρί, μια σειρά σπιτάκια για τον γαλαζοπουλάκο, μια έπαυλη για τους χελιδονόμυους, μια πίτα από λίπος για τους δρυοκολάπτες… και ένα αεροβόλο για τα σπουργίτια—γιατί είναι άχρηστα. Αυτή η στάση δεν είναι παράλογη μόνο για τα πουλιά, αλλά είναι και άρρηκτα υφασμένη στον τρόπο με τον οποίο αξιολογούμε τους ανθρώπους. Οι άνθρωποι θεωρούνται πόροι. Όσοι είναι χρήσιμοι εκτιμώνται ιδιαίτερα, ενώ όσοι δεν είναι αγνοούνται. Ο Θεός, όμως, δεν βασίζει τις αξίες Του στα ανθρώπινα πρότυπα αριστείας. Ο πλούσιος και ο φτωχός συναντιούνται· ο Κύριος τους έπλασε όλους –Παροιμίες 22:2.

Ακούστε, αγαπημένοι μου αδελφοί· δεν διάλεξε ο Θεός τους φτωχούς αυτού του κόσμου, πλούσιους στην πίστη και κληρονόμους της βασιλείας… Εσείς, όμως, περιφρονήσατε τον φτωχό… Ιακώβου 2:5-6. Εδώ βρίσκεται η διαφορά στα μάτια εκείνου που παρατηρεί. Ένα ποτήρι κρύο νερό που προσφέρεται από αγάπη δεν θα περάσει απαρατήρητο από τον Θεό. Ούτε και ο έπαινος ενός σπουργιτιού.

Οι ολοκληρωτικές κυβερνήσεις των κομμουνιστικών καθεστώτων υπήρξαν κατάφωρα ένοχες γι’ αυτό. Κάθε άνθρωπος που δεν μπορούσε ή δεν ήθελε να συμβάλει στην προώθηση του πολιτικού οράματος εξοντωνόταν. Στη δυτική κοινωνία μας αναστενάζουμε και θρηνούμε για την απέραντη άγνοια και αδικία τέτοιων προκατειλημμένων περιοχών, ενώ τα δικά μας γηροκομεία είναι γεμάτα ξεχασμένες ψυχές, που θεωρούνται ανάξιες για τον χρόνο και την προσοχή μας. Είμαστε πολύ απασχολημένοι για τα παιδιά μας και πολύ απασχολημένοι για τους γονείς μας, όμως ο Θεός που βλέπει κάθε σπουργίτι να πέφτει θεωρεί τους πιο ασήμαντους πολύ πιο πολύτιμους απ’ όσο τους θεωρούμε εμείς.

…Άτονα

Τέτοια είναι τα σπουργίτια. Ο κοκκινολαίμης καμαρώνει το κόκκινο στήθος του και ο καρδινάλιος το κόκκινο λοφίο του, αλλά το σπουργίτι είναι θαμπό καφέ. Έχουμε έμφυτη επιμονή στην ομορφιά. Αν τα μαλλιά μας είναι γκρίζα, πρέπει να βαφτούν. Αν τα δόντια μας είναι στραβά, πρέπει να ισιώσουν. Αν το αυτοκίνητό μας έχει σκουριάσει, πρέπει να αντικατασταθεί. Οι περισσότεροι είναι απελπιστικά ξετρελαμένοι με καθετί όμορφο. Η ομορφιά βρίσκεται στα μάτια εκείνου που βλέπει, και ο Θεός μας κοιτάζει πολύ πέρα από την επιφάνεια. …ας μην είναι ο εξωτερικός στολισμός, το πλέξιμο των μαλλιών, το φόρεμα χρυσών κοσμημάτων ή το ντύσιμο με ρούχα· αλλά ο κρυφός άνθρωπος της καρδιάς, με το άφθαρτο στολίδι του πράου και ήσυχου πνεύματος, που είναι πολύτιμο μπροστά στον Θεό –Α΄ Πέτρου 3:3-4. Πολλοί θα κάνουν επιπλέον προσπάθειες για να περιορίσουν την εξωτερική τους επίδειξη, αλλά θα ξεχάσουν ότι το βάρος του εδαφίου πέφτει στο να ομορφύνουν την εσωτερική καρδιά.

Ο Θεός προφανώς δεν έχει καμία αντίρρηση στη σωματική ομορφιά. Ζωγραφίζει τον ουρανό με χρυσές αποχρώσεις και στολίζει το τριαντάφυλλο με κόκκινο. Υπάρχουν όμως και σπουργίτια που στερούνται τη λαμπρότητα εκείνη που θα τραβούσε την ανθρώπινη εκτίμηση, χωρίς να περνούν απαρατήρητα από τον Θεό. Το ίδιο ισχύει και για τους ανώνυμους κατοίκους της γης, που δεν μπορούν να κάνουν τίποτε άλλο παρά να κλαίνε στα πόδια του Κυρίου τους και να σκουπίζουν τα λερωμένα πόδια Του με τα μαλλιά τους. Αυτά τα περιφρονημένα «σπουργίτια» είναι βασιλικά διαδήματα στο στέμμα του Χριστού.

…Χαμένους

Η γυναίκα που έχασε το ασημένιο νόμισμά της έψαξε το σπίτι της μέχρι να το βρει· το ίδιο και ο βοσκός με το χαμένο αρνί του. Η αναζήτηση, όμως, έγινε με βάση την αξία που θεωρούνταν ότι είχε το χαμένο αντικείμενο. Η κοινωνία ξεχειλίζει από υπερβολικά πολλούς χαμένους ανθρώπους. Δεν είναι χαμένοι μόνο ως προς το σχέδιο σωτηρίας του Θεού, αλλά αγνοούν εντελώς και τους νόμους της ευτυχίας. Ίσως, όπως τα σπουργίτια, να περνούν απαρατήρητοι επειδή είναι τόσο πολλοί. Κάποιες φορές, ορισμένες ψυχές με ενδιαφέρον γι’ αυτούς ξεφεύγουν από την πεπατημένη των συνηθισμένων λόγων για να τους βοηθήσουν, αλλά σύντομα αποσύρονται όταν οι προσπάθειές τους αποδεικνύονται υπερβολικά ανεπαρκείς για να βελτιώσουν την κατάστασή τους. Παρ’ όλα αυτά, ο Θεός προσέχει αυτούς τους απροσάρμοστους, και η αξία τους είναι πολύ μεγαλύτερη από εκείνη των σπουργιτιών.

Ενώ κάποιοι θα κατευθύνουν όλη την ευαγγελιστική τους ενέργεια προς τους χαμένους ειδωλολάτρες σε ξένες χώρες, υπάρχει και μια άλλη χαμένη οντότητα εδώ, στον δικό μας τόπο. Πρόκειται για τον χαμένο σεβασμό και την εκτίμηση προς την τοπική εκκλησία. Οι εξωεκκλησιαστικές ιεραποστολικές δράσεις, οι προσωπικές διακονίες, οι κατασκηνώσεις και τα σεμινάρια γοητεύουν τους θρησκευτικούς ζηλωτές, ενώ οι εβδομαδιαίες συναθροίσεις στην τοπική εκκλησία φαίνονται μάλλον συνηθισμένες και μονότονες. Ενώ ο άνθρωπος τρέχει από ακτή σε ακτή για να βρει τη χαμένη του έμπνευση, ο Χριστός ρωτά: …Όμως, όταν έρθει ο Υιός του ανθρώπου, θα βρει άραγε πίστη πάνω στη γη; –Λουκάς 18:8.

…Δυο ασσάρια

Η ενθαρρυντική πλευρά αυτής της σύγκρισης είναι ότι τα σπουργίτια βρίσκονται σχετικά εύκολα: Επειδή, τους φτωχούς τους έχετε πάντοτε μαζί σας, και όταν θέλετε μπορείτε να τους ευεργετείτε… –Μάρκος 14:7. Και το ασσάριο δεν είναι μεγάλο έξοδο. Το μόνο που πρέπει να κάνουμε είναι να αναπροσαρμόσουμε το σύστημα των αξιών μας. Αν αναρωτιόμαστε τι εκτιμούμε περισσότερο, δεν χρειάζεται να κοιτάξουμε πέρα από τα δικά μας ασσάρια. Οι δρόμοι της ζωής που απλώνονται για να δεχτούν τα χάλκινα νομίσματά μας είναι τα ιερά που κρατούν τα χέρια και τις καρδιές μας: Επειδή, όπου είναι ο θησαυρός σας, εκεί θα είναι και η καρδιά σας –Ματθαίος 6:21. Μόλις ανοίξει η καρδιά μας, σίγουρα θα ακολουθήσουν και τα χέρια μας. Για εμάς, το πέμπτο σπουργίτι είναι κάποιος που έχει ανάγκη και για τον οποίο πέθανε ο Χριστός. Ο μεγάλος προορισμός και η κλήση της εκκλησίας είναι να προσφέρει μια ευαίσθητη καρδιά και ένα χέρι που σώζει στους περιφρονημένους και παραμελημένους του τόπου μας. Κάθε φορά που φτάνει στον πάγκο μια ταπεινή θυσία, το πρόθυμο χαμόγελο του Θεού προσφέρει δωρεάν το πέμπτο σπουργίτι.

–Άλεξ Πόσεϊ

Ο Άλεξ Πόσεϊ – 1873-1908, ποιητής της φυλής Κρικ, πέθανε ενώ προσπαθούσε να βοηθήσει δύο λευκούς να περάσουν τον πλημμυρισμένο ποταμό Νορθ Κάναντιαν. Κρατήθηκε από ένα κλαδί δέντρου μέχρι να φτάσει βοήθεια, αλλά όταν τελικά μπόρεσαν να του ρίξουν ένα σχοινί, τα χέρια του είχαν παραλύσει και δεν μπορούσε να τα ξεκολλήσει για να πιάσει το σχοινί. Έτσι βυθίστηκε κάτω από τα νερά, χάθηκε από τα μάτια τους και πνίγηκε στο ρεύμα.