Mossies

Word twee mossies nie vir ’n penning verkoop nie? En nie een van hulle sal sonder julle Vader op die grond val nie –Matteus 10:29.

Van al die talle, uiteenlopende gevleuelde wesens wat die lugruim bevolk, word die mossie beslis as een van die geringstes beskou. Mense beskou hierdie vaal voëls gewoonlik as lawaaierig, lastig en heeltemal te volop. Die oorspronklike mossies wat inheems aan Noord-Amerika is, is sku voëls van die velde en weivelde. Hulle is nóg volop nóg lastig. Maar die voëls met ’n somber reputasie as onaangenaam is huismossies, wat inheems aan Europa is. Hulle is in die negentiende eeu na ons kusgebiede gebring en, omdat daar geen natuurlike beheermaatreëls was nie, het hulle vinnig vermeerder. Dit is die “mossies” waarvan die Bybel praat.

Die mossies waarna Jesus verwys het, is die wêreld se bekendste mossies en behoort tot die familie van wewervinke, wat byna driehonderd verskillende spesies insluit. Hulle pas so goed by menslike bewoning aan dat hulle selde baie ver van die beskawing af broei. In plaas daarvan om die mossie se aanpasbaarheid te bewonder, beskou ons hom as ’n plaag. Hierdie voël is in Christus se tyd ook nie veel hoër geag nie, en twee is vir ’n penning verkoop (ongeveer ’n halwe sent).

Die armstes van die armes in Israel sou by die vleismark aankom en na die uitstalling kyk. Beesvleis, lamsvleis en vis was buite hul begroting. Een koperen penning kon twee mossies koop. As hulle twee muntstukke op die toonbank neergesit het, sou hulle vier voëls ontvang. Dan sou hulle moontlik die winkeleienaar in die oë kyk: Word vyf mossies nie vir twee pennings verkoop nie… –Lukas 12:6. Soos die hedendaagse “bakkersdosyn” het hierdie tipiese toneel hom so dikwels herhaal dat dit ’n tradisie geword het: die handelaar het dan ’n ekstra voël uitgehaal en dit gratis aan sy klant gegee.

As ’n klein seuntjie met arm ouers is dit hoogs waarskynlik dat hierdie toneel in die dae van Jesus se jeug voor sy eie oë afgespeel het. Die vyfde mossie, wat geen waarde gehad het nie, is as ’n gebaar van welwillendheid en genade by die transaksie ingesluit. Tog het hierdie armzalige eksemplaar nie sonder die goddelike Vader se kennis op die grond geval nie. Só het die verhewe en seënryke woorde geklink: Maar selfs die hare op julle hoof is almal getel. Moet dan nie vrees nie: julle is meer werd as baie mossies –Lukas 12:7. Dit is grondliggend aan die verstaan van die denke van God.

Die boodskap van die mossie is duidelik, persoonlik, ter sake en aangrypend. Die dinge wat die mens as nietig, onbeduidend en onbelangrik beskou, word nooit buite God se blik gelaat nie. Enige mens wat die ontsagwekkende dieptes van God probeer verken, loop gevaar om die hartklop van die hemelse Vader mis te loop. Want hy wat in die dieptes wil afduik om hul verste uithoeke te verken, moet eers deur die borrels op die golwe se oppervlak gaan. Hoewel ’n mens dalk geen belangstelling in borrels het en gekies het om hulle te ignoreer nie, is dit die eenvoudige waarhede wat God sy grootheid gee. Die oneindige genade van ons God is toegedraai in die verpakking van ’n doodgewone huismossie. Dit moet ons aandag vasvang as ons ooit ’n greintjie van sy gelykenis wil bereik.

Die verband wat met die waardelose voël getrek word, is ’n waardelose mens. Daar is soveel dinge wat vir ons waardeloosheid pleit. Terwyl moderne uitvindings ’n groter speelveld vir die mens skep, groei sy arrogansie steeds en neem sy werklike betekenis af. Reusagtige maatskappye is opgebou om hom in diens te neem. Groot winkelsentrums klee en voed hom. Megakerke het ontstaan om hom te vertroos. En die ontsaglike wêreld van die internet sal hom opvoed, vermaak en verswelg met ’n reusagtige verskeidenheid keuses om elke moontlike belangstelling te bevredig. In hierdie wêreld van opgehoopte kennis verdrink die mens in onbeskryflike wanhoop. In so ’n uitgestrekte domein is hy niks meer as ’n borrel op die golf, wat doelloos in die oneindigheid van hierdie heelal ronddryf nie.

Daar was ’n predikant wat deur ’n begrafnisondernemer gevra is om ’n begrafnisdiens te kom hou. Die begrafnisdiens is aangekondig, die tyd is vasgestel en die plek is bekend gemaak; en toe die predikant opstaan om te preek, was daar niemand teenwoordig buiten homself en die ondernemer nie. Hoewel die meeste mense nooit so ’n akute neerslagtigheid ervaar nie, is dit vir sommige ’n werklikheid, en dit beklemtoon die feit dat sommige mense as skaars meer betekenisvol as die mossie beskou word, maar nie in God se oë nie.

Want so sê die Hoë en Verhewene wat in ewigheid woon, wie se Naam Heilig is: Ek woon in die hoë en heilige plek, en ook by hom wat verbrysel en nederig van gees is, om die gees van die nederiges en die hart van die verbryseldes te laat herlewe –Jesaja 57:15. In ’n tyd waarin mense glimlag en hul hande uitsteek om ekstra-groot patat, 20% meer mosterd in die bottel of meer lengte op die rol toiletpapier te kry… waardeer God steeds die siel.

Sy behae is nie net in die gesofistikeerdes en dié wat voorspoedig is nie, maar Hy maak sy woonplek onder die…

…Kleintjies

Só is die mossies. Die wyd besonge arende het ’n paar afstootlike eienskappe, soos dat hulle aan dooie karkasse vreet, maar ons kies om oor die hoof te sien dat hulle afgryslike, vraatsugtige roofvoëls is. In plaas daarvan word hulle as beeld van die magtiges voorgehou, om ons aan die heerlike vryheid van onafhanklikheid te herinner.

Kinders is die teenoorgestelde. Hulle is die toonbeeld van onskuld, afhanklikheid en gebrek aan kennis. En hulle [moeders] het kindertjies na Hom [Jesus] gebring, sodat Hy hulle kon aanraak; en die dissipels het dié wat hulle gebring het, bestraf –Markus 10:13. Dit is nogal natuurlik dat besige mense sulke kleintjies verag. Vir baie moederskote is die lewe van die ongebore kind binne-in ’n lastige las wat nie die opoffering werd is wat nodig is om dit te behou nie. Persentasiegewys is hierdie siele dalk die mees veragte mense op aarde. Die wette van ons land het hul moord gewettig as iemand nie omgee of hulle bestaan nie. Maar Christus beskou hulle anders. En Hy het hulle in sy arms geneem, sy hande op hulle gelê en hulle geseën –Markus 10:16.

Nie net word klein kindertjies verag nie, maar klein pogings ook. Die bydrae van die weduwee se twee muntstukkies tot die skatkis het die aandag van die algemene publiek getrek, hoewel nie op ’n positiewe manier nie. Tog getuig God dat haar klein kopermuntstukke meer tot sy skatkis bygedra het as al die lawaaierige sakke silwer wat met ’n gerammel in die gleuf afgegaan het. Die seuntjie se kosblik was so nietig dat die dissipels verklaar het: …maar wat is dit onder so baie? –Johannes 6:9. Ten spyte van alles sal God nooit ’n mossie miskyk nie, en Hy kan ook nie die kleinste offer ignoreer wat sy kleintjies vrywillig aanbied nie.

…Latere aankomelinge

Só is die mossies. Is die inheemse voëls van Noord-Amerika nie ver beter as hierdie nuwelinge nie? Ons het gewoond geraak aan ons eie voorkeure en tradisies en heg min waarde aan die bydrae van iemand anders. Die luiaard is wyser in sy eie oë as sewe manne wat verstandig kan antwoord –Spreuke 26:16. En so is dit ook met die “vroeë voël”. Mense staan ure lank buite ’n winkel om eerste kans op ’n winskopie te kry. Hulle ignoreer die feit dat hul strewe geheel en al selfsugtig is, en dat hulle deur emosionele opwinding gedryf word om ’n stuk handelsware te kry voordat iemand anders dit “in die hande kry”. Die lewe in Amerika word op ’n “wie eerste kom, eerste kry”-grondslag aangebied, en die gedagte om aan ’n ander voorkeur te gee, word dikwels verag.

Maar hierdie selfsug is niks nuuts nie. Christus het dieselfde hardkoppigheid teëgekom toe Hy die nuwe “wyn” aan die godsdienstige skare bekend gestel het, maar hulle het volgehou dat die oue beter was. Hy [was] verag en deur die mense verwerp… –Jesaja 53:3, en by die eerste geleentheid is Hy afgesit. Baie bestee gretig hul tyd aan niks anders nie, …as om iets nuuts te vertel, of te hoor [of te koop]. Handelinge 17:21, solank dit hul nuuskierigheid of vleeslike begeertes bevredig. Maar as daardie nuwe ding ’n opoffering, toewyding of diensbaarheid verg, is dit gewoonlik bestem om heelhartig verwerp te word. Toe het Petrus sy mond geopen en gesê: Waarlik, ek sien in dat God geen aannemer van die persoon is nie: –Handelinge 10:34. Hy verag nóg die teenwoordigheid van die mossie nóg die onbeskaafde heiden wat op die elfde uur onder sy goddelike toesig aankom.

…Minder belangrikes

Só is die mossies. ’n Lemoen vir die wielewale, suikerwater vir die kolibrie, ’n ry huisies vir die blouvoël, ’n herehuis vir die swaeltjies, ’n vetkoek vir die spegte… en ’n windbuks vir die mossies—want hulle is waardeloos. Hierdie gesindheid is belaglik, maar dit is ook fyn verweef in ons waardebepaling van mense. Mense word as ’n hulpbron beskou. Dié wat nuttig is, word hoog aangeslaan, maar dié wat nie nuttig is nie, word geïgnoreer. Maar God baseer nie sy waardes op menslike standaarde van voortreflikheid nie. Die ryke en die arme ontmoet mekaar: die HERE het hulle almal gemaak –Spreuke 22:2.

Luister, my geliefde broeders, het God nie die armes van hierdie wêreld uitverkies om ryk in die geloof en erfgename van die koninkryk te wees nie… Maar julle het die arme verag… Jakobus 2:5-6. Hierin lê die verskil in die oë van die waarnemer. ’n Beker koue water wat uit barmhartigheid gegee word, sal God nie miskyk nie. Die lof van ’n mossie ook nie.

Die totalitêre regerings van kommunistiese regimes was blatante oortreders. Enige mens wat nie kon of wou bydra tot die verwesenliking van die politieke visie nie, is uitgewis. In ons Westerse samelewing sug en treur ons oor die ontsaglike onkunde en onreg van sulke vooroordeel en onreg, terwyl ons eie ouetehuise vol afgeskrewe siele is wat as waardeloos beskou word en ons tyd en aandag nie werd is nie. Ons is te besig vir ons kinders en te besig vir ons ouers, maar die God wat elke mossie sien val, ag die minder belangrikes veel waardevoller as wat ons doen.

…Onopvallendes

Só is die mossies. Die rooiborsspreeu spog met sy rooi bors en die kardinaal met sy rooi kuif, maar die mossie is vaalbruin. Ons het ’n ingebore drang na skoonheid. As ons hare grys is, moet dit gekleur word. As ons tande skeef is, moet dit reguit gemaak word. As ons motor roes het, moet dit vervang word. Die meeste mense is verregaande behep met dit wat mooi is. Skoonheid lê in die oog van die aanskouer, en ons God kyk verby die oppervlak. …laat dit nie uiterlike versiering wees nie: haarvlegtery en die dra van goud en die aantrek van klere nie; maar die verborge mens van die hart, in die onverganklike versiering van ’n sagmoedige en stille gees, wat baie kosbaar is voor God –1 Petrus 3:3-4. Baie sal ekstra moeite doen om hul uiterlike pronkery te verminder, maar vergeet dat die klem van die vers daarop val dat die innerlike hart mooi gemaak moet word.

God het duidelik geen beswaar teen fisieke skoonheid nie. Hy verf die lug met goue skakerings en tooi die roos met skarlakenrooi. Maar daar is ook mossies wat nie die prag het om mense se waardering te lok nie, en tog gaan hulle nie by God ongesiens verby nie. So ook die naamlose bewoners van die aarde, wat niks meer kan doen as om aan die voete van hul Here te huil en sy vuil voete met hul hare af te vee nie. Hierdie veragte “mossies” is koninklike diadems in Christus se kroon.

…Verdwaaldes

Die vrou wat haar silwermuntstuk verloor het, het haar huis deurgesoek totdat sy dit gevind het; net so het die herder na sy verlore lam gesoek. Maar die soektog is onderneem op grond van die waarde wat aan die verlore voorwerp geheg is. Die samelewing loop oor van ’n oormaat verlore siele. Hulle is nie net verlore vir God se verlossingsplan nie, maar het ook geen benul van die wette van geluk nie. Dalk word hulle, soos die mossies, oor die hoof gesien omdat daar so baie van hulle is. Soms wyk ’n paar besorgde siele van die gebaande weg van alledaagse woorde af om hulle te help, maar trek gou terug wanneer hul pogings te gering blyk om hul toestand te verbeter. Ten spyte van alles word hierdie wanaangepastes deur God raakgesien, en is hul waarde veel groter as dié van die mossies.

Terwyl sommige al hul evangelisasie-energie op die verlore heidene in vreemde lande rig, is daar nog ’n verlore groep hier op ons eie bodem. Dit is ’n verlore respek en waardering vir die plaaslike kerk. Para-kerklike uitreikwerk, persoonlike bedienings, retraites en seminare lok godsdienstige yweraars met hul opwindende aantrekkingskrag, terwyl die weeklikse byeenkomste in die plaaslike kerk nogal alledaags en vaal lyk. Terwyl die mens van kus tot kus hardloop om sy verlore inspirasie te vind, vra Christus: …Maar wanneer die Seun van die mens kom, sal Hy wel die geloof op die aarde vind? –Lukas 18:8.

…Twee pennings

Die bemoedigende aspek van hierdie vergelyking is dat mossies relatief maklik verkrygbaar is: Want die armes het julle altyd by julle, en wanneer julle wil, kan julle aan hulle goed doen… –Markus 14:7. En ’n penning is nie ’n groot uitgawe nie. Die enigste ding wat ons moet doen, is om ons waardestelsel aan te pas. As ons wil weet wat ons die meeste waardeer, hoef ons nie verder te kyk as ons eie pennings nie. Die lewensweë wat uitreik om ons kopermuntstukke te ontvang, is die heiligdomme wat ons hande en harte vashou: Want waar julle skat is, daar sal julle hart ook wees –Matteus 6:21. Sodra ons hart oop is, sal ons hande dit beslis volg. Vir ons is die vyfde mossie iemand in nood vir wie Christus gesterf het. Die groot roeping en bestemming van die kerk is om ’n deernisvolle hart en ’n reddende hand uit te reik na die veragtes en verwaarloosdes in ons land. Elke keer wanneer ’n nederige offer op die toonbank neergesit word, gee God se vriendelike glimlag die vyfde mossie gratis daarby.

–Alex Posey

Alex Posey – 1873-1908, ’n Creek-Indiese digter, het gesterf terwyl hy twee wit mense oor die oorstroomde Noord-Kanadese Rivier probeer help het. Hy het aan ’n boomtak vasgehou totdat hulp opgedaag het, maar teen die tyd dat hulle vir hom ’n tou kon gooi, was sy hande verlam, en kon hy hulle nie losmaak om die tou vas te gryp nie; daarom het hy onder die water weggesink en in die stroom gesterf.