As daar ooit ’n slagspreuk van ons Here Jesus Christus was, was dit sekerlik hierdie een. Soms aan die begin van ’n redevoering en soms aan die einde daarvan, het die gehoor Hom sien stilhou tydens die toespraak, rondkyk na die mense om Hom en sê: “Wie ore het om te hoor, laat hom hoor.” Dit was ’n plegtige oproep om na te dink oor dit wat onder hulle aandag gebring is. Dit was ’n taktvolle herinnering aan almal binne hoorafstand van sy stem om volle verantwoordelikheid te aanvaar vir wat hulle gehoor het. Almal het geluister, maar nie almal het gehoor nie. Christus het dit intuïtief geweet. Hy kon dit aan die uitdrukking op hulle gesigte lees. Almal se ore is aan dieselfde woorde blootgestel, maar elke hart het die boodskap anders hanteer.
Daar was eens ’n seun wat sy ma geantwoord het: “Ja, ek het jou hoor roep, maar jy het nog nie geklink asof jy dit regtig bedoel nie.” So kom ons tot die insig dat hoor nie bloot ’n fisiese handeling is nie. Dit is eerder die reaksie van die siel op die klanke wat aan hom voorgehou word. Net soos twee mans na dieselfde gebeurtenis kan kyk en tog baie verskillende dinge daarin sien, kan hulle eweneens na dieselfde stel woorde luister en tot die mees uiteenlopende gevolgtrekkings kom. Want ons hoor nie met die oor nie, maar met die siel. Ons kan nie alles kies wat op die lug beweeg en ons ore binnedring nie, maar ons siel kan oor dit alles ’n oordeel vel. Wat ons hoor, openbaar nie net ’n ander se tong nie, maar ook ons eie karakter. Dit ontbloot ons liefdes en ons haat. Dit prikkel of weerstaan ons heersende hartstogte. Dit onthul ons karakter en baan ons toekoms. Twee mans het deur die tralies van die gevangenis gekyk. Die een het modder gesien, die ander sterre –onbekend.
Natuurlik is daar ’n letterlike sin waarin ons gehoor onafhanklik van ons wil is. Ons kan nie heeltemal kies wat ons hoor nie, net so min as wat ons alles kan kies wat ons sien. Elke dag word duisende vibrasies vinnig opeenvolgend na ons toe geslinger, en ons hoor hulle of ons wil of nie. Sommige is hard en duidelik. Ander is subliminaal, en net ons onderbewussyn ontvang hulle. Mense wat in die stad woon, word deur die menigte straatgeluide gebombardeer. Mense wat by die see woon, kan nie die dreunende musiek van die see ontvlug nie.
Ons verstand is gewoond daaraan om eentonige klanke af te skakel, ongeag hoe hard die inset is. Tog luister ons met groot belangstelling wanneer belangrike sake ons wêreld betree. Terwyl die bestuurder van ’n motor dalk net die bestendige wisseling van die enjin onder sy beheer hoor, kan die ervare werktuigkundige ’n dosyn ander geluide van dieselfde voertuig hoor. Is dit ’n gebrek in die deug van die eerste een dat hy nie die misvuur van ’n silinder of die skuur van die remme kan hoor nie? Ja, want ons hoor nie met die oor nie, maar deur die aard van ons wil. As hy omgegee het, kon hy ook leer hoor. So is dit ook met geestelike sake. ’n Preek wat die siel tot verantwoording roep, is ’n openbaring van die prediker. Hoe ons op die aansporing en uitdaging reageer, openbaar die hoorder.
Ons unieke persoonlikheid
Diegene wat nie in wiskunde, motors of musiek belangstel nie, kan heel goed deur die lewe kom, al slaag hulle nie daarin om negentig persent van die geluide oor hierdie onderwerpe wat hulle gehoor bereik, op te neem nie. Dit is wanneer ons grootste belangstellings buite God se sfeer val dat ons vermoë om te hoor as belemmer beskou word. Ons kan die beste bedoelings hê om ’n opregte gelowige te wees, maar sonder die ingebore lewendmakende werking van die Gees sal ons nie die dinge begryp wat God wil hê ons moet hoor nie.
Die dinge waarop ons ons harte rig en waaraan ons intuïtief ons kragte wy, bepaal wat ons hoor. Elke versoeking wat ons ooit teëgekom het, en elke sonde waarteen ons ooit geveg en wat ons oorwin het, bepaal die soort dinge wat ons tydens ons pelgrimstog sal hoor. Leef spaarsaam en jy sal spaarsaam hoor, al luister jy na ’n engel uit die hemel. Leef edel en jy sal edel hoor, al vang die oor net middelmatigheid op.
Daar was ’n skare mense wat die gulde geleentheid gehad het om die stem van die Skepper self te hoor. Die skare wat daar gestaan en dit gehoor het, het gesê dat dit gedonder het; ander het gesê: ’n Engel het met Hom gepraat –Johannes 12:29. Dit was dieselfde stem wat in elke oor weerklink het, en tog het dit vir die een soos engele geklink, terwyl ’n ander niks daarin gehoor het nie behalwe die verwarde gerol van donderweer in die berge. As net die menslike oor betrokke was, sou daar geen verskil in die getuienis gewees het nie. Maar hierdie mans het nie met die oor gehoor nie; hulle het gehoor volgens wie hulle was. Die ingesteldheid van hulle hart, gevorm deur hulle hele verlede, hulle gewoontes, hulle tradisies en hulle manier om die alledaagse dinge van die lewe in te neem, het onbewustelik hulle eie gevolgtrekking gemaak oor die betekenis van die Here se stem.
Dit gebeur daagliks, voortdurend, met almal. Ons oordeel oor ander is ons eie oordeel. Dikwels is ons beoordeling van ’n predikant of ’n preek in werklikheid ’n beoordeling van onsself. Ons luister nie met die liggaamlike oor nie, maar met ons liefdes en haat, ons wrokke en voorkeure. Ons luister deur die verborge dieptes van ons hart. Toe Christus gesê het: …julle kan my woord nie hoor nie –Johannes 8:43, was dit nie weens die gebrek aan ’n mikrofoon nie. Daar was geen fisiese versperring nie. Die struikelblok was geestelik. Vooroordele, jaloesie en vyandigheid het die boodskap van Christus vir hulle onhoorbaar gemaak, al het elke lettergreep op hulle ore geval.
Waarom begryp julle my spraak nie? Omdat julle my woord nie kan hoor nie. Julle het die duiwel as vader, en die begeertes van julle vader wil julle doen … Wie uit God is, hoor die woorde van God; daarom hoor julle dit nie, omdat julle nie uit God is nie –Johannes 8:43-47.
Daar is ’n ontwykende en knaende faktor wat die morele vesel van hierdie nasie aantas. Sommige sal aflei dat aandagafleibaarheid ’n siekte is wat sy slagoffers meedoënloos teen hulle wil aanval; eerlikheid sal beslis anders oordeel. Dit kan heel moontlik as geestelike aandagafleibaarheid beskou word. In wese is dit bloot selektiewe belangstelling. Plaas ’n slimfoon of videospeletjie voor die meeste van hierdie mense en daar is geen gebrek aan aandag wat daaraan gegee word nie. Ons belangstellings word deur ons omgewing gevorm. Diegene wat ontelbare ure voor ’n televisie en videobeelde deurbring, verlam hulle vermoë om ’n plegtige boodskap te hoor. Hoe meer ons ore aan vervalle seine blootgestel word, hoe sekerder belemmer ons hulle om die Woord van God te hoor.
Vetsugtige harte
En Hy het gesê: Gaan sê aan hierdie volk: Hoor altyddeur, maar verstaan nie; en sien altyddeur, maar bemerk nie. Maak die hart van hierdie volk vet, en maak hulle ore swaar, en bestryk hulle oë; sodat hulle nie met hulle oë sien en met hulle ore hoor en met hulle hart verstaan en hulle bekeer en gesond word nie –Jesaja 6:9-10.
Terwyl sommige hulle by hierdie lot neerlê, sal ander hulle beskerm teen die grootste vyande van die ore…
…Afleiding
Ons leef in ’n samelewing waar mense floreer op bedrywighede en nie daarvan hou om stil te sit nie. Hulle is geleer om hulle aandag aan elektroniese toestelle en sosiale insette te gee. As ’n teksboodskap op hulle toestel aankom, sal dit beslis onmiddellik hulle aandag trek, terwyl enige biddende bepeinsing maar op die agtergrond moet wag. Diegene wat baie tyd voor ’n videoskerm deurbring, se ore word afgestomp deur die gedurige verskyning van ’n nuwe toneel elke vyf sekondes (gemiddeld). Stel dit teenoor ’n uur se diepgaande prediking en hierdie siele sal na asem snak. Vir baie van ons het afsondering byna uitgesterf sedert die koms van die selfoon en sosiale media, terwyl ons aandagspan noodlottig verswak het.
…Volmaaktheid
Ons speel net die beste opgeneemde musiek deur ons oorfone. Dit kan ons ore doof maak vir die boodskap in die opregte en nederige aanbod van gewone sang. Die boodskap word dikwels verag en verwerp omdat die verpakking onvolmaak is. Namate die intellektuele maatstaf verhoog word, sink die hart dikwels steeds laer. Wie sal vandag geraak word deur die boodskap uit die mond van onverstandige en ongeleerde vissers? As ’n redenaar welsprekend en professioneel opgelei moet wees om ons aandag te behou, is dit te betwyfel of die dowwe dreuning uit die hemel ons sou beïndruk. Diegene wat die evangelie op ’n silwerskinkbord voorgesit wil hê, sal beslis geestelik maerder word terwyl hulle harte vetter word.
…Fiksie
Van rolprente tot romans word ons gebombardeer met die ideale van groener weivelde elders. ’n Meisie wat haar met romanseverhale voed, sal beslis teleurgesteld wees wanneer sy eers getroud is. Solank ons van buite af deur fiktiewe dinge gevoed word, sal die gewone nooit ons aptyt prikkel nie. …’n Profeet is nie sonder eer nie, behalwe in sy eie vaderland en in sy eie huis –Matteus 13:57. Ons ken die tekortkominge van ons gemeentepredikant, broer of familielid. As hulle vir ons ’n boodskap van die troon van God bring, sal dowe ore dit mis. Mense stroom na ekumeniese byeenkomste om na inspirerende prediking en seminaarpropaganda te luister. Hoewel groot waarhede moontlik aangebied word, is die omgewing onwerklik en dien dit dikwels net om die hart vet te maak en uiteindelik tuis tot teleurstelling te lei.
…Reputasie
Baie mense sal na ’n menigte stemme luister om hulle selfbeeld te bewaar. Ons noem dit ’n oop gemoed. Maar die hemel weet dat die talle bedenklike dinge wat mense onder ons aandag bring, werklik afhang van ons karige karakter, en ons nooit sou bereik as Christus ons volle toewyding geniet het nie. Daar is mense met wie ons nooit sou droom om ons skinderpraatjies te deel nie. Hulle hoor dit nie omdat hulle ’n beginsel in hulle het. Niemand vertel hulle nare of onwelvoeglike stories nie, bloot vanweë hulle bekende karakter. As iemand my ’n aanstootlike storie sou vertel, sou ek my baie skaam. Nie net oor die verteller nie, maar ook oor myself. Ek sou my skaam dat hy so oor my gedink het, en oor die soort dinge waarna hy dink ek graag luister, sodat hy dit gewaag het om sulke gemors onder my aandag te bring. Baie dikwels hang die soort dinge wat ons hoor dus af van die soort karakter wat ons het. Uiteindelik is ons verantwoordelik vir wat ons deur ons ore toelaat om ons siel binne te dring.
Brandende harte
Terwyl twee gehawende dissipels die pad na Emmaus afgesloof het, het ’n hemelse besoeker hulle ingehaal en na hulle droefgeestigheid gevra. Hulle het die profete gelees, Christus hoor praat, miskien die wonderwerke gesien, en Hom toe sien ly en sterf. Terwyl hulle hulle verwonder het oor hierdie nuweling se onkunde oor die gebeure van die dag, het Hy hulle beskryf as …traag van hart om alles te glo wat die profete gespreek het –Lukas 24:25. Namate die aand gevorder het en hulle besef het dat hulle van aangesig tot aangesig met die opgestane Verlosser was, …sê hulle vir mekaar: Was ons hart nie brandende in ons toe Hy met ons op die pad gepraat en vir ons die Skrifte uitgelê het nie? –Lukas 24:32.
Sommige beweer dalk dat dit die verantwoordelikheid van elke getroue predikant is om ‘harte te laat brand’. Dit moet heroorweeg word. Daar is beslis geen plek vir halfhartige prediking deur halfhartige predikante nie. Diegene wat tot so ’n edele posisie geroep is, behoort die verantwoordelikheid ernstig genoeg op te neem om dit hulle grootste bekommernis te maak om vaste melk en voedsel aan hulle luisteraars te voorsien. Maar diegene wat dit as hulle verantwoordelikheid beskou om die harte van die gehoor te laat brand, sal dikwels die prooi word van lewendige prediking (praat harder, miskien sal hulle reageer; raak die emosionele snare, miskien sal hulle huil). Praattegnieke kan egter net aardse dinamika teweegbring. Dit is alleen die waarheid wat die fondament van die siel wat nooit sterf nie, kan skud.
Om harte te laat brand, is hoofsaaklik die verantwoordelikheid van die Heilige Gees en van die ore waarop die redevoering val. Christus kon dieselfde woorde tot die verharde Romeinse soldate gerig het en op afstootlike onverskilligheid afgekom het. As Hy sy boodskap aan die ore van ’n jong verliefde paartjie op ’n aandwandeling toevertrou het, sou hulle by die eerste geleentheid uit sy teenwoordigheid weggegaan het. As Hy Hom aan die trotse godsdienstige yweraars geopenbaar het, sou hulle Hom dalk weer probeer doodmaak het. Nee, hierdie preek het geval op die gretige aptyt van toegewyde soekers, en hulle harte het gebrand van die verruklike openbaring wat op hulle ore geval het. Hulle liefde was so vurig dat …hulle dieselfde uur opgestaan en na Jerusalem teruggekeer het, en die elf en die wat saam met hulle was, bymekaar gevind het –Lukas 24:33.
Al ons hoop lê in wat ons hoor, en al ons selfsug ook—al die reg waarop ons ooit aanspraak gemaak het en al die kwaad wat ons ooit gedoen het. Het jy iemand lief, dan is sy spraak soet. Haat jy hom, dan is elke woord van hom vol dorings. Dit is deur liefde en haat, vrygewigheid en afguns dat ons elke uiting inneem. Daarom is dit noodsaaklik vir selfkennis om nie net ag te slaan op die woorde wat ons sê nie, maar ook op wat ons hoor. My skape luister na my stem –Johannes 10:27, sê ons Meester—hulle luister daarna omdat hulle die Herder liefhet. Diegene wat hierdie verantwoordelikheid aanvaar, moet hulle reinig van die geraas van aardse dagdrome, sodat hulle kan luister na die opgaande Môrester wanneer sy gloeiende strale oor hulle brandende harte aanbreek. En ons het die profetiese woord wat baie vas is, waarop julle tog moet ag gee soos op ’n lamp wat in ’n donker plek skyn, totdat die dag aanbreek en die môrester opgaan in julle harte: –2 Petrus 1:19.
