Mara nyingi watu huuliza, “Je, kusikiliza muziki wa kilimwengu ni dhambi? Je, kuna ubaya wowote katika CCM (Muziki wa Kisasa wa Kikristo)? Je, ni sawa kwa Wakristo kusikiliza rap, rock, country, pop, au rhythm and blues?” Kwa madhumuni ya makala hii, nitarejelea muziki wote uliotajwa hapo juu kuwa muziki wa “kilimwengu.”
Je, Wakristo wanapaswa kusikiliza muziki wa “A cappella” pekee? Muziki huvutia sana, na unaweza kuwa na athari kubwa katika jinsi tunavyoishi maisha yetu. Muziki hutuathiri kwa njia hasi au chanya. Tunapaswa kujiuliza, “Je, muziki ninaousikiliza hunivuta nimkaribie Mungu, au hunisukuma niondoke Kwake na kumkaribia Shetani?”
Kusudi kuu la muziki ni kuabudu (kuonyesha heshima na ibada kwa kitu au mtu fulani). Hata hivyo, nyakati nyingine sisi waumini bado tunashindwa kusikiliza muziki mzuri na safi. Hili ni tatizo kwa kuwa muziki mwingi wa kilimwengu ni mwovu na huendeleza mambo ambayo Mungu anayachukia.
Muziki wa kilimwengu huvutia sana na ni wa kulevya. Mwili hupendelea kusikiliza muziki wa kilimwengu kuliko muziki wa kimungu. Muziki wa aina hii huathiri akili vibaya na hauna manufaa. Ikiwa wimbo unahimiza uovu, unaendeleza maisha ya kidunia, unakupa mawazo mabaya, unabadilisha matendo yako kwa njia isiyofaa, na kuathiri usemi wako kwa njia isiyofaa, hatupaswi kuusikiliza. Linapokuja suala la muziki, tunaweza kujidanganya kwa urahisi katika eneo hili. Je, umejidanganya? Je, umesema, “Mungu anakubali muziki wa aina hii,” ilhali moyoni mwako kabisa unajua kwamba anakushawishi kwa hatia, na kwamba HAKUBALI muziki huo?
Muziki wa kilimwengu mara nyingi huamsha hisia za kimwili. Maana ya “kihisia” ni “kuamsha kuridhika kwa hisi na mwili.” Je, muziki tunaousikiliza huamsha hisia za kimwili? Je, huifanya akili yetu iwe katika hali ya kufuata tu mdundo? Miili yetu hutaka kuitikiaje tunaposikiliza muziki wa aina hiyo? Ikiwa miili yetu inayumbayumba kufuatana na mdundo wa muziki, hilo halimheshimu Bwana; halileti utukufu kwa jina Lake; haliweki akili na mwili wetu katika hali ya kumwabudu Bwana.
Sikuzote tunamwabudu kitu tunaposikiliza muziki. Ikiwa tunakazia fikira muziki usiotoka kwa Mungu, tunaabudu miili yetu, ulimwengu, au hata ibilisi. Kwa kawaida, muziki kama CCM huelekea kuelekeza fikira kwetu wenyewe badala ya kwa Mungu. Muziki kama huu huamsha sana hisia za kimwili. Je, tunaweza kumwabudu Mungu kweli tunaposikiliza muziki wa aina hii?
CCM ni aina ya muziki maarufu wa kisasa ambamo maneno yake huzingatia mambo yanayohusiana na imani ya Kikristo. Ulijitokeza watu walioathiriwa na uamsho wa “vuguvugu la Yesu” la miaka ya 1960 walipoanza kujieleza kwa kutumia mtindo wa muziki wa kisasa zaidi. Kabla ya hapo, nyimbo za kanisani zilizoenea wakati huo zilikuwa tenzi na nyimbo nyingine za injili. Tujue au tusijue, sehemu kubwa ya CCM huongeza mdundo wenye mapigo ya kusisitiza (sincope) mahali ambapo kwa kawaida haupaswi kuwepo. Mdundo wenye mapigo ya kusisitiza ulio muhimu katika CCM hauvutii roho ya mwanadamu katika ibada; badala yake, huvutia mwili. Muziki unaovutia mwili hautoki kwa Mungu bali kwa ibilisi. Leo, CCM ni neno linalotumiwa kurejelea mitindo ya pop, rock, au sifa na ibada yenye mdundo na mpigo, mradi tu maneno ya nyimbo yaingie katika ufafanuzi wa CCM.
Wafilipi inatuambia kwamba tunapaswa kuwaza juu ya … mambo yo yote yaliyo ya kweli, yo yote yaliyo ya staha, yo yote yaliyo ya haki, yo yote yaliyo safi, yo yote yenye kupendeza, yo yote yenye sifa njema; ukiwapo wema wo wote, ikiwapo sifa nzuri yo yote, yatafakarini hayo –Wafilipi 4:8.
Muziki wa kilimwengu haufaulu kipimo cha Wafilipi 4:8. Maneno ya nyimbo nyingi za kilimwengu si safi, huku yote yakiwa na mdundo au mpigo unaopingana na utaratibu wa Mungu. Ibilisi hutumia yote hayo kuwashawishi watu watende dhambi au wafikirie kuhusu dhambi. Yataathiri kwa namna fulani. Je, ushawishi wa muziki tunaousikiliza ni mzuri au mbaya? Kwa mfano, ikiwa tunakazia fikira muziki unaoathiri mawazo au mtindo wetu wa maisha kwa njia isiyofaa, basi huo ni ushawishi mbaya ambao lazima tuuondoe maishani mwetu.
Waebrania walianzisha desturi ya kutumia muziki bila ala za kuandamana nao baada ya kuanguka kwa hekalu la pili mwaka 70 A.D., wakati huo ala hazikuruhusiwa katika kipindi cha maombolezo baada ya kuanguka huko. Katika historia yote hadi Enzi ya Mwamko, muziki wa ala ulihusishwa zaidi na dansi na sherehe za furaha. Kwa kuwa watu hawangeweza kujifurahisha sana mahali pa ibada, muziki huu wa kuburudisha haukupendwa na viongozi wa dini.
A cappella ni msemo wa Kiitaliano unaomaanisha “kwa mtindo wa kanisa dogo.” Mwanzoni ulitumiwa kurejelea muziki ulioimbwa katika kanisa dogo au mahali padogo pa ibada bila ala za kuandamana nao, tofauti na kanisa kubwa ambamo kwa kawaida ogani iliandamana na muziki wa sauti za waimbaji. Tangu wakati huo, neno hili limekuja kumaanisha muziki wowote unaoimbwa bila ala za kuandamana nao, uwe mtakatifu (wa kidini) au wa kilimwengu (usio wa kidini). Muziki wa A cappella unaweza kuimbwa na kwaya kubwa, kikundi kidogo, au mwimbaji mmoja.
Katika makutaniko ya Kiyahudi ya Kiorthodoksi na ya Kihafidhina, bado kuna desturi ya kuimba hasa A cappella. Katika masinagogi haya, ni desturi kwa kiongozi wa uimbaji kuimba au kukariri kwa sauti maandiko yenye mamlaka kutoka katika maandiko matakatifu, kisha kutaniko huitikia kwa namna inayolingana. Ala pekee zinazoweza kutumiwa ni filimbi ya kutoa sauti ya kuanzia ili kila mtu aanze kwa noti moja, au pembe ya kondoo dume katika tukio maalumu au sikukuu.
Kanisa la kwanza lilikuza desturi ya uimbaji wa A cappella kutoka katika desturi ya Kiyahudi ya Waebrania, kwa kuimba zaburi au maandiko mengine kwa namna ya kukariri, na kutumia kiongozi wa uimbaji. Wimbo wa Gregorian ulikuwa aina kuu ya muziki wa kanisani kuanzia karibu mwaka 590 A.D. Ni mstari mmoja rahisi wa melodi, unaosemwa nusu na kuimbwa nusu kwa mtindo huru wa mdundo. Katika kanisa la kwanza, muziki wa ala ulihusishwa na ulimwengu wenye dhambi wa nje na ulionwa kuwa ushawishi mbaya.
Desturi ya muziki mtakatifu wa sauti bila ala za kuandamana nao iliendelea wakati wa Enzi ya Mwamko. Ingawa nyakati nyingine ala zilipiga pamoja na au kuchukua nafasi ya mstari wa sauti za waimbaji, muziki wa sauti za waimbaji kwa kiasi kikubwa ulisimama peke yake. Sauti ya kwaya kanisani lenye sauti nzuri za mwangwi ilikuwa na athari ya kipekee ya kimbinguni.
Giovanni Pierluigi da Palestrina alikuwa mmoja wa watunzi muhimu zaidi wa Enzi ya Mwamko nchini Italia, akiandika mamia ya misa na moteti kwa ajili ya kanisa. “Mtindo wa Palestrina,” kama unavyoitwa, ulikuwa aina changamano ya A cappella iliyotumia sauti nyingi zikiimba muziki na maneno tofauti, vikiingia kwa nyakati tofauti. Huu uliitwa muziki wa sauti nyingi, tofauti na muziki wa sauti zinazoambatana kwa pamoja, ambao humaanisha mstari mmoja wa melodi unaoimbwa pamoja au kwa mdundo mmoja.
Mtume Paulo anaandika, mkisemezana kwa zaburi na tenzi na nyimbo za rohoni, huku mkiimba na kumshangilia Bwana mioyoni mwenu; –Waefeso 5:19. Je, hilo linasikika kama kutengeneza muziki kwa ala? Au linaonekana zaidi kama kuimba sifa kwa Mungu kutoka moyoni?
Ikawa usiku wa manane Paulo na Sila walikuwa wakiomba na kumwimbia Mungu nyimbo za sifa, na wafungwa walikuwa wakiwasikiliza –Matendo 16:25. Paulo na Sila walipokuwa gerezani, wamefungwa minyororoni na wakiimba usiku wa manane, siamini kwamba walikuwa wakiimba ili kujiletea utukufu. Walikuwa wakiimba ili kumletea Mungu Baba utukufu. Matokeo ya kumtukuza Mungu kwao yanastaajabisha sana. Kulikuwa na tetemeko la ardhi, misingi ya gereza ikatikisika, milango ikafunguka kwa kishindo, na vifungo vya wafungwa wote vikavunjika. Mwishoni mwa tukio hili, mlinzi wa gereza alikuja mbele ya Paulo na Sila akitetemeka, akauliza: “Nifanye nini nipate kuokolewa?”
Wakolosai pia inatuambia kwamba tunapaswa Neno la Kristo na likae kwa wingi ndani yenu katika hekima yote, mkifundishana na kuonyana kwa zaburi, na nyimbo, na tenzi za rohoni; huku mkiimba kwa neema mioyoni mwenu kwa Bwana –Wakolosai 3:16. Je, tunaruhusu zaburi, tenzi na nyimbo za rohoni zitufundishe, zituonye na kututia moyo?
Najiuliza Yesu aliimba tenzi gani pamoja na wanafunzi Wake kwenye karamu ya mwisho kabla hajaenda Mlima wa Mizeituni. Nina shaka kwamba walikuwa wakijiimbia wenyewe. Ninaamini walikuwa wakimwimbia Baba yao wa mbinguni.
Muziki safi na mtakatifu ni baraka kutoka kwa Bwana. Ni jambo lenye uzuri na nguvu nyingi kiasi kwamba hatupaswi kulichukulia kuwa la kawaida. Nyakati nyingine Mungu huitumia kuzungumza nasi. Ninaamini kabisa kwamba Wakristo wote wanahitaji kusikiliza muziki wa kimungu katika juma zima, si Jumapili pekee. Hunisaidia kutulia, kutia moyo, na kuweka akili yangu kwa Bwana. Akili yangu inapokuwa kwa Bwana, ninaweza kuipitia siku nikiwa nimebarikiwa.
Tunahitaji kujitia nidhamu katika mambo ya Mungu. Pia tunahitaji kuondoa maishani mwetu mambo tunayojua kwamba Mungu hafurahishwi nayo. Muziki wa kimungu (muziki unaovuta roho na akili zetu kwenye mambo yatokayo kwa Mungu) ndio aina ya muziki ambayo waumini wanapaswa kusikiliza. Mwisho wa yote ni ibada: je, tunamwabudu Mungu au kitu kingine?
Yesu anasema, Lakini saa inakuja, nayo sasa ipo, ambayo waabuduo halisi watamwabudu Baba katika roho na kweli. Kwa maana Baba awatafuta watu kama hao wamwabudu –Yohana 4:23.
Basi, na tuimbe kwa ibada ya dhati kwa Muumba wetu, tumpe Mungu utukufu kwa sauti alizotujalia, na tumwimbie na kumsikiliza Mungu nyimbo za kimungu na safi.
