Zoals geen levende man met een dode man begraven kan worden, zo kan ook niemand die nog voor de zonde leeft samen met Christus in de doop begraven worden, Christus die aan de zonde gestorven is. Daarom moeten zij die zich naar de doop haasten er allereerst voor zorgen dat zij eerst aan de zonde sterven. Zo kunnen zij door de doop met Christus begraven worden, zodat zij kunnen zeggen: „Wij dragen altijd de dood van Jezus Christus met ons mee in ons lichaam, opdat het leven van Jezus Christus zichtbaar wordt in ons sterfelijke vlees.”
Hoe het leven van Jezus Christus in het lichaam zichtbaar wordt, maakt Paulus zelf bekend wanneer hij zegt: „Ik leef niet meer, maar Christus leeft in mij.” Hetzelfde schrijft ook de apostel Johannes in zijn brief, wanneer hij zegt: „Elke geest die belijdt dat Jezus Christus in het vlees gekomen is, is uit God.” Het is duidelijk dat in die passage niet degene door de Geest van God geleid lijkt te worden die deze lettergrepen heeft uitgesproken en ze in deze gebruikelijke belijdenis heeft verkondigd, maar degene die zijn leven zo heeft vormgegeven en de vrucht van goede werken heeft voortgebracht dat hij door de toewijding van zijn werken en gedachten zelf heeft laten zien dat Christus in het vlees gekomen is en dat hij aan de zonde gestorven is en leeft voor God.
Nu we zo goed als we konden hebben uitgelegd wat het betekent om met Christus begraven te worden, laten we eens kijken naar wat hij verder zegt: „Opdat wij, zoals Christus door de heerlijkheid van de Vader uit de doden is opgewekt, ook een nieuw leven zouden leiden.” Als we volgens wat we hierboven hebben gezegd samen met Christus begraven zijn, namelijk doordat we aan de zonde zijn gestorven, is het zeker daarmee in overeenstemming dat we, aangezien Christus uit de doden opstaat, ook samen met Hem zullen opstaan. En aangezien Hij aan de rechterhand van de Vader zit, zal ook van ons gezegd worden dat we samen met Hem in de hemelse gewesten zitten, overeenkomstig wat dezelfde apostel elders zegt: „Hij heeft ons samen met Christus opgewekt en ons samen met Hem een plaats gegeven in de hemelse gewesten.”
Christus is echter opgewekt door de heerlijkheid van de Vader; en wij — als we aan de zonde gestorven zijn en samen met Christus begraven zijn, omdat allen die onze goede werken zien onze Vader in de hemel verheerlijken — zullen terecht geacht worden samen met Christus te zijn opgewekt door de heerlijkheid van de Vader, opdat we een nieuw leven zouden leiden. Een nieuw leven betekent dat we „de oude mens met zijn daden” afleggen en „de nieuwe mens, die naar God geschapen is” aantrekken, „die vernieuwd wordt in kennis naar het beeld van zijn Schepper”.
U moet immers niet denken dat de vernieuwing van het leven, waarvan gezegd wordt dat die eenmaal heeft plaatsgevonden, voldoende is. Integendeel, deze nieuwheid moet voortdurend, dagelijks, als dat gezegd mag worden, vernieuwd worden. Want dit zegt de apostel: „Ook al wordt onze uiterlijke mens aangetast, de innerlijke mens wordt van dag tot dag vernieuwd.” Zoals de oude mens voortdurend veroudert en van dag tot dag ouder wordt, zo wordt ook deze nieuwe mens voortdurend vernieuwd, en er is nooit een moment waarop zijn vernieuwing niet toeneemt. Denk maar aan hen die vooruitgang boeken in het geloof en dagelijks uitblinken in de deugden: hoe zij steeds betere dingen aan hun goede werken toevoegen en gretig zoeken naar edeler zaken om aan hun edele daden toe te voegen, hoe zij rijker worden aan inzicht, kennis en wijsheid. Wat eerder minder duidelijk leek, zien zij later als iets dat helder en onmiskenbaar duidelijk is.
Bedenk of u niet zou zeggen dat zo iemand in zijn doen en laten dagelijks vernieuwd wordt — net zoals, omgekeerd, zoals we hebben gezegd, degene die oud begint te worden steeds slechter wordt en dagelijks ouder blijkt te worden en verder in zichzelf achteruitgaat. Laten we dus een nieuw leven leiden en ons dagelijks tonen als nieuwe mensen en, om zo te zeggen, als steeds mooiere mensen; laten we de schoonheid van ons gelaat met Christus verenigen, als in een spiegel, en laten we, terwijl we de heerlijkheid van de Heer aanschouwen, veranderd worden naar hetzelfde beeld, waartoe Christus, toen Hij uit de doden opstond, uit de aardse laagheid is opgevaren, naar de heerlijkheid van de majesteit van de Vader. ~
Scheck, Thomas P. (vert.) Origen: Commentary on the Epistle to the Romans, Books 1-5. Catholic University of America Press, 2001. p. 358-360.
