Nader, mijn God, tot U

Dit hymne wordt algemeen beschouwd als een van de grootste gezangen ooit geschreven door een vrouw. Het is te vinden in bijna elk tegenwoordig uitgegeven liedboek of bundel met gezangen. De schrijfster van dit hymne was een vrouw met grote ambitie en levenslust; een energiek, levendig, mooi en getalenteerd iemand, wier "verheven karakter altijd een diepe indruk maakte op allen die haar kenden". Hoewel ze een vol en vruchtbaar leven had, was het kort, voortgestuwd door haar teer en zwak gestel. Het verhaal van dit hymne heeft in tijden van nood en ontbering, zelfs bij de dood, vele levens geraakt. Het is door God gebruikt om de harten van mensen weg te trekken van hun huidige benauwdheden, omhoog naar de onsterfelijke werkelijkheid voorbij dit leven.

Sarah Flower Adam werd geboren te Harlow, Engeland op 22 februari 1805, als dochter van Benjamin en Eliza Flower. Toen ze vijf jaar oud was, stierf haar moeder aan consumptie, wat we tegenwoordig tuberculose noemen. Sarah en haar oudere zuster Eliza erfden eveneens dezelfde lichamelijke zwakte. Over de schrijfster van het hymne citeer ik uit 101 Hymn Stories: "Zij stond ook wijd en zijd bekend om haar vele literaire prestaties, hoewel haar tere gezondheid altijd een belemmering was voor haar vele ambities."

In het jaar 1834, op 29-jarige leeftijd, trouwde Sarah met een vooraanstaande uitvinder en civiel ingenieur, John Brydges. Dit voorname paar vestigde hun huis in Londen, Engeland en bleef daar gedurende hun huwelijk, totdat de schrijfster van het hymne veertien jaar later, in 1848, op jonge leeftijd van 43 jaar stierf.

Sarah en haar oudere zuster Eliza vormden een voortreffelijk team op muzikaal gebied—zij schreven en componeerden nieuwe liederen. De oudere zuster was een begaafd musicus en de jongere de hymneschrijfster. Op een dag vroeg hun predikant, de predikant William Johnson Fox, deze twee uitzonderlijke zusters of zij hem wilden helpen bij het samenstellen van een nieuw liedboek voor zijn gemeente. Zij zetten zich op dit project toe en waren spoedig druk bezig hem te helpen het liedboek te voltooien. "Samen leverden zij dertien teksten en tweeënzestig nieuwe melodieën bij."

Op een dag, terwijl de twee zusters zich in deze taak verdiepten, merkte de predikant op dat hij wenste een hymne te hebben om een preek af te sluiten die hij aan het voorbereiden was over het verhaal van Jakob en Ezau. Eliza onderbrak enthousiast: "Sarah, dat is een uitstekend idee voor een nieuw hymne voor ons liedboek. Waarom schrijf je niet zelf een hymne over Jakobs droom?"

"Uitstekend!" antwoordde de predikant. Later die dag, na veel tijd besteed te hebben aan het bestuderen van het verslag in Genesis, het opnemen van de sfeer en het voelen van de dramatische beweging van dit Oude Testamentische verhaal, begon Sarah te schrijven. Spoedig had ze het volledige Bijbelse verhaal verzen gegeven in deze vijf strofen van het onsterfelijke hymne dat vandaag de dag nog steeds wordt gezongen.

Dichter bij U, mijn God,
Dichter bij U!
Zelfs al is het een kruis
Dat mij verhoogt;
Nog steeds zou mijn gehele lied zijn,
Dichter bij U, mijn God,
Dichter bij U!

Al gelijk de zwerver,
De zon gezonken,
Donker zij over mij,
Mijn rust een steen;
Toch in mijn dromen zou ik zijn
Dichter bij U, mijn God,
Dichter bij U!

Daar laat de weg verschijnen,
Treden tot de hemel:
Alles wat Gij mij zendt
In barmhartigheid gegeven;
Engelen om mij te wenken
Dichter bij U, mijn God,
Dichter bij U!

Dan, met mijn ontwakende gedachten
Stralend van Uw lof,
Uit mijn stenige smarten
Zal ik Bethel oprichten;
Zo door mijn ellenden te zijn
Dichter bij U, mijn God,
Dichter bij U!

Of, als op blije vleugel
De lucht doorkliefd,
Zon, maan en sterren vergeten,
Omhoog vlieg ik,
Nog steeds zal mijn gehele lied zijn,
Dichter bij U, mijn God,
Dichter bij U!

Dit groots hymne werd geschreven in 1840 en het volgende jaar gepubliceerd in het liedboek Hymns and Anthems samengesteld door predikant Fox, de predikant van de hymneschrijfster. De oorspronkelijke melodie van het hymne was een compositie van Eliza, Sarah’s oudere zuster. In 1844 introduceerde predikant James Freeman Clarke het hymne in Amerika, maar het werd pas twaalf jaar later algemeen bekend. Op dat moment werd het hymne verbonden met de tegenwoordig bekende melodie "Bethany", speciaal gecomponeerd voor de tekst door Lowell Mason, die soms wordt aangeduid als de vader van de Amerikaanse kerk- en schoolmuziek. Andere hymnen van Mason zijn onder meer "From Greenland’s Icy Mountains", "When I Survey the Wondrous Cross", "A Charge to Keep I Have", "Joy to the World", "My Faith Looks Up to Thee", en "O Day of Rest and Gladness".

Vele zeer interessante verhalen zijn vastgelegd met betrekking tot het gebruik van dit hymne en het effect op degenen die het zongen of hoorden zingen. Bij het Boston Peace Jubilee van 1872, dat het einde van de burgeroorlog herdacht, werd dit hymne, "Nader, mijn God, tot U", gezongen door 50.000 stemmen. In 1871 reisden drie vermaarde theologen, professoren Hitchcock, Smith en Park, door Palestina, toen zij de vage tonen van "Bethany" hoorden. Over dit voorval citeer ik uit A Treasury of Hymn Stories: "Toen zij naderden, zagen zij tot hun verbazing vijftig Syrische studenten onder enkele bomen in een kring staan en in het Arabisch zingen 'Nader, mijn God, tot U.' Professor Hitchcock zei later over het voorval dat het zingen van dat christelijke hymne door die Syrische jongeren hem tot tranen bewoog en hem meer trof dan welk zingen hij ooit tevoren had gehoord."

Tijdens de overstroming van Johnstown City op 31 mei 1889 (een tragische ramp die meer dan 2.000 mensen het leven kostte), raasde een noodlottige trein in de kolkende vloedwaters. Een jonge vrouw, bereid om zendelinge te worden en op weg naar het verre oosten, werd een van degenen die vast kwamen te zitten in een treinwagon die op zijn kop kwam te staan. Buiten elke hoop op redding sprak zij kalm tot de verbijsterde menigte terwijl men hulpeloos toekeek naar de zich ontvouwende tragedie toen de wagon onder het modderige water zonk. Zij eindigde met gebed en met het zingen van "Nader, mijn God, tot U," waarbij zij vergezeld werd door de bedroefde en medelijdende menigte. Terwijl zij zong, stierf zij, inderdaad nader tot haar God gekomen die zij liefhad en wenste te dienen.

Ten slotte, en niet minder belangrijk, brengen de kleine uren van 15 april 1912 ons opnieuw het verhaal van het zinken van het trotse en ongelukkige schip, de Titanic, en roept dit lied weer in ons geheugen op. Vele overlevenden die deze grote tragedie aanschouwden hebben getuigd dat het hymne "Nader, mijn God, tot U" het laatste lied was dat gespeeld werd voordat de koude golven van de Atlantische Oceaan haar voor altijd tot zwijgen brachten—terwijl de band speelde, zonk het grote schip en stortte in de diepte, meer dan 1.500 zielen de eeuwigheid in zendend.

Tot besluit: het is ongelooflijk hoeveel muziek en zang ons raken. Zoals we uit enkele van deze verhalen hebben gezien, van lof tot gevaar, van dankzegging tot tragedie, van eredienst tot de ergste rampspoed die de mens kan meemaken, heeft God ons dit onschatbare geschenk gegeven in het tijdloze bezit van de oude gezangen. Mogen zij nooit hun glans verliezen in ons leven of in het leven van onze nakomelingen, totdat die laatste dag aanbreekt waarop de tijd ophoudt te bestaan.