Maak kennis met de arts die dit artikel voor onze medische rubriek heeft geschreven. (Zie het redactionele commentaar onder de rubriek ‘voortgaande veranderingen’ voor meer informatie.)
Hallo,
Mijn volledige naam is Vincent ‘John’ Bradford Waldron (ik ga door het leven als John) en ik ben huisarts in het zuid-centrale deel van Virginia. Mijn gezin en ik bezoeken de Bethel Mennonite Church in Gladys, Virginia. Mijn vrouw Elaine en ik zijn sinds 2002 getrouwd en hebben vijf kinderen. Ik werk al twintig jaar als arts; de eerste zeventien jaar daarvan werkte ik in het zuiden van Indiana.
Momenteel werk ik in een poliklinische setting en verzorg ik patiënten in het kleine stadje Brookneal. Het is mijn verlangen om voor mensen te zorgen zoals Jezus dat zou doen. Ik wil het evangelie delen met wie dat nodig heeft en voorzien in de behoeften van mensen die lijden. De meerderheid van mijn patiënten heeft geen conservatief anabaptistische achtergrond en misschien is de enige manier waarop zij Jezus zullen zien via mij.
John
Vaccins tegen het coronavirus zijn tegenwoordig in het nieuws. Toen de eerste vaccins uiteindelijk door de medische gemeenschap ‘veilig’ werden geacht voor gebruik, lag de eerste aandacht op Engeland, omdat veel ‘Britten’ tot de eersten behoorden die het vaccin kregen, onder wie een man die, opmerkelijk genoeg, William Shakespeare heet. Op het moment dat dit artikel wordt geschreven, heeft de FDA hier in de VS de eerste COVID-19-vaccins goedgekeurd, ontwikkeld door Moderna en Pfizer.
De eerste vaccins
De eerste twee vaccins die op de markt kwamen en werden goedgekeurd, waren vaccins met synthetisch mRNA (boodschapper-RNA). In cellen codeert DNA voor de verschillende eiwitten die cellen nodig hebben om te kunnen functioneren. Het punt is dat er in de celkern feitelijk geen eiwitten worden gemaakt; ze worden gemaakt in de ribosomen van de cel. De cel heeft dus een boodschapper nodig die van de celkern naar de ribosomen gaat en die instructies overdraagt. Die boodschapper is mRNA.
Het mRNA brengt de boodschappen van de celkern naar de ribosomen. Na verloop van tijd wordt de boodschap afgebroken en stoppen de ribosomen met het maken van dat specifieke eiwit.
Bij mRNA-vaccins codeert het synthetische mRNA in het vaccin voor een eiwit dat lijkt op het spike-eiwit van het COVID-virus. Wanneer cellen dit eiwit aanmaken, herkent het immuunsysteem van het lichaam die eiwitten als lichaamsvreemd en begint het er antilichamen tegen aan te maken.
Verandert mRNA het DNA?
Ik weet dat er veel angst bestaat rond het idee dat deze vaccins onze genetische code zouden veranderen. Dat zou natuurlijk erg gevaarlijk kunnen zijn. Gelukkig komt het mRNA niet in de celkern terecht en is het alleen actief op de plek waar eiwitten worden gemaakt. Deze technologie (mRNA-vaccins) verschilt sterk van gentherapieën met stamcellen en de verschillende gentherapieën voor genbewerking, zoals CRISPR. Beide therapiegebieden beïnvloeden iemand op het niveau van diens genen, maar het mRNA-vaccin doet dat niet.
Effectiviteit
Uit de onderzoeken naar de twee mRNA-vaccins bleek dat ze zeer effectief waren. Bij de patiënten die het Pfizer-vaccin hadden gekregen, werden zeven dagen na de tweede dosis slechts 8 gevallen van COVID vastgesteld, terwijl er in dezelfde periode 162 gevallen waren bij degenen die het placebovaccin kregen. Bij ernstige gevallen was er slechts één geval in de vaccingroep (dit gebeurde tussen de eerste en tweede dosis) en waren er negen ernstige COVID-gevallen in de placebogroep.1 Het Moderna-vaccin bleek vergelijkbaar effectief.2
Er blijft één vraag. Voorkomen deze vaccins alle COVID-infecties daadwerkelijk, of zorgen ze er alleen voor dat COVID-infecties weinig of geen symptomen veroorzaken? Momenteel worden hier onderzoeken naar gedaan. De enige manier om dit te weten te komen, is door bij patiënten die het COVID-vaccin hebben gekregen antilichaamtests uit te voeren voor eiwitten die niet in het vaccin zitten. Zo is er bijvoorbeeld een eiwit dat het ‘n’-eiwit wordt genoemd en zich in een ander deel van het virus bevindt. Iemand die gevaccineerd is maar geen COVID-infectie heeft gehad, zal geen antilichaam tegen dit eiwit hebben, terwijl iemand die daadwerkelijk een COVID-infectie heeft gehad dit antilichaam wel zal hebben, naast een antilichaam tegen het spike-eiwit.
In de tussentijd moet iedereen, ook wie het vaccin heeft gekregen, extra voorzichtig blijven, bijvoorbeeld door mondkapjes te dragen, handen te wassen en afstand te houden, ten minste totdat we zeker weten of het mogelijk is om besmet te raken (zelfs na vaccinatie) en hoe besmettelijk zulke mogelijke infecties kunnen zijn.
Bijwerkingen van het COVID-vaccin
De meest voorkomende bijwerking die tot nu toe is vastgesteld, is een pijnlijke arm. Dit duurt meestal één tot drie dagen en verdwijnt dan. Veel mensen voelen zich ook vaak moe en hebben spierpijn. Ze kunnen zelfs gedurende één tot twee dagen na de injecties lichte koorts krijgen. Dit lijkt echter vaker voor te komen na de tweede injectie.
Er zijn ook geïsoleerde gevallen van allergische reacties op de vaccins geweest. Het aantal gevallen van anafylaxie (ernstige allergie) na het COVID-vaccin lijkt enigszins hoger te liggen dan bij andere vaccins. Daarom wordt aanbevolen dat mensen zich laten vaccineren op locaties waar behandeling beschikbaar is om zo’n reactie op te vangen en dat ze na de prik minstens 15 minuten blijven (of 30 minuten als ze normaal gesproken een EpiPen bij zich hebben).3
Bijgewerkte informatie over bijwerkingen
In de afgelopen weken hebben bijna 15 miljoen mensen in de Verenigde Staten minstens één dosis van de COVID-vaccins gekregen. Wereldwijd zijn er veel meer doses toegediend. Doordat we dit hebben gedaan, zijn bepaalde zaken rond de bijwerkingen duidelijker geworden.
Anafylaxie is de ernstigste ‘vaak voorkomende’ bijwerking. De CDC zegt dat het aantal ernstige allergische reacties op de Moderna- en Pfizer-vaccins ongeveer 11 per miljoen toegediende doses bedraagt. Voor het behandelen van dit soort allergie zijn middelen zoals epinefrine nodig; dergelijke reacties komen ook voor bij andere vaccins en medicijnen.
In Noorwegen waren bijna alle bewoners van verpleeghuizen tegen COVID gevaccineerd.4 In de daaropvolgende zes dagen stierven 23 van de meest kwetsbaren onder hen. Op dit moment wordt onderzocht of het vaccin op enige manier heeft bijgedragen aan die sterfgevallen. Voor zover we weten, verkeerden deze patiënten vóór de vaccinatie niet in goede gezondheid, maar ik denk dat ik het vaccin waarschijnlijk zou vermijden bij mensen die in een uiterst slechte gezondheid verkeren (met het besef dat het waarschijnlijk ook niet goed met hen zou aflopen als ze COVID zouden krijgen).
Veel mensen hebben na de tweede vaccindosis spierpijn en koude rillingen gehad, en zelfs lichte koorts. Verschillende van mijn collega’s hadden dit soort symptomen en bij iedereen waren ze binnen 48 uur na de vaccinatie verdwenen.
Ik denk dat het ook belangrijk is om te onthouden dat iets wat gebeurt nadat je bent gevaccineerd, niet betekent dat het vaccin de oorzaak is. Dus als je een prik krijgt en daarna door een auto wordt aangereden, heeft die prik het ongeluk duidelijk niet veroorzaakt. Een mogelijk voorbeeld hiervan is een arts in Florida die een COVID-vaccin kreeg, vervolgens een zeer laag aantal bloedplaatjes ontwikkelde en uiteindelijk overleed. Er zijn geen aanwijzingen dat de vaccinatie het lage aantal bloedplaatjes heeft veroorzaakt en we hebben dit niet gezien bij andere patiënten die tegen COVID zijn gevaccineerd. De veronderstelling is eenvoudigweg dat deze aandoening zich waarschijnlijk al aan het ontwikkelen was en dat het vaccin haar niet heeft veroorzaakt of beïnvloed.
Eenvoudig gezegd: als je miljoenen doses van iets toedient, zullen er altijd mensen zijn die kort na het innemen van het medicijn of na de vaccinatie andere aandoeningen krijgen. De uitdaging is uit te zoeken wat verband houdt met de behandeling en wat gewoon ‘ruis’ is.
Ethische kwesties
Naast de twee hierboven genoemde vaccins worden er veel andere onderzocht en ontwikkeld. Sommige van deze vaccins worden gekweekt op cellijnen die zijn afgeleid van baby’s die in de jaren 70 en 80 zijn geaborteerd. Ik moet duidelijk maken dat er geen abortussen plaatsvinden om vaccins te maken.
In dit licht bezien is het goede nieuws dat de vaccins van Pfizer en Moderna niet op deze foetale cellijnen worden gekweekt.
Andere vaccins
Janssen (Johnson and Johnson) Pharmaceuticals en Astra Zeneca werken allebei aan vaccins die meer traditionele vaccins zijn—dat wil zeggen: ze kweken het virus, doden het vervolgens en dienen daarna kleine hoeveelheden van het gedode virus toe om de immuunreactie op te wekken. Zo ontstaat immuniteit. Het Astra Zeneca-vaccin zal waarschijnlijk binnenkort beschikbaar komen. De onderzoeksresultaten ervan zijn wat minder duidelijk wat betreft de effectiviteit.
Het belangrijke punt bij deze vaccins is dat ze allebei worden gekweekt op HEK293-foetale cellen, die afkomstig zijn van een geaborteerde baby.
Er zijn nog andere vaccins die wat verder van beschikbaarheid verwijderd zijn, maar Merck heeft een niet-mRNA-vaccin dat ook ethisch verantwoord is ontwikkeld (niet gekweekt op geaborteerde foetale cellen). Het Lozier Institute heeft een webpagina waarop staat welke vaccins foetale cellijnen gebruiken en welke niet.5
Andere vragen
Er zijn allerlei vragen gesteld over wie er achter deze vaccins zit en er zijn verschillende zorgen geuit over de ontwikkeling ervan. Sommigen hebben zelfs gespeculeerd dat bedrijven een ‘microchip’ aan de vaccins zouden toevoegen.
De naalden die worden gebruikt om deze vaccins toe te dienen, hebben een zeer kleine diameter (21 gauge of kleiner), waardoor het onwaarschijnlijk is dat een microchip via zo’n naald kan worden ingebracht. Het lijkt waarschijnlijk dat voor het inbrengen van een microchip een aanzienlijk grotere naald nodig zou zijn dan de aanbevolen naalden (de microchips die gewoonlijk bij huisdieren worden gebruikt, zijn ongeveer zo groot als een rijstkorrel).
Een beslissing nemen
Is het de moeite waard om een van deze vaccins te nemen, en zo ja, welk vaccin?
De belangrijkste reden om een COVID-vaccin te nemen, is om de mogelijke langetermijneffecten van een COVID-infectie te vermijden. Bij sommige mensen veroorzaakt COVID chronische vermoeidheid, langdurig hoesten en ‘hersenmist’. Een van deze vaccins nemen zou zeker helpen om zulke door de ziekte veroorzaakte problemen te voorkomen, evenals de mogelijkheid dat COVID ook hartschade kan veroorzaken.6
Wat als u al COVID hebt gehad?
Veel mensen in onze kring hebben al COVID gehad. Als u weet dat u COVID hebt gehad, is het waarschijnlijk het beste om af te wachten. Er is geen bijzondere reden om meteen een vaccin te gaan halen, aangezien we denken dat uw antilichamen drie tot zes maanden actief zouden moeten blijven. In onderzoeken leken ze na verloop van tijd wel af te nemen, maar mensen die COVID hebben gehad zouden minstens 3 maanden en waarschijnlijk langer immuun moeten zijn.
Het lijkt het verstandigst om af te wachten of een van de vaccins beter blijkt te zijn dan de andere, wat betreft effectiviteit of minder bijwerkingen.
Wie zou zich niet moeten laten vaccineren?
Momenteel zijn er bepaalde mensen die het vaccin niet zouden moeten krijgen. De eerste categorie bestaat uit groepen die niet aan de onderzoeken hebben deelgenomen. Kinderen jonger dan 16 jaar, zwangere vrouwen en moeders die borstvoeding geven, moeten de COVID-vaccins dus voorlopig allemaal vermijden. Het vaccin is misschien veilig voor mensen in deze groepen, maar omdat het niet bij hen is getest, zouden ze het voorlopig niet moeten krijgen.
Ten tweede: als u op dit moment COVID hebt of momenteel in isolatie bent omdat u eraan bent blootgesteld, zou u het vaccin niet moeten krijgen. Dat lijkt me logisch, omdat we mensen die al ziek zijn doorgaans geen vaccinaties geven.
Wees ten slotte voorzichtig als u eerder ernstige reacties op andere vaccins hebt gehad.
Iedereen anders
Als iemand geen COVID-infectie heeft gehad, zou ik zeker geneigd zijn aan te raden het vaccin te nemen. Zelf ben ik begonnen met vaccineren met het Pfizer-vaccin en voel ik me daar goed bij. Voor mensen die in de gezondheidszorg werken, zou ik geneigd zijn een van de vaccins aan te raden. Voor mij gaat het niet om het risico dat ik zelf besmet raak, maar om mijn zorg als christelijke arts dat ik COVID aan een van mijn patiënten zou kunnen overdragen.
Als u voor ouderen zorgt en geen COVID-infectie hebt gehad, zou ik u ook sterk aanraden vaccinatie te overwegen. Nogmaals, de voornaamste zorg zou niet moeten zijn hoe u de infectie zelf zult doorstaan, maar aan wie u die infectie zou kunnen doorgeven.
Conclusie
Ik begrijp dat anderen zich misschien minder op hun gemak voelen bij deze nieuwe vaccins; als dat zo is, zou ik wachten. Deze vaccins worden aan miljoenen mensen toegediend en als er problemen zijn, zullen die vrij snel aan het licht komen.
Tot slot ben ik blij dat er verschillende ethisch verantwoorde vaccins beschikbaar zullen komen voor wie dat wil.
Eindnoten:
- https://www.nejm.org/doi/full/10.1056/NEJMoa2034577
- https://www.statnews.com/2020/11/18/pfizer-biontech-covid19-vaccine-fda-data/
- https://www.goodrx.com/blog/side-effects-covid-19-vaccine/
- https://www.fhi.no/en/news/2021/international-interest-about-deaths-following-coronavirus-vaccination/
- https://lozierinstitute.org/an-ethics-assessment-of-covid-19-vaccine-programs/
- https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/long-term-effects.html
