# Kutembea Pamoja Naye Katika Huzuni ya Msiba

DADA KWA DADA

Lugha: sw  
Mwandishi: by Naomi Lapp  
Lakeville, OH  
Toleo la asili: The Heartbeat of the Remnant, Majira ya kuchipua 2022, Nambari 1  
Kurasa za asili: 20–23  
Soma makala: <https://remnant.truechristian.church/sw/wanawake/kutembea-pamoja-naye-katika-huzuni-ya-msiba/>
PDF ya asili: WEB\-Spring\-2022\-Remnant\.pdf
[The Heartbeat of the Remnant, Majira ya kuchipua 2022](<https://remnant.truechristian.church/sw/issues/heartbeat-remnant-2022-spring/>)

Siku moja huenda ukawa unatembea kando ya ufuo wa bahari\. Unageuka nyuma kutazama nyayo zako zikifutwa na wimbi linalofuata la maji yenye povu\. Unapenda kusikia sauti tulivu ya mawimbi yakivunjika ufukweni\. Unatazama kwa kuvutiwa ukingo wa ufuo unaopinda kwa uzuri na bahari inayong’aa hadi mbali kwenye upeo wa macho\. Maisha ni mazuri\.

Ghafla wimbi kubwa linaingia kwa nguvu na kukuinua kutoka ardhini\. Unahangaika na kupapasa\-papasa ili usimame tena\. Au wimbi hilo linaweza hata kukupeleka mbali zaidi na kukugonga kwenye ukuta wa mwamba, na kukuacha ukiwa umepigwa na butwaa na ukipumua kwa shida kwa sababu ya maumivu\.

Wimbi hili linaweza kuitwa huzuni ya msiba, kama inavyoelezwa katika ubeti ufuatao wa wimbo wa Mary A\. Baker\.

Bwana, kwa uchungu wa roho yangu  
 Nainama katika maombolezo yangu leo;  
 Vilindi vya moyo wangu wenye huzuni vimetatizwa;  
 Ee, amka uniokoe, nakuomba\!  
 Mafuriko ya dhambi na uchungu  
 Yanaifagia nafsi yangu inayozama\!  
 Ninaangamia\! Ninaangamia, Bwana mpendwa;  
 Ee, fanya haraka, uchukue udhibiti\.

Mwaka uliopita, wengi wetu tumepoteza wapendwa wetu\. Huenda alikuwa rafiki wa utotoni, au mtu wa familia yetu ya kanisa, au hata mtu wa familia yetu ya karibu\. Kutegemea jinsi tulivyokuwa karibu, tulihisi matone, mipulizo ya maji, au hata mawimbi makubwa ya huzuni ya msiba\.

Huzuni yetu ya msiba inatokana na uhusiano tuliokuwa nao\. Kwa kiasi fulani tumeshiriki katika maisha ya kila mmoja wetu\. Tumependa, lakini sasa upendo huo hauna pa kuelekezwa\. Tunaweza kusema kwamba huzuni ya msiba ni gharama ya upendo\.

Hivi ndivyo mjane mmoja alivyoeleza huzuni ya msiba: “Mume wangu alipokufa ghafla na kabla ya wakati wake, nilihisi mshtuko mkubwa sana, kutokuamini, na hata hofu, nilipokabili wakati ujao usio na uhakika bila yeye nikiwa na umri wa miaka 51\. Ninapotazama nyuma, ninatambua jinsi Mungu alivyo na rehema kwa kuturuhusu kuwa katika hali fulani ya kufa ganzi na mshtuko wakati kama huu, akiruhusu ukweli uzidi kutuingia polepole\.”

Alikabilianaje na hali hiyo? Anasema, “Pia ninastaajabishwa na jinsi Anavyotoa neema na nguvu za kustahimili mambo magumu maishani ambayo hatukuwahi kufikiri tungelazimika kukabiliana nayo\. Anatembea pamoja nasi tunapopita katika bonde la huzuni ya msiba, kwa hiyo hatutembei peke yetu kamwe\. Safari ya huzuni ya msiba si sawa kwa kila mtu\. Haimaliziki baada ya miezi michache\. Kwangu mimi, bado nililia mwaka mmoja baadaye\. Ilichukua muda mrefu kwa maumivu kupungua na kwa maisha kuwa na maana tena\. Lakini Mungu asifiwe, wakati huo hufika\! Ni bora kutotazama mbali sana katika wakati ujao\. Tunatembea siku moja baada ya nyingine pamoja na Yesu, tukijua kwamba yaliyo bora bado yanakuja\.”

**Haya hapa ni mambo mengine waliyopitia wale ambao wamewahi kukabili hali hiyo:**

- “Bado ninajifunza kwamba tunaposema, ‘Ni sawa, Bwana,’ tunahitaji kuliachia hapo, miguuni pa Yesu\.”
- “Watu waliofiwa huhisi upweke sana, lakini pia kuna upweke unaotokana na kutokuwa na mahali pa kujihisi kuwa sehemu yake\. Unaweza kuwa katika chumba chenye watu, na bado ukahisi upweke kabisa, kwa sababu umepoteza hisia ya kuwa sehemu ya kundi fulani, au kundi ulilokuwa sehemu yake limebadilika\.”
- “Kuwepo kwa mtu aliye katika huzuni ya msiba kunaweza kuwaumiza wengine\. Ni ukumbusho kwamba mambo ‘mabaya’ yanaweza kutokea\. Kwa hiyo nyakati nyingine hawaalikwi, jambo ambalo linaumiza\. Mtu aliye katika huzuni ya msiba hutaka kualikwa, lakini nyakati nyingine anapojumuishwa, huhisi tena kwamba si sehemu ya kundi na kufikiri kwamba alipaswa kubaki nyumbani\. Mara nyingi, mazungumzo ya kawaida yanaweza kuwa magumu kwake wakati ulimwengu wake umetikiswa vikali\. Mioyo yao ni mizito huku wengine wakiwa na furaha, na hilo huwafanya wakate tamaa hata zaidi\. Inaeleweka kwamba watu wengi hawajui la kufanya wanapowaona wengine wakiwa katika huzuni ya msiba, kwa hiyo huishia kutofanya lolote na kuondoka\. Urafiki mwingi hupotea baada ya kufiwa, jambo ambalo linaumiza zaidi\.”
- “Mungu alikuwa karibu sana\. Alikuwepo daima\. ‘Mikono ya milele iko chini yetu,’ nami niliihisi\.”

Mungu anaweza kutumia huzuni na majonzi kutufundisha mambo ambayo huenda tusingejifunza nyakati zenye furaha zaidi\. Tunajifunza kumtegemea\. Tunatafakari uzito wa maisha\. Tunajifunza kukumbatia mambo yenye thamani ya milele na kutarajia mbinguni\. Tunachochewa kuwathamini wapendwa ambao bado tunao tunaposikia maneno kama haya: “Ninapotazama nyuma, natamani tusingechukulia kirahisi muda tuliokuwa pamoja\. Natamani ningetambua sifa zake za tabia kuwa nguvu badala ya mambo yaliyoniudhi\.”

Wale wanaopoteza wapendwa wao mara nyingi hujikuta wakiwa kwenye uangalizi wa umma kwa muda\. Watu wengi hutaka kujua wanakabilianaje na hali hiyo, hasa kifo kinapotokea katika mazingira yasiyo ya kawaida\. Fikiria yaliyowapata Elizabeth Elliot na wanawake wengine wanne waliokuwa wajane mwaka 1956 baada ya waume zao kuuawa na wauaji wa msituni nchini Ekuado\. Au mfikirie Marie Troyer, ambaye mume wake John aliuawa na wapiganaji wa msituni nchini Guatemala mwaka 1981, au mama za wasichana waliouawa huko Nickel Mines, Pennsylvania, mwaka 2006\.

Wanawake hawa walijikuta wakitazamwa sana na watu karibu kote ulimwenguni\. Pengine fursa yao kubwa zaidi ya kuonyesha neema ya Mungu inayowatia nguvu ilikuja wakati ambao hawakuitaka kabisa\. Lakini jinsi walivyosamehe, walivyojinyima na kumtumaini Mungu kuliushangaza ulimwengu, angalau kutokana na jinsi vyombo vya habari vilivyolipa jambo hilo uzito\. Hakika, *Mji uliowekwa juu ya kilima hauwezi kufichwa –Mathayo 5:14\.*

Ingawa sisi na wale tunaowajua huenda tusikabili kiwango hicho cha kuangaziwa, sisi pia tuna jukwaa la kipekee la kuonyesha neema ya Mungu\. Huenda tusipate kamwe fursa bora zaidi ya kugusa mioyo iliyofanywa migumu au inayomtafuta Mungu kuliko katika saa yetu wenyewe ya huzuni ya msiba\.

Tunaposikia kwamba kwa kweli watu wamevutwa kwa Mungu kupitia kifo cha mpendwa wetu, hilo linaweza kuwa chanzo cha faraja na maana\. Kifo hiki hakikuwa msiba usio na maana; kilikusudiwa kumletea Mungu utukufu\. Kwa maneno mengine, Mungu hapotezi bure huzuni zetu\.

Hilo linatukumbusha maneno ya Yesu kuhusu Lazaro aliposema, *…Ugonjwa huu si wa mauti, bali ni kwa ajili ya utukufu wa Mungu, ili Mwana wa Mungu atukuzwe kwa huo –Yohana 11:4\.* Yesu ndiye mfano wetu mkamilifu wa jinsi ya kuhusiana na walio na huzuni na jinsi ya kuitikia huzuni yao\. Alikuja kwa Mariamu na Martha akawasikiliza\. Alilia pamoja nao ingawa alijua kwamba ***angeweza*** na kisha ***alifanya hivyo*** kubadili hali nzima kwa kumfufua Lazaro\.

### Tunawezaje kusaidia?

Jukumu letu ni nini katika kumsaidia dada aliye katika huzuni ya msiba kumtukuza Mungu katikati ya hali yake? Tafakari mawazo yaliyoshirikishwa na wajane wafuatao:

- “Kilichonisaidia ni dada mpendwa kukaa pamoja nami na kuniambia kwamba ananijali\. Na katika ukimya wake, niliweza kuhisi kwamba upendo wake ulikuwa wa kweli\.”
- “Huzuni ya msiba huja bila kutarajiwa na hushangaza\. Mtu anaweza kuwa na siku nzuri anaposikia wimbo, kunusa harufu fulani, au kuona nguo anayoifahamu ambayo huamsha kumbukumbu na kufuatiwa na machozi mengi\. Hilo likitokea mkiwa pamoja, ni sawa\. Kulia ni sawa\. Machozi huleta uponyaji\. Kaa naye na umsaidie apitie hali hiyo\. Mkaribie; huzunika pamoja naye\. Ni bora kukosea kwa kufanya jambo fulani kuliko kutofanya lolote\. Huenda usielewe\. Ni sawa\. Huhitaji wewe mwenyewe kufiwa ili kuonyesha kwamba unajali\.”
- “Huzuni ya msiba huchosha na kudhoofisha uwezo wa kufikiri\. Kwa hiyo usiulize tu unachoweza kufanya; tafuta hitaji ambalo huenda analo na ujaribu kulitosheleza\. Kwa mfano, ‘Ningependa kuja jioni ya Jumanne kutengeneza bomba lako’ au ‘Tungependa kuja na kukuletea chakula ikiwa utakuwa tayari?’”
- “Jambo moja lililonifanya nijisikie vizuri sana ni watu kushiriki kumbukumbu nzuri za mpendwa wetu, au mambo waliyothamini kumhusu\. Hata leo, karibu miaka kumi na tisa baadaye, moyo wangu bado huchangamka watu wanapofanya hivyo\.”
- “Kadi zote zilizokuja kila siku kwa miezi miwili ya kwanza baada ya mume wangu kufariki ndizo zilizonisaidia\. Nilizitarajia kila siku, na siku ya kwanza ambayo sikupokea kadi ilikuwa ngumu\.”
- “Kilichonisaidia sana ni mtu kuniambia niangazie baraka zangu; kwamba wananiombea na wanajali\. Au walinialika niende pamoja nao hata kama idadi yetu haikuwa sawa pande zote\. Jambo jingine lilikuwa walipopita kwa ajili ya mapumziko ya kahawa au walipotuma ujumbe mfupi\.”
- “Wajane wanahitaji kutiwa moyo siku ya kumbukumbu ya ndoa yao na siku ambayo mume wao alikufa\. Ina maana kubwa mtu ‘anakumbuka kweli’\! Chakula cha jioni cha wajane ni kizuri\. Vivyo hivyo kuwa na dada wa siri\. Nilisaidiwa mtu aliponisikiliza na kuwepo kunisaidia kazi na watoto wadogo\. Zaidi ya yote, nilijua watu walikuwa wakituombea\.”

### Tuseme nini?

Huenda tukahangaika kujua la kumwambia rafiki aliyefiwa\. Hata hivyo, hatutaki kuwa kama mke wa Ayubu au marafiki zake, ambao maneno yao yaliongeza tu mateso ya Ayubu\. Haya hapa ni baadhi ya mitazamo:

- “Hawahitaji kutuambia kwamba sasa tuko peke yetu\. Tunajua hilo tayari\.”
- “Huzuni ya msiba inaweza kweli kutikisa imani ya mtu kwa Mungu, na kumfanya ashindwe kutenda kwa muda, hasa ikiwa hajawahi kupitia kiwewe kikubwa hapo awali\. Ingawa anatamani sana kumtumaini Mungu na kuukubali ukweli huu mpya maishani mwake, nyakati nyingine huchukua muda kupita tu mshtuko huo na kuweza kuzungumza tena na Mungu\. Hilo ni sawa\. Uwezekano mkubwa atapata uponyaji na kuimarisha imani yake, lakini mpe nafasi ya kuhangaika, kushindana na hali hiyo, na kuomboleza kwa kina\. Msikilize na ujaribu kujizuia ‘kurekebisha’ imani yake kwa maneno kama ‘Mambo yote hufanya kazi pamoja kwa wema…’ au ‘Angalau wewe…’”
- “Kumuuliza mtu aliye katika huzuni ya msiba anaendeleaje kunaweza kumweka katika hali ngumu\. Kumuuliza mbele ya kundi la watu huenda isiwe wakati mzuri zaidi\. Huenda ni bora usiulize isipokuwa unataka kweli kujua na uko tayari kuchukua muda wa kusikiliza\.”
- “Ni vigumu kufikiri kwa busara katika miezi hiyo migumu ya kwanza\. Sikufurahia kuulizwa katika miezi hiyo ya kwanza nitafanya kazi gani ili kujikimu\. Kwanza nilihitaji kupitia huzuni yangu ya msiba\. Pia nilikuwa nikijaribu kuwasaidia binti zangu wadogo ambao walikuwa wamehuzunika sana kwa kumpoteza baba yao mpendwa\. Uamuzi huo ungeweza kusubiri\.”

**Dondoo zifuatazo zinaonyesha changamoto nyingine za huzuni ya msiba:**

- “Kila mtu huomboleza kwa namna tofauti; hakuna njia iliyo sahihi au isiyo sahihi\. Na huzuni hiyo haiondoki kamwe, ingawa maisha ya marafiki zangu wote yanaendelea kama kawaida, jambo ambalo linaumiza sana kutazama\. Sikukuu huwa ngumu sana\. Kuhudhuria harusi karibu haiwezekani\. Huu ni ulimwengu wa wanandoa, na ni kwa neema ya Mungu tu kwamba inawezekana\. Kwa kweli, majuma kabla ya siku za kila mwaka za kumbukumbu huwa magumu zaidi kuliko siku zenyewe\.”
- “Jambo moja nililotambua haraka sana ni kwamba tunaishi katika ulimwengu unaowajali sana wanandoa\. Mtu anapompoteza mwenzi wake, hubaki akijaribu kujua anafaa wapi\. Ninathamini sana ninapokuwa katika kundi linalojumuisha wajane na watu wasio kwenye ndoa, na kuna watu wanaojitahidi kunifanya nijihisi nimejumuishwa wala si mtu wa pekee asiyeendana na wengine\.”
- “Huwezi kuweka kikomo cha muda kwa huzuni ya msiba\. Ni tofauti kwa kila mtu\. Hakuna ‘kuishinda’ ili isiendelee kuuma tena\. Mtu akiomboleza ipasavyo, jeraha huwa si bichi sana, na hubaki kovu\. Ni kama kuzoea kuishi bila mkono au mguu\. Unazoea kutokuwepo kwake, lakini humwachi kamwe kumkosa\.”
- “Kifo katika familia au kumpoteza mwenzi ni jambo gumu zaidi kuliko mtu anavyoweza kuwazia mpaka yeye mwenyewe apitie hali hiyo\. Natamani tungepata msaada zaidi kutoka kanisani\. Wavulana wetu wanahitaji mtu wa kuwa mfano wa baba wa kumfuata, mtu wa kuwafundisha mambo ambayo baba angefundisha\.”
- “Watoto wetu hufanya makosa kama watoto wengine; wanahitaji kutiwa moyo, si kukosolewa\. Pia, wanaweza kusaidiwa katika kazi zao\. Natamani nisingelazimika kumwacha mtoto wangu mdogo peke yake mara nyingi nilipoenda kazini\. Zaidi ya mara moja nilitokwa na jasho jingi nikijiuliza pesa za kulipa bili zingetoka wapi, lakini namshukuru Bwana kwamba zilikuwepo daima\.”

Tunawezaje kukumbuka kuwategemeza walio katika huzuni ya msiba baada ya siku na majuma hayo ya kwanza? Tunaweza kuandika kwenye kalenda zetu tarehe za siku zao za kuzaliwa, kumbukumbu za ndoa zao na tarehe ya kifo cha mpendwa wao\. Kisha tunaweza kuchagua siku fulani ya juma ya kuwafanyia jambo fulani\. Tukipanga, kuna uwezekano mkubwa zaidi wa kutimiza nia zetu njema\.

Mwisho, tunapaswa pia kuwakumbuka “wajane ambao si wajane”\. Nyakati nyingine kuna watu miongoni mwetu ambao maisha yao yamekumbwa na huzuni kubwa kuliko ile ya kifo halisi\. Huenda katika safari ya maisha yao kulikuwa na usaliti, kuachwa, kufungwa gerezani, au kujiua\. Huenda karibu wakauonea wivu uchungu ulio wazi na unaoeleweka wa mjane wa “kawaida”\. Au huenda wakahangaika na hatia pamoja na huzuni yao ya msiba\.

Mara nyingi hali hizi ziko mbali sana na maeneo tunayojisikia vizuri\. Hakuna majibu rahisi ya jinsi ya kukabiliana nazo\. Lakini tusikae mbali na dada wa namna hiyo ikiwa tuna fursa ya kumsaidia\. Mungu atatusaidia kupata njia ya kuonyesha kwamba tunajali tukimwomba\.

Tunapoendelea kutembea pamoja na Mungu, sisi na wale tunaowapenda, na tuweze kuonyesha taswira iliyo katika ubeti wa mwisho wa wimbo uliotajwa mapema:

“Bwana, hofu imekwisha, nguvu za asili zimetulia kwa utulivu;  
 Jua linaakisiwa katika ziwa tulivu,  
 Na mbingu imo kifuani mwangu\.  
 Kaa nami, Ee Mkombozi mwenye baraka,  
 Usiniache peke yangu tena;  
 Kwa furaha nitafika kwenye bandari yenye baraka,  
 Na kupumzika kwenye ufuo wenye furaha\.”

**Tumalizie kwa nukuu kutoka kwa mjane mmoja:**

> “Tembea pamoja nao mpaka waweze kutoka pangoni na kuhisi tena mwangaza wa jua\. Huenda ikahitaji jitihada kubwa na nyakati nyingine kujitia katika hali ngumu, lakini kwao utakuwa Yesu ‘aliyevaa ngozi’\. Huwajibiki kwa uponyaji wao; Yesu pekee ndiye awezaye kufanya hivyo\. Lakini unaweza kuwaongoza kwake\.
>
>  
>
> Kumbuka marafiki waliompeleka Yesu mtu aliyepooza, wakimshusha kupitia kwenye paa\. *Na tazama, wakamletea mtu aliyepooza, amelala kitandani; Yesu alipoiona imani yao akamwambia yule aliyepooza, Jipe moyo, mwanangu; umesamehewa dhambi zako… Yesu akijua mawazo yao akasema, Mbona mnawaza maovu mioyoni mwenu? Kwa maana ni lipi lililo rahisi, kusema, Umesamehewa dhambi zako; au kusema, Inuka, tembea? Lakini mpate kujua ya kwamba Mwana wa Adamu anayo mamlaka duniani kusamehe dhambi, \(akamwambia yule aliyepooza,\) Inuka, chukua kitanda chako, uende nyumbani kwako\. Akaondoka, akaenda nyumbani kwake\. Makutano walipoona hayo, walistaajabu, wakamtukuza Mungu aliyewapa wanadamu mamlaka kama hayo –Mathayo 9:2\-8\.*
>
>  
>
> Ni taswira nzuri kama nini\! Vivyo hivyo, unaweza kumpeleka Yesu rafiki yako ‘aliyepooza’ kwa huzuni ya msiba\. Waangalie wanapoponywa, ubebe mzigo wao wa huzuni ya msiba, kisha uendelee nao katika safari kuelekea makao yao ya mbinguni\. Tunapomwona Mungu akifanya kazi mioyoni mwao, sote tunaweza kumsifu Mungu pamoja\!”

\~Katika makala hii, sehemu zilizo ndani ya alama za nukuu zilishirikishwa na mwandishi na wajane kadhaa ambao hawakutaka majina yao yajulikane\.

![Miale ya jua inapenya mawinguni juu ya ziwa la milimani lililozungukwa na msitu](<https://remnant.truechristian.church/images/articles/ba1df680-e125-4b7a-a6dd-6ad35433e1b5-1.jpg>)

<aside class="translation-notice" data-translation-notice="ai" lang="sw" dir="ltr" role="note">
  <p>Makala hii imetafsiriwa kwa akili bandia ya OpenAI (modeli: gpt-6-luna) na bado haijahakikiwa na binadamu. Maandishi asilia ya Kiingereza ndiyo toleo lenye mamlaka. Ikiwa kuna shaka kuhusu maana, tafadhali rejelea maandishi asilia ya Kiingereza. <a href="/en/woman/to-walk-with-her-through-grief/" data-source-article-id="ba1df680-e125-4b7a-a6dd-6ad35433e1b5" hreflang="en">Maandishi asilia ya Kiingereza</a></p>
</aside>

## Rejeo la jarida

- [Miale ya jua inapenya mawinguni juu ya ziwa la milimani lililozungukwa na msitu](<https://remnant.truechristian.church/images/articles/ba1df680-e125-4b7a-a6dd-6ad35433e1b5-1.jpg>): Pexels\.com
