# Mtu Mnyenyekevu Hujihisi Mdogo Lugha: sw Mwandishi: John M\. Brenneman Toleo la asili: The Heartbeat of The Remnant, Machi/Aprili 2013, Nambari 2 Kurasa za asili: 10–13 Soma makala: PDF ya asili: 2013\-03\-Remnant\(1\)\.pdf [The Heartbeat of The Remnant, Machi/Aprili 2013]() ![Mwanamume amepiga magoti chini kabisa ardhini]() John Brenneman alikuwa mhubiri Mmennonite wa Marekani katikati na mwishoni mwa karne ya 19\. Muda mfupi baada ya Vita vya wenyewe kwa wenyewe, aliandika mfululizo wa makala kuhusu kiburi na unyenyekevu, zilizochapishwa katika jarida la *Herald of Truth* na baadaye kukusanywa katika kijitabu\. Makala hii ni sehemu ya mwisho ya kijitabu hicho\. Kwa sababu ya urefu wake, tulichagua kutochapisha sehemu ya kwanza, ambayo inahusu zaidi kueleza kiburi\. John hakuchoka kusafiri, na simulizi la maisha yake lingestahili kusimuliwa tena\. Alitembea na kusafiri akiwa amepanda kwa maili nyingi hadi kwenye makazi ya mpakani yaliyokuwa na shida ili kuendeleza ufalme wa Mungu, nyakati nyingine akipuuza shamba lake mwenyewe\. Katika wakati ambapo kujisisitizia huonwa kuwa sifa njema, makala hii kwa hakika itaonekana kama kitu cha zamani\. Na ndivyo ilivyo … kwa kuwa sifa ya unyenyekevu ni ya zamani kama Mungu mwenyewe\. Mtu mnyenyekevu hujihisi kuwa mdogo, maskini, ameinama, ameshushwa chini, na hastahili ndani yake mwenyewe, naye huwahesabu wengine kuwa bora kuliko yeye mwenyewe\. Hajisifu wala kujitukuza kamwe, wala hawadharau wengine, kama alivyofanya yule Farisayo mwenye kiburi na majivuno; bali badala yake huomboleza udhaifu wake, makosa yake na kutokamilika kwake\. “Hafikirii mambo makuu, bali hujiunga na watu wa hali ya chini\.” Hafuati namna ya ulimwengu huu katika kila aina ya fahari tupu, kiburi na anasa za dhambi zisizo na kiasi\. Kwa kawaida huwa na tabia ya utulivu, unyenyekevu na upole, akijua wakati wa kunyamaza na wakati wa kusema\. Yuko tayari sikuzote kuwapa wengine nafasi na fursa ya kutoa maoni yao\. Anapokuwa pamoja na watu huonyesha kiasi kinachostahili, wala hajikalishi katika nafasi ya heshima zaidi, bali badala yake huketi mahali pa chini kabisa mezani\. Katika matendo, mienendo na shughuli zake, hajishughulishi na kujionyesha bure: vyombo vyake, samani zake na mavazi yake kwa ujumla ni rahisi na ya kiasi, bila mapambo na urembo usio na faida; kwa maana hahisi furaha wala kuridhika katika fahari hiyo ya nje, bali badala yake huhisi kutoridhika, karaha na chukizo, akijua kwamba vitu hivyo ni vya dhambi, vya muda mfupi na ubatili; na badala yake hujitahidi kuhakikisha nafsi yake imepambwa kwa kuvaa fadhila za kiroho na za kimungu\. Kwa sababu ya asili yao potovu, kwa ujumla wanadamu si wanyenyekevu; bali tangu utoto wao huwa na mwelekeo wa kiburi kwa kiasi kikubwa au kidogo, jambo ambalo halimpendezi Mungu\. Ingawa hapo mwanzo waliumbwa wakiwa wema na waungwana kwa mfano wa Mungu, wakiwa wameinuliwa na kuwekwa juu ya viumbe wengine wote, hata hivyo, kwa kuanguka kwao kwa sababu ya uasi, wakawa viumbe maskini na wa kusikitisha kuliko wote; na licha ya hali yao potovu na hatari, mara nyingi bado hudhani kwamba wako salama, ingawa kwa kweli ni wanyonge, maskini, “vipofu na uchi\.” Lakini Mungu ni mwenye rehema mno kiasi cha kutowaacha katika hali hii ya kusikitisha bila msaada: anawaita, anawakemea na kuwathibitishia hatia kupitia Roho wake na njia nyingine za neema, ili kuwaamsha kutoka usingizini mwa dhambi; na mara tu mtu anaposikia na kuitii kwa kweli sauti hii ya wito, na baada ya kusadikishwa kuhusu hatia yake kuona kwamba yeye ni mwenye dhambi maskini, aliyepotea na mwenye hatia, na kuhisi kwamba dhambi zake ni mzigo mzito mno kwake kuubeba, huwa amelemewa na kuinamishwa sana na mzigo huo kiasi cha kujiona mdogo na maskini ndani yake mwenyewe\. Mtu wa namna hiyo huhisi kama Daudi, aliyesema kwa sauti kuu: “Nimeinama sana; mchana kutwa ninaomboleza\. Usiku kucha nakifanya kitanda changu kuogelea; kochi langu nalimwagilia machozi yangu\.” Huhisi kana kwamba yeye ndiye maskini na asiyestahili kuliko watu wote\. Naam, hudhani kwamba hastahili tena kuitwa mwana au mtoto\. Hufurahi kuhesabiwa kuwa miongoni mwa walio wadogo kabisa, au kuwa mtumishi wa mshahara\. Basi anaweza, na kwa moyo wa kweli atafanya hivyo, kama yule mtoza ushuru maskini, kujipiga kifuani na kuomba, “Mungu, nihurumie mimi mwenye dhambi”; au, kama Daudi, “Ee Mungu, uniumbie moyo safi; uifanye upya roho iliyonyooka ndani yangu\.” ![Mtoza ushuru amepiga magoti mbele za Mungu huku mwanamume mwingine akisimama karibu]() Mtoza ushuru alijihisi mdogo mbele za Mungu\. Mtu aliyetubu kwa kweli na kuwa mnyenyekevu moyoni, akimgeukia Mungu kwa kweli, akimtafuta kwa dhati usiku na mchana katika sala na dua, akijitoa kabisa kwake kuwa dhabihu, akijinyenyekeza kwa unyenyekevu chini ya mkono wake wenye nguvu, na akitamani kuanzia hapo na kuendelea kuishi na kudumu mwaminifu katika utumishi wake hadi mwisho—mtu wa namna hiyo anaitwa mtu mnyenyekevu katika Maandiko; na hao ndio ambao Mungu huwapa neema\. Kwa mfano, mwanamke aliyekuwa mwenye dhambi na kujinyenyekeza miguuni pa Yesu, akiiosha miguu yake kwa machozi na kuifuta kwa nywele za kichwa chake, ambaye Yesu alimwambia, “dhambi zako zimesamehewa\. Imani yako imekuokoa; nenda kwa amani\.” Watenda dhambi wote waliotubu na kunyenyekea namna hiyo, wakitafuta neema, wataipokea kwa Mungu kupitia Yesu Kristo\. Kwa maana “dhambi ilipozidi, neema ilizidi kuwa nyingi zaidi\.” “Neema na kweli zilikuja kwa njia ya Yesu Kristo,” na “katika utimilifu wake sisi sote tumepokea, na neema juu ya neema,” asema Yohana\. Kwa hiyo neema ni kinyume cha kustahili; kwa maana mtu anaponipa kile ninachomdai, na ambacho nimekipata kwa kufanya kazi, hanipi kwa neema, bali kwa sababu ana deni kwangu\. Lakini mtu akinipa zawadi njema ambazo sijazistahili na ambazo hana deni la kunipa, ananipa kwa neema tupu\. Kwa hiyo, mtu wa namna hiyo naweza kumwita mwenye neema, kwa kadiri alivyonipa neema yake au kunifanya mshiriki wa neema yake; yaani, amenipa au kunikirimia neema\. Vivyo hivyo Mungu ametufanya washiriki wa neema yake, kwa maana hana deni lolote kwetu; bali sisi tuna deni kwake la pauni elfu kumi, na hatuna hata robo senti moja ya kulipa deni hili kubwa\. Lakini Mungu atatusamehe deni hilo kwa neema tupu, ikiwa tu kwa toba ya kweli ya moyo tutajinyenyekeza mbele zake na kukiri dhambi zetu mbele zake, tukazisikitikia, na kumwomba msamaha kutoka moyoni kwa jina la Yesu; ndipo “hutupa neema\.” Kwa hiyo ni kwa neema kwamba wenye dhambi hao wanyenyekevu na waliotubu wanaokolewa, na kufanywa “kukubaliwa” kupitia Mwana wake mpendwa\. “Na ikiwa ni kwa neema, basi si kwa matendo tena; la sivyo neema isiwe neema\.” Rum\. 11:6\. Kwa neema tunafanywa upya, na kuzaliwa upya, na kukubaliwa kupitia Yesu Kristo kama watoto, na kufanywa warithi wa ufalme wake wa milele wa mbinguni; yaani, “huwapa wanyenyekevu neema\.” Huwapa neema hata katika maisha haya, kwa kadiri anavyowasamehe dhambi zao na kuwabariki mwilini na rohoni kwa kila aina ya zawadi njema; na katika maisha yajayo huwapa zawadi na milki za milele za mbinguni, na furaha, pumziko na raha ya milele\. Lo, ahadi hii ni kubwa mno kiasi gani isiyoweza kusemwa, “Huwapa wanyenyekevu neema\!” Kwa maana neema ya Mungu ina thamani kubwa mara elfu kumi kuliko ulimwengu mzima pamoja na raha, fahari, heshima na utukufu wake wote\. “Neema yangu yakutosha,” alimwambia Paulo—kana kwamba anasema, “Neema yangu inatosheleza mahitaji yako yote; huhitaji kitu kingine\.” Ninaamini kwa dhati kwamba yeyote asiyeweza kuridhika na utoshelevu wa neema ya Mungu hawezi kamwe kupata furaha ya kweli; kwa maana neema ya Mungu inatutosha kwa wakati huu na kwa umilele\. Tukiwa washiriki wa neema yake na kuitegemea, tunacho kila kitu tunachohitaji ili kuwa na furaha, kutukuzwa na kubarikiwa katika ulimwengu huu na katika ulimwengu ujao; na tunaweza kutamani nini zaidi? Lakini kumbuka, neema hii hutolewa kwa wanyenyekevu pekee\. Ee unyenyekevu, sifa bora\! Jinsi ulivyo wa lazima\! Una thamani kuliko dhahabu, mali na utukufu wa ulimwengu\. Bila unyenyekevu hatuna ahadi ya nguvu iokoayo ya neema; na bila neema hii iokoayo hakuna awezaye kuwa mtoto, na kwa hiyo mrithi, wa Mungu\. Lo, ni muhimu mno kwamba tujichunguze kwa unyoofu kuona kama tunayo sifa hii ya lazima, kwa kuwa ahadi hii ya neema hutolewa kwa unyenyekevu pekee\. Bila unyenyekevu wa kweli wa moyo hatuna ahadi ya neema; bali kinyume chake tunatishiwa na upinzani wa Mungu, na vitisho vyake vinasimama imara sawa na ahadi zake; kwa maana maneno ya Yesu ni thabiti na hayabadiliki\. “Kila ajikwezaye \(kama yule Farisayo mwenye kiburi\) atashushwa, naye ajinyenyekezaye \(kama yule mtoza ushuru\) atakwezwa\.” Tuna sababu kubwa ya kujinyenyekeza: Kwanza, kwa sababu ya dhambi zetu, ambazo zimetutenga na Mungu, aliye mwema, mtakatifu na mwenye fadhili sana\. Ee dhambi, uovu wa kuchukiza jinsi gani\! Inapaswa kutufanya tuiname, tujinyenyekeze mavumbini na kutubu kwa aibu, tukiwa katika magunia na majivu\. Laiti tusingekuwa wakaidi na wenye shingo ngumu kiasi hiki, na tusingesita tena kujinyenyekeza na kuinama chini ya mkono wenye nguvu wa Mungu, kwa kuwa sisi si kitu kabisa bila neema ya Mungu\. Je, tutaendelea kwa ukaidi kutenda dhambi dhidi ya neema ya Mungu, ilhali hatuna hakikisho la maisha yetu hata kwa muda mfupi? Lo, Mungu huvumilia mwanadamu kwa muda mrefu kiasi gani, kwa kuwa hataki mtu yeyote apotee, bali kila mmoja atubu dhambi zake, azikiri, arekebishe maisha yake na ajinyenyekeze\. Pili, tuna sababu ya kujinyenyekeza kwa sababu Kristo ametuamuru kufanya hivyo\. “Tafuteni haki, tafuteni unyenyekevu; huenda mtafichwa siku ya hasira ya Bwana\.” Sef\. 2:3 “Ee mwanadamu, amekuonyesha yaliyo mema; na Bwana anataka nini kwako isipokuwa kutenda haki, kupenda rehema, na kutembea kwa unyenyekevu pamoja na Mungu wako?” Mik\. 6:8 “Jinyenyekezeni chini ya mkono wa Mungu ulio hodari\.” 1 Pet\. 5:6 “Kwa unyenyekevu kila mmoja na amhesabu mwenzake kuwa bora kuliko yeye mwenyewe\.” Flp\. 2:3 “Mwenende kama inavyostahili wito mlioitiwa, kwa unyenyekevu wote na upole, kwa uvumilivu, mkichukuliana kwa upendo\.” Efe\. 4:1\-2 “Jivikeni unyenyekevu\.” 1 Pet\. 5:5 Tatu, kwa sababu ya ahadi za thamani za Mungu\. “Huwapa wanyenyekevu neema\.” Pia ameahidi kukaa pamoja nao\. “Kwa maana yeye aliye juu na kutukuka, akaaye milele, ambaye jina lake ni Mtakatifu, asema hivi: Nakaa mahali palipo juu na patakatifu, tena pamoja na yeye aliye na roho iliyopondeka na kunyenyekea, ili kuhuisha roho ya wanyenyekevu, na kuhuisha mioyo ya waliopondeka\.” Isa\. 57:15 “Atamwokoa mtu mnyenyekevu\.” Ayu\. 22:29 “Hekima hukaa pamoja na wanyenyekevu\.” Mit\. 11:2 “Heshima itamtegemeza aliye mnyenyekevu rohoni\.” Mit\. 29:23 “Ajinyenyekezaye atakwezwa\.” Lk\. 18:14 Nne, kwa sababu ya vitisho vya Mungu\. “Huwapinga wenye kiburi\.” “Amewatawanya wenye kiburi katika mawazo ya mioyo yao\.” Lk\. 1:51 “Kila mwenye moyo wa kiburi ni chukizo kwa Bwana; hataachwa bila adhabu\.” Mit\. 16:5 “Kiburi cha mtu kitamshusha\.” Mit\. 29:23 “Kila ajikwezaye atashushwa\.” Lk\. 18:14 “Usijivune, bali ogopa: kwa maana ikiwa Mungu hakuyasamehe matawi ya asili, jihadhari asije asikusamehe wewe pia\.” Rum\. 11:20\-21 Tano, kwa sababu ya mfano wa Yesu Kristo\. Yeye ni “mpole na mnyenyekevu wa moyo\.” Tazama, alituachia mfano wa unyenyekevu usio na kifani, alipowaosha miguu wanafunzi wake yeye, Bwana wa mabwana na Mfalme wa wafalme\! Jinsi Bwana na Mwalimu wetu alivyojishusha, akainama na kujinyenyekeza\! Kwa maoni yangu, hakuna unyenyekevu mkuu zaidi ambao ungeweza kuonyeshwa kuliko ule alioonyesha Yesu katika tukio lile aliposema, “Ikiwa mimi, niliye Bwana na Mwalimu wenu, nimewaosha miguu, nanyi imewapasa kuoshana miguu\. Kwa maana nimewapa mfano, ili mfanye kama nilivyowatendea\.” Basi, je, sisi sote tuko tayari kabisa kuinama na kujinyenyekeza hivyo, tukifuata mfano wa Yesu? Lo, kuna watu wengi wanaodai kuwa Wakristo wanaokataa kufanya hivyo\! Hata hivyo, tunapooshana miguu, hatupaswi kutarajia kupata wokovu kwa kufanya hivyo, wala kusudi lake si kuondoa uchafu wa nje miguuni; bali ni kuonyesha tu utii, upendo na unyenyekevu, na kuonyesha kwamba hatumwonei Yesu na maneno yake aibu\. Kwa maana tukifanya tu tendo la nje la kuoshana miguu, bila kuwa na unyenyekevu wa kweli moyoni na upendo wa dhati kati yetu, hatutafaidika hata kidogo; bali badala yake tutajiletea dhambi kubwa zaidi\. Kwa unyenyekevu wa moyo kila mmoja wetu anapaswa kumhesabu mwenzake kuwa bora kuliko yeye mwenyewe\. Tajiri zaidi na anayeheshimiwa sana hapaswi kujiona kuwa bora mno kiasi cha kutoshuka chini na kuosha miguu ya mshiriki aliye mdogo na maskini zaidi\. Ikiwa Yesu angetuambia tufanye “jambo fulani kubwa,” je, tusingelifanya? Basi, si zaidi sana kwa kuwa amesema, “Nanyi imewapasa kuoshana miguu,” kwa kuwa ametupa mfano ili tufanye kama alivyofanya; na anasema, “Jifunzeni kwangu; kwa kuwa mimi ni mpole na mnyenyekevu wa moyo\.” “Alijinyenyekeza, akawa mtii hata mauti, naam, mauti ya msalaba\.” Flp\. 2:8 Basi, tafakari hili\. Kwa maana ikiwa Yesu, Bwana wa mbinguni, alijishusha na kujinyenyekeza hivyo, akatwaa umbo la mtumishi, akatemeewa mate, akapigwa mijeledi na kusulubiwa kwa ajili yetu, ili atupatanishe na kutukomboa kutoka katika laana na mauti; basi inatupasa kadiri gani kuiga mfano wake na kufuata nyayo zake katika unyenyekevu\! Sasa, wasomaji wapendwa, baada ya kuona tofauti kubwa kati ya wenye kiburi na wanyenyekevu, tutafanya nini? Mungu huwapinga wa kwanza, lakini huwapa neema wa pili\. Basi, tutachagua lipi? Neema ya Mungu, au kupingwa naye? Natumaini tutachagua neema yake\. Ingawa haiwezi kupatikana isipokuwa kwa kupitia bonde la kunyenyekezwa, tusirudi nyuma kwa hofu kwa sababu hiyo; bali tuiname kweli na kujinyenyekeza\. Kumbuka, Yesu alikuwa mnyenyekevu, hakujitukuza\. Basi, hatupaswi kuwa tayari kufanya nini ili kupata neema ya Mungu? Tunapaswa kujinyenyekeza mbele zake kwa kufunga, kulia na kuomba kwa bidii, mpaka atakaposikia na kutupa neema\. Ndugu zangu waume na wake, niruhusuni niseme nanyi waziwazi\. Tuko katika hali gani? Je, sisi ni wanyenyekevu moyoni? Hatutafaidika hata kidogo tukijifanya tu kuwa na sura ya unyenyekevu wa nje, ya kujifanya, bila unyenyekevu wa kweli na wa dhati moyoni; kwa maana ni huo pekee unaokubalika machoni pa Mungu\. “Kwa maana Bwana haangalii kama mwanadamu aangaliavyo; maana wanadamu huitazama sura ya nje, bali Bwana huutazama moyo\.” 1 Sam\. 16:7\. Naam, yeye huichunguza mioyo, na mawazo yetu yote yako wazi mbele ya macho yake na yanajulikana kwake\. Lakini ikiwa kweli sisi ni wanyenyekevu moyoni, basi bila shaka “kile kinachoheshimiwa sana miongoni mwa wanadamu,” na ambacho “ni chukizo machoni pa Mungu,” kitakuwa chukizo kwetu pia\. Kwa maana tukiwa wanyenyekevu kweli, tumepokea pia neema yake; na tukiwa na neema yake, tunaye pia Roho wake; na tukiwa na Roho wake, sisi pia ni watoto wake; na tukiwa watoto wake, sisi pia ni washiriki wa asili yake ya kimungu; na tukiwa washiriki wa asili yake ya kimungu, bila shaka ni kweli kwamba “kile kinachoheshimiwa sana miongoni mwa wanadamu,” na ambacho “ni chukizo machoni pa Mungu,” lazima kiwe chukizo kwetu pia\. Basi, na tujitathmini kwa unyoofu kana kwamba tuko mbele za Mungu, kuona kama bado tunafurahia mno vitu vile vinavyoheshimiwa sana miongoni mwa wanadamu\. Mungu, anayechunguza mioyo yetu, anajua yaliyo mioyoni mwetu: hatuwezi kumdanganya\. “Msidanganyike; Mungu hadhihakiwi\.” Hata tuonekane wanyenyekevu kiasi gani kwa nje, mradi tu tunaunga mkono urembo na mapambo yasiyo ya lazima na ya bure ya nyumba zetu na familia zetu, na hatujitahidi kwa nguvu zetu zote kuzuia na kuondoa machukizo hayo, siwezi kamwe kuamini kwamba “kile kinachoheshimiwa sana miongoni mwa wanadamu” ni chukizo kwetu; na ikiwa tamaa hizo za bure na za kidunia bado hazijawa machukizo kwetu, basi bado hatujafanywa washiriki wa asili ya kimungu, na kwa hiyo hatuwezi kuwa watoto wa Mungu; kwa maana watoto wa Mungu hushiriki asili na tabia ya Mungu, jambo ambalo hakuna awezaye kulikana\. Lo, nani asiyetafakari jambo hili kwa uzito anapoona uovu na kiburi cha ulimwengu? Wengi wanaonekana kukimbilia kwa makusudi pamoja na mkondo mkubwa wa tamaa ya kilimwengu, kwenye njia pana inayoelekea kwenye shimo la uharibifu\. Wanapotosha utu wao kwa namna ya kutisha, kiasi kwamba karibu hawaonekani kuwa wanadamu\. Inaonekana hawaridhiki tena na umbo ambalo Mungu aliwapa\. Tunashurutishwa kufikiri kwamba wengi wao hawamwogopi Mungu wala kumjali mwanadamu\. Ikiwa sasa ujumbe huu utasikika au kusomwa na mtu yeyote anayejiona amezama na kufunikwa na uovu wa kiburi, ningemwambia: “Harakisha\! Harakisha\! Okoa nafsi yako yenye thamani: toroka Babeli\! Toroka\! Toroka, nakusihi, Sodoma ya ulimwengu huu mpotovu na wenye dhambi, usije ukashiriki mapigo yake\. Lo, acha upesi njia pana ya uovu, na ujinyenyekeze chini ya mkono wenye nguvu wa Mungu kabla hujachelewa milele\. Lo, tubu upesi na uongoke ili dhambi zako zifutwe\. Jishushe na unyenyekee kama yule mtoza ushuru aliyetubu, nawe pia utapata rehema kwa ajili ya nafsi yako maskini\. Tafuta neema kwa unyenyekevu, wala si kwa kiburi; kwa maana nasema tena kwenu, ‘Mungu huwapa wanyenyekevu neema,’ wala si wenye kiburi\. Lo, basi njoo, nakusihi, kila mtu anayesoma au kusikia haya, ikiwa bado hujaja\. Sikiliza, bado unaweza kupata neema: njoo, kila kitu kiko tayari\. ‘Kikaribieni kiti cha neema kwa ujasiri, ili mpokee rehema, na kupata neema ya kuwasaidia wakati wa mahitaji\.’ Njoo sasa, wala usisubiri ‘wakati unaofaa zaidi\.’ ‘Angalieni sana mtu asiikose neema ya Mungu\.’ Ebr\. 12:15\. ‘Roho na bibi\-arusi wasema, Njoo\. Naye asikiaye na aseme, Njoo\. Naye aliye na kiu na aje\. Na yeyote atakaye, na ayatwae maji ya uzima bure\.’” Ninahisi kana kwamba siwezi kuacha kukuonya, ee mwanadamu mnyonge\! Jichunguze kwa uzito na kwa makini kwa kutumia kioo hiki kilichowekwa mbele yako, na ufikirie vizuri tabia yako ni ipi na uko katika kundi gani, la wenye kiburi au la wanyenyekevu\. Lo, jichunguze: hili si jambo dogo\. Hivi karibuni, haraka sana na bila kutarajia, unaweza kuondolewa katika ulimwengu huu, ili upokee thawabu za neema ya Mungu ya milele, au upokee “ghadhabu na hasira, dhiki na uchungu,” vitakavyompata “kila nafsi ya mwanadamu atendaye uovu\.” Ukijikuta bado uko katika njia ya wenye kiburi, geuka, lo, geuka, na ujihurumie, ee mwanadamu\! Pokea maonyo, ili ghadhabu ya Mungu isiwe fungu lako la milele\. Kubali kushawishiwa, nakusihi\. Kwa kumalizia, natumaini wasomaji wangu watapokea kwa upendo mawaidha yangu ya unyenyekevu na kuyachunguza kwa makini; na wakiona ukweli uliowasilishwa humo, natamani waikumbatie kwa moyo wote kazi hii na kunisaidia kupambana na kiburi na kufundisha unyenyekevu\. Ningependa hasa kuwaalika wafanyakazi wenzangu kutumia fursa na nafasi ya kutoa maelezo zaidi kuhusu mada hii, ili kuboresha au kuongeza kile kinachohitajika na kujaza mapungufu yoyote ambayo huenda bado yapo\. Kwa moyo wangu wote ninawatakia wasomaji wote neema ya Mungu iokoayo, upendo wa Yesu na ushirika wa Roho Mtakatifu\. Lakini fahamuni, nasema tena, kwamba Mungu huwapa neema hii wanyenyekevu pekee\. Na afanye mawaidha haya kuwa baraka kwa mioyo mingi, ili kwa njia hiyo watu watafakari na kumgeukia Mungu kwa unyenyekevu, ikiwa bado hawajafanya hivyo, na kumwomba neema wakati neema bado inatolewa, ili yeye pekee atukuzwe kwa njia hiyo kupitia Yesu Kristo\. Amina\. \~ Upanga dhidi ya adui ni moyo wenye unyenyekevu: Lazima amwache upesi mtu mwenye moyo wa unyenyekevu: Unyenyekevu hudharau sura yake ya majivuno, kiburi na ukali, Hawezi hata kuwaza kuwa mahali ambapo upole hutawala kwa unyenyekevu: Humjeruhi—humchoma moyoni—kuona moyo wenye unyenyekevu, Kwa kuwa asili yake ina kiburi na majivuno—imeelekea kabisa upande mwingine\. ![Jalada la Kiburi na Unyenyekevu]() *Kiburi na Unyenyekevu*, ambamo makala hii imetolewa, inaweza kupakuliwa bila malipo kutoka: www\.PrimitiveChristianity\.org\. Nakala zilizochapishwa zinaweza kununuliwa kutoka: Sermon on the Mount Publishing, P\.O\. Box 246 Manchester, MI 48158\. www\.kingdomreading\.com