# Burn\-out

EEN WOORD VAN EEN ARTS

Taal: nl  
Auteur: By Vincent “John” Waldron, MD  
Gladys, VA  
Oorspronkelijk nummer: The Heartbeat of the Remnant, Winter 2023  
Oorspronkelijke pagina’s: 19–23  
Lees artikel: <https://remnant.truechristian.church/nl/christelijk-leven/burn-out/>
Oorspronkelijke PDF: Winter\-2023\-Remnant\_for\-web\(2\)\.pdf
[The Heartbeat of the Remnant, Winter 2023](<https://remnant.truechristian.church/nl/issues/heartbeat-remnant-2023-winter/>)

De boodschap was kort\. “Dr\. Waldron, wilt u mevrouw Jones terugbellen over haar labuitslagen?”

Ik was verbaasd\. Ik kon me niet herinneren dat ik labs voor mevrouw Jones had aangevraagd\. Voor zover ik me kon herinneren, zag zij een specialist en had ze net een operatie gehad vanwege colonkanker\. Misschien hadden zij de labs aangevraagd\. Maar als dat zo was, hadden zij er zeker zelf achteraan moeten bellen\.

Ik opende het dossier en keek in de laboratoriumsectie\. Al snel bleef mijn oog hangen bij de nierfunctie van mijn patiënte\. Haar nierfunctie was in de afgelopen week enorm achteruitgegaan\.

Ik belde haar en daarna haar nierarts\. In het halfuur daarna werd haar situatie duidelijk\. Door haar colonoperatie verloor ze veel vocht, zo veel dat ze het niet kon bijhouden\. Dat maakte op zijn beurt haar nierfunctie veel slechter en deed ook haar kaliumwaarde dalen\.

Om dit te verhelpen, zou ze intraveneuze vloeistoffen nodig hebben — één of twee keer per week — om het verloren vocht aan te vullen\. Zonder dat zouden haar nieren volledig uitvallen\.

In zekere zin had mevrouw Jones te maken met nieruitputting — een situatie waarin ze meer verloor dan ze binnenkreeg en daar onder leed\.

Terwijl ik hierover nadacht, ging mijn gedachten naar de Dode Zee\. De Dode Zee is “dood” omdat het gehalte aan mineralen en zouten zo hoog is dat zeer weinig organismen, afgezien van enkele micro\-organismen, daar kunnen overleven\.

De reden hiervoor is dat de Dode Zee geen uitlaat heeft\. De Jordaan stroomt erin en brengt zoet water, dat in een bekken blijft staan\. Een deel van het water verdampt, en wat overblijft zijn de zouten en mineralen uit het water\.

In de duizenden jaren sinds de val van Sodom en Gomorra is dit binnenzeegebied een van de zoutste plaatsen op aarde geworden\. Het is een watermassa die noch bruikbaar is voor irrigatie, noch een plaats waar planten en dieren kunnen gedijen\.

Geen van beide situaties is gezond, en toch is dit precies hoe de meeste mensen hun leven leven, waarbij ze meestal naar het ene uiterste of het andere neigen\. Of ze vullen hun schema tot het uiterste, zonder ruimte voor stille bezinning, of ze verzetten zich tegen pogingen om hen te laten investeren in hun tijd en talenten en mijden dit soort activiteiten\.

Ik wil even stilstaan bij burn\-out\. Wat veroorzaakt het, en hoe kunnen we het vermijden?

## Iedereen heeft grenzen

1 Samuel 30 vertelt het verhaal van David die terugkeert naar Ziklag\. Bij zijn aankomst ontdekte hij tot zijn ontsteltenis dat de Amalekieten opgetrokken waren, het dorp in brand hadden gestoken en alle aanwezigen gevangen hadden genomen\.

David en zijn mannen waren drie dagen weg geweest en waren al moe van hun reis naar en van Aphek, waar koning Agag zijn troepen had verzameld\. Ondanks dit en hun angst over het verlies van familieleden en bezittingen, raadpleegde David God en besloot de Amalekieten de woestijn in te achtervolgen\.

Ze waren nog maar tot de beek Besor gekomen toen een derde van zijn mannen opgaf\. De Schrift zegt dat ze “te zwak” waren om de beek over te steken\. Ze waren lichamelijk en geestelijk uitgeput\. Zelfs als ze nog een dag hadden kunnen volhouden, zouden ze in de strijd nutteloos zijn geweest\.

Zo liet David hen achter en vervolgde de achtervolging van de Amalekieten, die hij uiteindelijk versloeg met de vierhonderd mannen die het hadden volgehouden\. Hier bereiken we het interessante deel\. De mannen die de overwinning hadden behaald keken neer op de mannen die slap waren geworden\. Ze zeiden dat die slapmoedige mannen hun gezinnen terug konden krijgen, maar dat alle buit voorbehouden zou blijven aan degenen die de overwinning hadden behaald\.

Als antwoord zei David: “Gij zult dat niet doen, mijn broeders, met hetgeen de HEERE ons gegeven heeft, die ons bewaard heeft en de schare die tegen ons opgekomen is in onze hand overgegeven heeft\. Want wie zal u in deze zaak gehoorzamen? Maar gelijk zijn deel is van hem die ten strijde afdaalt, zo zal ook zijn deel zijn van hem die bij de buit blijft: zij zullen gelijkelijk delen\.” \(1 Samuel 30:23,24\)

David wilde degenen die hun best hadden gedaan maar niet de kracht hadden om de laatste strijd te doorstaan, niet straffen\.

Misschien spreekt dit van de genade die we anderen zouden moeten tonen die voor een seizoen niet de kracht of energie hebben om door te gaan\. Misschien laat het ons weten dat we diezelfde genade aan onszelf moeten geven\.

## Wat is burn\-out?

Er zijn verschillende definities van burn\-out, maar het komt allemaal neer op een staat van lichamelijke, geestelijke of emotionele uitputting gerelateerd aan te veel stress over een langere periode\. We neigen ertoe deze stress als werkgerelateerd te zien\. Er lopen te veel projecten tegelijk, er is niet genoeg hulp, of een werkgever heeft hoge verwachtingen\.

Stress is stress, en het telt allemaal op\. Zelfs als werk niet stressvol is, als je een pasgeboren baby thuis hebt, een familielid met dementie of veel kerkelijke verantwoordelijkheden, kun je toch op het punt komen dat je weinig over hebt om te geven\.

Het is alsof je in een voertuig rijdt met 90 mph \(ongeveer 145 km/u\) en je drukt het gaspedaal iets verder in en er gebeurt niets\. In reactie daarop duw je het gaspedaal nog harder in en er klinkt gekrijs uit de motor\. Plotseling licht het dashboard op met vreemde lampjes en begint de auto te vertragen\.

De vraag is: hoe kunnen we burn\-out vermijden en wat moeten we doen als we beseffen dat we er naartoe gaan?

## Burn\-out begrijpen

Burn\-out leidt tot zowel lichamelijke als emotionele uitputting\. Het probleem met burn\-out is dat zelfs als één specifieke stressor het veroorzaakt — bijvoorbeeld een situatie op het werk of een gezondheidsprobleem in de familie — het vele andere relaties zal beïnvloeden\.

Mensen met burn\-out vertonen vaak symptomen die overeenkomen met depressie en angst\. Ze kunnen zich terugtrekken, gebrek aan motivatie tonen om betrokken te zijn bij kerk\- en gezinsactiviteiten, of sneller boos worden dan mensen die geen burn\-out hebben\.

Er is zelfs een suggestie dat burn\-out kan leiden tot verzwakking van ons immuunsysteem\. Dit kan leiden tot meer verkoudheden en virale infecties\.

## Vroege signalen herkennen

We moeten onszelf kennen\. Er zijn tekenen die anderen in ons leven en in onze manier van omgaan met anderen kunnen zien die wij niet per se als een probleem identificeren\.

![Een open Bijbel, een kamerplant in een pot en een kop koffie op een donkere tafel](<https://remnant.truechristian.church/images/articles/d0395fde-712d-488d-a161-c26c87ed128b-1.jpg>)

Mensen die op het randje van burn\-out zitten voelen zich hopeloos\. Ze verbergen het misschien voor collega’s, maar vaak beseffen gezinsleden dat er iets mis is\. Je had vroeger een zonnige stemming, en nu ben je ontmoedigd, niet alleen over het heden maar ook over de toekomst\.

Je kunt gebrek aan motivatie en een laag energieniveau hebben\. In zekere zin ga je op de automatische piloot en doe je net genoeg om erdoor te komen — zowel op het werk als thuis\. Dit hangt waarschijnlijk samen met je gevoel van hopeloosheid\.

Je merkt misschien dat je prikkelbaarder bent dan vroeger\. Kleine dingen storen of ergeren je, en je moet jezelf tegenhouden om boze replieken te geven\.

Het is belangrijk te beseffen dat je deze weg opgaat om meerdere redenen\. Ten eerste lijd je niet alleen; je gezin moet omgaan met jouw humeurigheid\. Ook, hoe langer je doorgaat zonder iets te doen, hoe moeilijker het wordt om terug te keren naar een evenwichtige situatie\.

Als arts zie ik voortdurend mensen die “geen tijd hadden” om iets te regelen totdat ze het niet langer konden negeren\. Op dat punt is een ingrijpende procedure nodig om alles weer recht te zetten\. Het zou makkelijker zijn geweest als ze met het eerste symptoom waren gekomen\.

## Maak een prioriteitenlijst

Alles in ons leven heeft een prioriteitsniveau\. Mensen die niet prioriteren voelen zich verspreid terwijl ze proberen alles tegelijk te doen\. Dat is een recept voor rampspoed\. Het lijkt mij logisch om onze taken in vier bakjes te verdelen:

1. Dingen die relatief snel gedaan moeten worden
2. Dingen die gedaan moeten worden maar nog even kunnen wachten
3. Dingen die we graag zouden doen, maar niet hoeven
4. Dingen die we zouden moeten loslaten\.

Hier is het goed om te vermelden dat alleen omdat iets gedaan moet worden, dat niet betekent dat jij het moet doen\. Soms kan iemand in je huis of op je werk een van de taken op je takenlijst helpen uitvoeren\.

Zodra we onze prioriteitenlijst hebben gemaakt, moeten we er iets mee doen\. Als je gewoon overal een prioriteit aan geeft maar doorgaat met proberen alles zelf te doen, zal dat je situatie helemaal niet helpen\.

Het doel van deze oefening is uit te zoeken welke dingen je uit je schema kunt schrappen, zodat je meer ruimte krijgt om adem te halen\.

## Zet het belangrijkste eerst

Een van de dingen die gebeuren als we overweldigd zijn, is dat we stoppen met zelfzorg\. We grijpen ongezond eten onderweg, stoppen met tijd in gebed en devoties, en stoppen met sporten\.

Deze dingen kosten tijd, en dat is precies wat we denken niet te hebben wanneer we op de rand van onze energie leven\. Zelfzorg is uiterst belangrijk, maar krijgt vaak prioriteit nul en wordt zelden opgenomen in de dagindeling\.

Terwijl we onze geestelijke voeding beginnen aan te vullen, moeten we er ook voor zorgen dat we voor onze lichamelijke gezondheid zorgen\.

## Neem tijd apart

Na het voeden van de menigte vertelt Marcus 6:46 over Jezus: “En toen Hij hen had weggestuurd, trok Hij zich op een berg terug om te bidden\.” Zelfs Jezus had momenten waarop Hij alleen moest zijn, zonder afleidingen\.

Het is makkelijk om ons op het gebedsaspect van deze passage te concentreren, en dat is belangrijk, maar laten we ons richten op het eenzame aspect van deze ervaring\. Jezus liet zelfs zijn naaste volgelingen achter tijdens deze tijd van het zoeken naar het aangezicht van God\.

Er zijn tijden waarop we moeten ontsnappen aan de druk van menselijke interacties en een rustige plek moeten vinden waar we alleen kunnen zijn\.

## Leg technologie neer

Een deel van het echt rustgevend maken van rusttijd is het elimineren van afleidingsbronnen\. Telefoons en elektronische tablets zijn precies de apparaten die ons ervan kunnen weerhouden de vrede \(sjalom\) te bereiken die we zowel verlangen als nodig hebben\.

Digitale burn\-out is een nieuwe term die gebruikt wordt om mensen te beschrijven die apathisch en uitgeput raken door uren per dag naar schermen te staren\. Veel werknemers brengen zeven of acht uur per dag door achter computerschermen en krijgen daarna nog meer schermtijd na het werk\.

Het grappige is dat de meest productieve werknemers vaak mensen zijn die ouderwetse dingen gebruiken zoals papieren kalenders en telefoons buiten vergaderingen laten\. Hoe geweldig telefoons ook zijn, voor de meesten van ons zijn ze ook enorm afleidend\.

Zo vaak hebben we vrije tijd die gewoon niet rustgevend is\. De reden is dat we steeds sms’jes en e\-mails blijven ontvangen en toegang hebben tot sociale media\. Als je niet iemand bent die zijn telefoon kan wegleggen en negeren \(het vraagt veel wilskracht\), laat je telefoon dan in een andere kamer en creëer enige afstand\. Dit zal stressvol lijken, maar we kunnen ons richten op opladen door een schermvrije zone te creëren\.

## Plan pauzes in je dag

Er is een bepaalde hoeveelheid werk die elke dag gedaan moet worden, en het voelt vaak te veel voor de beschikbare 24 uur\. Er is zeker geen tijd om te stoppen, te strekken en een wandeling van vijf minuten te maken, of dat zeggen we onszelf tenminste\.

In werkelijkheid, als je om de paar uur een pauze van vijf minuten neemt om iets niet\-werkgerelateerds te doen, kom je verfrist terug en ben je meer klaar om de problemen van de dag aan te pakken\.

Doe iets gezonds tijdens deze tijd\. Maak een korte wandeling of eet een appel\. Het naar binnen werken van een zak chips of een paar reepjes snoep zal waarschijnlijk niet het gewenste effect hebben\.

Het probleem ligt vaak bij onze eigen verwachtingen\. Mensen die worstelen met burn\-out hebben vaak extreem hoge persoonlijke standaarden en raken gefrustreerd wanneer ze niet aan die standaard voldoen\.

## Wees doelbewust met rust

Een van de boodschappen van het Oude Testament was het belang van de sabbat\. Ik heb veel mensen horen betogen dat we in de Nieuwe Testament\-periode de sabbat niet meer hoeven te praktiseren\. Heeft Paulus niet gezegd dat de ene dag op de andere gelijk is? Heeft Jezus zijn discipelen niet verdedigd omdat ze op de sabbat koren plukten?

Ongeacht wat je gelooft over het belang van het bewaren van de sabbat, het blijft belangrijk dat we tijd nemen om te rusten\. Dit is de werkelijke boodschap die Jezus overbracht toen Hij zei dat de “sabbat voor de mens is gemaakt, en niet de mens voor de sabbat” \(Marcus 2:27\)\.

Rust is niet simpelweg tot 10 uur blijven slapen en daarna niets doen\. Rust is actief beslissingen nemen die ons helpen onze uitgeputte batterijen op te laden\. Ga ontbijten met een vriend, maak een wandeling, of neem een goed boek en ga ergens heen zonder mobiele ontvangst en concentreer je op iets anders dan de situaties die je uitputten\.

Jezus begreep de menselijke behoefte aan rust, daarom zei Hij: “Komt gijzelf op een eenzame plaats en rust wat uit” \(Marcus 6:31\)\. Deze rusttijd zou hen energie geven voor hun volgende bedieningstijd\.

## Geloof geen mythen

Mensen vertellen zichzelf allerlei leugens die ertoe kunnen leiden dat ze zichzelf te hard pushen\. Ik zal er een paar opsommen en wat gedachten bij elk\.

“Ik ben de enige die deze taak kan doen\.” Dit voelt vaak waar\. De andere mensen in ons huis of op werk helpen niet zoals we zouden willen\. Soms is het gewoon makkelijker om de taak zelf te doen dan tijd te besteden aan iemand leren hoe het moet\. We moeten onthouden dat als we sterven, de mensen om ons heen zullen uitvinden hoe ze de dingen voor elkaar krijgen\. We kunnen vandaag al enkele taken aan hen toevertrouwen voordat we sterven\.

“Als ik deze klus vandaag afmaak, zal morgen makkelijker zijn\.” Ik ben de boodschapper van slecht nieuws, maar elke dag heeft 24 uur en op de een of andere manier raken ze altijd gevuld\. Ik heb het idee losgelaten dat er binnenkort een tijd in mijn leven zal komen waarbij er niets op de agenda staat\. Als er rust komt, zal dat komen omdat ik moeite heb gedaan om mijn schema leeg te maken, niet omdat het toevallig gebeurt dat ik op een dag geen enkele taak heb\.

“God zal me nooit meer geven dan ik aankan\.” God heeft veel beloften gedaan\. Hij heeft beloofd dat wanneer er een verzoeking komt, Hij ons een uitweg zal geven \(1 Korinthiërs 10:13\)\. Hij heeft ook beloofd dat Hij ons nooit zal verlaten of in de steek zal laten \(Hebreeën 13:5\)\. Ik lees nergens in de Schrift dat God ons zal behoeden om ons leven te overbelasten\. Hij heeft eenvoudigweg beloofd dat Hij ons de gelegenheid zal geven een andere weg te nemen en naast ons te lopen op die weg\.

Zo vaak is de zware last die we dragen omdat andere mensen, of wijzelf, te veel dingen op onze takenlijst hebben gezet\. Stel dat ik ervoor kies te veel patiënten op mijn schema te zetten en ik me uitgeput voel\. Dan is het tijd voor mij verantwoordelijkheid te nemen voor wat ik gedaan heb, in plaats van te claimen dat God een mythische belofte heeft gegeven dat Hij me zal beschermen tegen het overbelasten van mezelf\.

“Het zijn allemaal goede dingen die ik doe\.” Artsen worstelen hier vaak mee\. We willen nog een patiënt in het rooster persen en een beetje later blijven om nog een bericht te beantwoorden omdat we ons verantwoordelijk voelen\. We haten het idee dat iemand naar de spoedeisende hulp moet omdat we niet voor hem gezorgd hebben toen hij hulp nodig had\.

Alleen omdat de zaken op je agenda “goede dingen” zijn die andere mensen ten goede komen en het koninkrijk opbouwen, betekent dat niet dat je niet ergens moet terugschakelen\. Als je emotioneel uitgeput bent, is het waarschijnlijk tijd om een paar items van je takenlijst te verwijderen\.

## Conclusie

Er zijn nog andere dingen die genoemd kunnen worden\. Hulp zoeken bij iemand anders, mediteren op de Schrift en zelfs vakantie nemen zijn allemaal dingen die kunnen helpen\.

Als ik lees over enkele van de beroemde predikers uit het verleden, zie ik bij sommigen in hun leven een achtbaan\. Ze duwden zichzelf tot het uiterste, raakten betrokken bij vele projecten en kregen dan een emotionele inzinking\. Ze namen wat rust en een maand of twee later begonnen ze weer met dezelfde activiteiten\. Deze cyclus ging door gedurende hun hele bediening\.

Jezus zegt ons dat zijn juk zacht is en zijn last licht \(Matt, 11:28\-30\)\. Als we op het punt van uitputting zijn, moeten we overwegen of we het juk van Jezus dragen of dat we zwoegen onder een last die wijzelf hebben gecreëerd\.

Jezus kent onze beperkingen\. Hij wil dat we balans hebben, zodanig dat we niet alleen kracht hebben voor vandaag maar ook voor morgen, volgende week en volgend jaar — totdat Hij wederkomt\.

![Een wandelaar met een felgroen rugzakje staand op een bergtop boven de wolken](<https://remnant.truechristian.church/images/articles/d0395fde-712d-488d-a161-c26c87ed128b-2.jpg>)

<aside class="translation-notice" data-translation-notice="ai" lang="nl" dir="ltr" role="note">
  <p>Dit artikel is vertaald met kunstmatige intelligentie van OpenAI (model: gpt-5-mini-2025-08-07) en is nog niet door een mens gecontroleerd. Het Engelse origineel is de gezaghebbende versie. Raadpleeg bij twijfel over de betekenis het Engelse origineel. <a href="/en/christian-living/burnout/" data-source-article-id="d0395fde-712d-488d-a161-c26c87ed128b" hreflang="en">Engels origineel</a></p>
</aside>

## Tijdschriftverwijzing

- [Een open Bijbel, een kamerplant in een pot en een kop koffie op een donkere tafel](<https://remnant.truechristian.church/images/articles/d0395fde-712d-488d-a161-c26c87ed128b-1.jpg>): Photography By Laurel
- [Een wandelaar met een felgroen rugzakje staand op een bergtop boven de wolken](<https://remnant.truechristian.church/images/articles/d0395fde-712d-488d-a161-c26c87ed128b-2.jpg>): Nathan Leinbach
