# ΔΥΝΑΜΗ ΑΠΟ ΨΗΛΑ Οι Μοραβοί και ο κόμης Τσιντσεντόρφ ΜΙΑ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΠΕΝΤΗΚΟΣΤΗ Γλώσσα: el Συγγραφέας: by John Greenfield Αρχικό τεύχος: The Heartbeat of The Remnant, Ιούλιος/Αύγουστος 2004, Αριθμός 4 Σελίδες της πηγής: 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 35 Διαβάστε το άρθρο: Αρχικό PDF: 2004\-07\-remnant\.pdf [The Heartbeat of The Remnant, Ιούλιος/Αύγουστος 2004]() Ένας Μοραβός ιστορικός έγραψε ότι η εκκλησιαστική ιστορία βρίθει από καταγραφές ιδιαίτερων εκχύσεων του Αγίου Πνεύματος, και πράγματι η δέκατη τρίτη Αυγούστου 1727 ήταν ημέρα έκχυσης του Αγίου Πνεύματος\. Είδαμε το χέρι του Θεού και τα θαυμαστά έργα Του, και βρεθήκαμε όλοι κάτω από τη νεφέλη των πατέρων μας, βαπτισμένοι με το Πνεύμα τους\. Το Άγιο Πνεύμα ήρθε επάνω μας και εκείνες τις ημέρες έγιναν ανάμεσά μας μεγάλα σημεία και θαύματα\. Από τότε, σχεδόν δεν περνούσε ημέρα χωρίς να δούμε τα παντοδύναμα έργα Του ανάμεσά μας\. Μια μεγάλη πείνα για τον Λόγο του Θεού μάς κατέλαβε, έτσι ώστε έπρεπε να έχουμε τρεις ακολουθίες κάθε ημέρα: 5:00 π\.μ\., 7\.30 π\.μ\. και 9:00 μ\.μ\. Όλοι επιθυμούσαν πάνω απ’ όλα να έχει το Άγιο Πνεύμα τον πλήρη έλεγχο\. Η φιλαυτία και το ίδιον θέλημα, καθώς και κάθε ανυπακοή, εξαφανίστηκαν, και ένας κατακλυσμός χάριτος μάς παρέσυρε όλους στον απέραντο ωκεανό της Θείας Αγάπης\. Κανείς από τους παρόντες δεν μπορούσε να πει με ακρίβεια τι συνέβη εκείνο το πρωινό της Τετάρτης, 13 Αυγούστου 1727, στην ειδικά συγκληθείσα ακολουθία της Θείας Κοινωνίας\. Δεν ήξεραν καλά καλά αν βρίσκονταν στη γη ή στον ουρανό\. Ο κόμης Νικόλαος Τσιντσεντόρφ, ο νεαρός ηγέτης εκείνης της κοινότητας, έδωσε πολλά χρόνια αργότερα την εξής περιγραφή: Χρειαζόταν να προσέλθουμε στη Θεία Κοινωνία έχοντας την αίσθηση της αγαπητικής εγγύτητας του Σωτήρα\. Αυτή ήταν η μεγάλη παρηγοριά που έκανε τη μέρα αυτή, μια γενιά πριν, ημέρα εορτασμού, επειδή αυτήν την ημέρα, πριν από είκοσι επτά χρόνια, τα μέλη της κοινότητας του Χέρνχουτ, συγκεντρωμένα για τη Θεία Κοινωνία \(στην εκκλησία του Μπέρτελσντορφ\), ήταν όλα δυσαρεστημένα με τον εαυτό τους\. Είχαν πάψει να κρίνουν ο ένας τον άλλον, επειδή καθένας είχε πειστεί για την αναξιότητά του ενώπιον του Θεού και ένιωθε στη Θεία αυτή Κοινωνία ότι στεκόταν μπροστά στο ευγενικό πρόσωπο του Σωτήρα\. Ω κεφαλή γεμάτη μώλωπες, γεμάτη πόνο και περιφρόνηση\. Καθώς αντίκριζαν τον άνθρωπο των θλίψεων, που γνώρισε τη λύπη, οι καρδιές τους τούς έλεγαν ότι Εκείνος θα ήταν ο προστάτης και ο ιερέας τους, που μεμιάς μετέτρεπε τα δάκρυά τους σε λάδι αγαλλίασης και τη δυστυχία τους σε ευτυχία\. Αυτή η σταθερή πεποίθηση τους μετέτρεψε μέσα σε μια στιγμή σε έναν χαρούμενο λαό, όπως παραμένουν μέχρι σήμερα, και από τότε, μέσα από τη μνήμη και τη βοήθεια της ουράνιας χάρης που είχε κάποτε δοθεί στους ίδιους και επιβεβαιώθηκε σε αυτούς έκτοτε χιλιάδες φορές, οδήγησαν πολλές χιλιάδες άλλους στη χαρά τους\. Ο Τσιντσεντόρφ το περιέγραψε ως «μια αίσθηση της εγγύτητας του Χριστού», δοσμένη σε καθέναν από τους παρόντες, καθώς και σε άλλους από την κοινότητά τους που εργάζονταν εκείνη την ώρα αλλού\. Η κοινότητα ήταν νέα\. Ο Τσιντσεντόρφ, ο ανθρώπινος ηγέτης της, ήταν 27 ετών, περίπου όσο και ο μέσος όρος ηλικίας της ομάδας\. ## ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΔΙΩΓΜΟ Οι Μοραβοί αδελφοί προήλθαν από τους αγώνες και το μαρτύριο του Βοημού μεταρρυθμιστή Ιωάννη Χους\. Είχαν βιώσει αιώνες διωγμών\. Πολλοί είχαν σκοτωθεί, φυλακιστεί, βασανιστεί ή εξοριστεί από την πατρίδα τους\. Αυτή η ομάδα είχε καταφύγει στη Γερμανία, όπου ο νεαρός χριστιανός ευγενής, κόμης Τσιντσεντόρφ, τους πρόσφερε άσυλο στα κτήματά του στη Σαξονία\. Ονόμασαν το νέο τους σπίτι Χέρνχουτ, «τη Σκοπιά του Κυρίου»\. Από εκεί, μετά το βάπτισμά τους στο Άγιο Πνεύμα, έγιναν ευαγγελιστές και ιεραπόστολοι\. Πενήντα χρόνια πριν από την έναρξη των σύγχρονων ξένων ιεραποστολών από τον Γουίλιαμ Κάρεϊ, η Μοραβική Εκκλησία είχε στείλει πάνω από 100 ιεραποστόλους\. Το αγγλικό ιεραποστολικό περιοδικό τους, Periodical Accounts, ενέπνευσε τον Γουίλιαμ Κάρεϊ\. Πέταξε ένα αντίτυπο του εντύπου πάνω σε ένα τραπέζι σε μια συνάντηση Βαπτιστών, λέγοντας: «Δείτε τι έχουν κάνει οι Μοραβοί\! Δεν μπορούμε να ακολουθήσουμε το παράδειγμά τους και, υπακούοντας στον ουράνιο Κύριό μας, να βγούμε στον κόσμο και να κηρύξουμε το Ευαγγέλιο στους ειδωλολάτρες;» Αυτός ο ιεραποστολικός ζήλος ξεκίνησε με την έκχυση του Αγίου Πνεύματος\. Ο κόμης Τσιντσεντόρφ παρατήρησε: «Ο Σωτήρας επέτρεψε να έρθει επάνω μας ένα Πνεύμα, το οποίο μέχρι τότε δεν είχαμε γνωρίσει ούτε βιώσει\.\.\.\. Μέχρι τότε ήμασταν εμείς οι ηγέτες και οι βοηθοί\. Τώρα το ίδιο το Άγιο Πνεύμα ανέλαβε τον πλήρη έλεγχο των πάντων και όλων»\. Όταν ήρθε το Πνεύμα\. Η προσευχή προηγείται της Πεντηκοστής\. Η δυσαρεστημένη κοινότητα στο Χέρνχουτ, στις αρχές του 1727, ήταν βαθιά διχασμένη και τα μέλη της επέκριναν το ένα το άλλο\. Οι έντονες αντιπαραθέσεις απειλούσαν να διαλύσουν την κοινότητα\. Η πλειονότητα προερχόταν από την αρχαία Μοραβική Εκκλησία των Αδελφών\. Στους άλλους πιστούς που είχαν προσελκυστεί στο Χέρνχουτ περιλαμβάνονταν Λουθηρανοί, Μεταρρυθμισμένοι και Βαπτιστές\. Διαφωνούσαν για τον προορισμό, την αγιότητα και το βάπτισμα\. Ο νεαρός Γερμανός ευγενής, κόμης Τσιντσεντόρφ, παρακαλούσε για ενότητα, αγάπη και μετάνοια\. Έχοντας μεταστραφεί νωρίς στη ζωή του, συνέταξε και υπέγραψε μια διαθήκη: «Αγαπημένε Σωτήρα, γίνε δικός μου, κι εγώ θα γίνω δικός Σου»\. Το μότο της ζωής του ήταν: «Έχω ένα πάθος: είναι ο Ιησούς, μόνο ο Ιησούς»\. Ο κόμης Τσιντσεντόρφ έμαθε το μυστικό της προσευχής που υπερισχύει\. Οργάνωνε ενεργά ομάδες προσευχής ήδη από την εφηβεία του και, όταν έφυγε από το κολέγιο της Χάλλε στα δεκαέξι του, έδωσε στον διάσημο καθηγητή Φράνκε έναν κατάλογο με επτά ομάδες προσευχής που είχε ιδρύσει\. Αφού τελείωσε το πανεπιστήμιο, συνέχισε την εκπαίδευσή του ταξιδεύοντας σε ξένες χώρες\. Όπου κι αν πήγαινε, το πάθος του για τον Ιησού τον κυρίευε\. Στην Πινακοθήκη του Ντίσελντορφ συγκινήθηκε βαθιά από έναν πίνακα της σταύρωσης, πάνω από τον οποίο υπήρχαν τα λόγια: Hoc feci pro te; Quid facis pro me? \(Αυτό έκανα για σένα· τι έκανες εσύ για μένα;\) ## ΜΙΑ ΔΙΑΘΗΚΗ ΚΑΙ ΜΙΑ ΠΡΟΣΕΥΧΗΤΙΚΗ ΣΥΝΑΞΗ 100 ΕΤΩΝ\! Στο Χέρνχουτ, ο Τσιντσεντόρφ επισκέφτηκε όλα τα ενήλικα μέλη της βαθιά διχασμένης κοινότητας\. Συνέταξε μια διαθήκη, καλώντας τους «να αναζητούν και να τονίζουν τα σημεία στα οποία συμφωνούσαν», αντί να δίνουν έμφαση στις διαφορές τους\. Στις 12 Μαΐου 1727, υπέγραψαν όλοι συμφωνία να αφιερώσουν τη ζωή τους στην υπηρεσία του Κυρίου Ιησού Χριστού, όπως την είχε αφιερώσει και ο ίδιος\. Έτσι, της Μοραβικής αναζωπύρωσης του 1727 προηγήθηκε και στη συνέχεια τη συντήρησε η εξαιρετικά ένθερμη προσευχή\. Ανάμεσά τους αναπτύχθηκε πνεύμα χάρης, ενότητας και ικεσιών\. Στις 16 Ιουλίου ο κόμης άνοιξε την ψυχή του σε προσευχή, συνοδευόμενη από καταρρακτώδη δάκρυα\. Η προσευχή αυτή είχε εξαιρετική επίδραση\. Όλη η κοινότητα άρχισε να προσεύχεται όπως ποτέ άλλοτε\. Την 22η Ιουλίου, πολλά μέλη της κοινότητας συμφώνησαν με δική τους πρωτοβουλία να συναντιούνται συχνά, για να ανοίγουν την καρδιά τους στην προσευχή και στους ύμνους\. Στις 5 Αυγούστου ο κόμης πέρασε όλη τη νύχτα προσευχόμενος μαζί με περίπου δώδεκα ή δεκατέσσερα άλλα άτομα, μετά από μια μεγάλη συνάντηση προσευχής τα μεσάνυχτα, όπου επικρατούσε έντονη συγκίνηση\. Την Κυριακή, 10 Αυγούστου, ο πάστορας Ρότε, ενώ ηγούνταν της ακολουθίας στο Χέρνχουτ, κατακλύστηκε από τη δύναμη του Κυρίου γύρω στο μεσημέρι\. Έπεσε στη σκόνη ενώπιον του Θεού\. Το ίδιο και όλη η εκκλησία\. Συνέχισαν μέχρι τα μεσάνυχτα να προσεύχονται και να ψάλλουν, να κλαίνε και να προσεύχονται\. Την Τετάρτη, 13 Αυγούστου 1727, το Άγιο Πνεύμα εκχύθηκε σε όλους τους\. Οι προσευχές τους εισακούστηκαν με τρόπους πολύ πέρα από τις προσδοκίες οποιουδήποτε\. Πολλοί αποφάσισαν να ορίσουν συγκεκριμένες ώρες για να συνεχίσουν την ένθερμη προσευχή\. Στις 26 Αυγούστου, είκοσι τέσσερις άνδρες και είκοσι τέσσερις γυναίκες συμφώνησαν να συνεχίσουν να προσεύχονται σε διαστήματα μιας ώρας, ημέρα και νύχτα, με την ώρα του καθενός να ορίζεται με κλήρο\. Στις 27 Αυγούστου άρχισε να ισχύει αυτή η νέα διευθέτηση\. Άλλοι προστέθηκαν στους μεσίτες της προσευχής και ο αριθμός τους έφτασε τους εβδομήντα επτά\. Όλοι τηρούσαν προσεκτικά την ώρα που τους είχε οριστεί\. Οι μεσίτες είχαν εβδομαδιαία συνάντηση, όπου τους γνωστοποιούνταν οι ανάγκες για προσευχή\. Τα παιδιά, που επίσης είχαν αγγιχτεί δυνατά από τον Θεό, άρχισαν μεταξύ τους ένα παρόμοιο σχέδιο\. Όσοι άκουσαν τις παιδικές ικεσίες τους συγκινήθηκαν βαθιά\. Οι προσευχές και οι ικεσίες των παιδιών είχαν ισχυρή επίδραση σε όλη την κοινότητα\. Εκείνη η εκπληκτική προσευχητική σύναξη, που ξεκίνησε το 1727, συνεχίστηκε για εκατό χρόνια\. Ήταν μοναδική\. Γνωστή ως Ωριαία Δέηση, περιλάμβανε ομάδες ανδρών και γυναικών που προσεύχονταν αδιάκοπα στον Θεό με βάρδιες\. Η προσευχή αυτή οδήγησε και σε δράση, ιδίως στον ευαγγελισμό\. Μέσα στα επόμενα είκοσι πέντε χρόνια, περισσότεροι από εκατό ιεραπόστολοι έφυγαν από εκείνη την κοινότητα του χωριού, έχοντας όλοι συνεχή προσευχητική υποστήριξη\. Ένα αποτέλεσμα του βαπτίσματός τους στο Άγιο Πνεύμα ήταν η χαρούμενη βεβαιότητα ότι είχαν λάβει άφεση και σωτηρία\. Αυτό έκανε ισχυρή εντύπωση σε ανθρώπους πολλών χωρών, συμπεριλαμβανομένων των Γουέσλεϊ\. ## Ο ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΑΙ Ο ΚΑΡΟΛΟΣ ΓΟΥΕΣΛΕΪ Το 1736 ο Ιωάννης και ο Κάρολος Γουέσλεϊ ταξίδεψαν με πλοίο στην Αμερική ως Αγγλικανοί ιεραπόστολοι\. Στο πλοίο επέβαινε επίσης μια ομάδα Μοραβών μεταναστών\. Σε μια φοβερή καταιγίδα, όλοι τους αντιμετώπισαν τον κίνδυνο να ναυαγήσουν\. Ο Ιωάννης Γουέσλεϊ έγραψε στο ημερολόγιό του: «Στις επτά πήγα στους Γερμανούς\. Είχα παρατηρήσει από καιρό τη μεγάλη σοβαρότητα της συμπεριφοράς τους\. Την ταπεινοφροσύνη τους την είχαν αποδείξει διαρκώς, εκτελώντας για τους άλλους επιβάτες ευτελείς εργασίες που κανείς από τους Άγγλους δεν αναλάμβανε· γι’ αυτές δεν ζητούσαν ούτε δέχονταν αμοιβή, λέγοντας: “Ήταν καλό για τις περήφανες καρδιές τους” και “ο στοργικός Σωτήρας τους είχε κάνει περισσότερα γι’ αυτούς”\. Κάθε μέρα είχαν επίσης την ευκαιρία να δείξουν πραότητα, την οποία καμιά προσβολή δεν μπορούσε να κλονίσει\. Αν τους έσπρωχναν, τους χτυπούσαν ή τους έριχναν κάτω, σηκώνονταν και έφευγαν· όμως δεν ακουγόταν κανένα παράπονο από το στόμα τους\. Τώρα παρουσιάστηκε η ευκαιρία να δοκιμάσουμε αν είχαν απαλλαγεί από το πνεύμα του φόβου, όπως και από εκείνο της υπερηφάνειας, του θυμού και της εκδίκησης\. Στη μέση του Ψαλμού με τον οποίο άρχισε η ακολουθία τους, η θάλασσα ξεχύθηκε πάνω στο πλοίο, έσκισε το μεγάλο πανί σε κομμάτια, κάλυψε το πλοίο και όρμησε ανάμεσα στα καταστρώματα, σαν να μας είχε ήδη καταπιεί η μεγάλη άβυσσος\. Οι Άγγλοι άρχισαν να ουρλιάζουν τρομοκρατημένοι\. Οι Γερμανοί συνέχισαν να ψάλλουν ήρεμα\. Ρώτησα αργότερα έναν από αυτούς: “Δεν φοβηθήκατε;” Απάντησε: “Ευχαριστώ τον Θεό, όχι”\. Ρώτησα: “Μα δεν φοβήθηκαν οι γυναίκες και τα παιδιά σας;” Εκείνος αποκρίθηκε ήρεμα: “Όχι, οι γυναίκες και τα παιδιά μας δεν φοβούνται να πεθάνουν”\.» Στην Τζόρτζια, ο Ιωάννης Γουέσλεϊ ζήτησε πνευματική καθοδήγηση από τον Μοραβό επίσκοπο Α\. Γ\. Σπάνγκενμπεργκ\. Πίσω στην Αγγλία το 1738, οι αδελφοί Γουέσλεϊ γνώρισαν στενά τους Μοραβούς, ιδιαίτερα τον Πέτερ Μπέλερ, ο οποίος αργότερα έγινε κορυφαίος Μοραβός επίσκοπος\. Στις 4 Μαρτίου 1738, ο Γουέσλεϊ έγραψε στο ημερολόγιό του: «Βρήκα τον αδελφό μου στην Οξφόρδη να αναρρώνει από την πλευρίτιδα· μαζί του ήταν ο Πέτερ Μπέλερ, μέσω του οποίου \(ως οργάνου στα χέρια του μεγάλου Θεού\) συνειδητοποίησα ξεκάθαρα, την Κυριακή, την 5η, την απιστία μου και την έλλειψη εκείνης της πίστης, με την οποία και μόνο σωζόμαστε\. Αμέσως μου ήρθε στον νου: “Σταμάτα να κηρύττεις\. Πώς μπορείς να κηρύττεις σε άλλους, ενώ ο ίδιος δεν έχεις πίστη;” Ρώτησα τον Μπέλερ αν πίστευε ότι έπρεπε να σταματήσω ή όχι\. Απάντησε: “Σε καμία περίπτωση”\. Ρώτησα: “Αλλά τι μπορώ να κηρύττω;” Είπε: “Να κηρύττεις την πίστη μέχρι να αποκτήσεις πίστη”\. Έτσι, τη Δευτέρα, την 6η, άρχισα να κηρύττω αυτό το νέο δόγμα, παρόλο που η ψυχή μου αντιστεκόταν στο έργο\. Ο πρώτος άνθρωπος στον οποίο πρόσφερα τη σωτηρία μόνο μέσω της πίστης ήταν ένας φυλακισμένος καταδικασμένος σε θάνατο\.» Τελικά ο Ιωάννης Γουέσλεϊ απέκτησε τη βεβαιότητα της σωτηρίας\. Η δική του μαρτυρία λέει: «Τετάρτη, 3 Μαΐου 1738\. Ο αδελφός μου είχε μια μακρά και λεπτομερή συζήτηση με τον Πέτερ Μπέλερ\. Και τώρα ευδόκησε ο Θεός να ανοίξει τα μάτια του, ώστε κι εκείνος να δει καθαρά ποια ήταν η φύση εκείνης της μίας αληθινής, ζωντανής πίστης, με την οποία και μόνο σωζόμαστε “μέσω της χάρης”\. Τετάρτη, 24 Μαΐου\. Το βράδυ πήγα πολύ απρόθυμα σε μια συντροφιά στην οδό Άλντερσγκεϊτ, όπου κάποιος διάβαζε τον πρόλογο του Λούθηρου στην Επιστολή προς Ρωμαίους\. Γύρω στις εννέα παρά τέταρτο, καθώς περιέγραφε την αλλαγή που επιτελεί ο Θεός στην καρδιά μέσω της πίστης στον Χριστό, ένιωσα την καρδιά μου να θερμαίνεται με παράξενο τρόπο\. Ένιωσα ότι πράγματι εμπιστευόμουν τον Χριστό, μόνο τον Χριστό, για τη σωτηρία· και μου δόθηκε η βεβαιότητα ότι Εκείνος είχε αφαιρέσει τις αμαρτίες μου, ακόμη και τις δικές μου, και με είχε σώσει από τον νόμο της αμαρτίας και του θανάτου\. Παρασκευή, 26 Μαΐου\. Η ψυχή μου παρέμενε ειρηνική, αλλά και βαριά, εξαιτίας των πολλών πειρασμών\. Ρώτησα τον κύριο Τέλτσιγκ, τον Μοραβό, τι να κάνω\. Είπε: “Δεν πρέπει να τους πολεμάς όπως έκανες προηγουμένως, αλλά να φεύγεις από αυτούς τη στιγμή που εμφανίζονται και να καταφεύγεις στις πληγές του Ιησού”\.» Τότε οι Μεθοδιστές και οι Μοραβοί συναντιούνταν συχνά για μελέτη της Γραφής και προσευχή\. Ο βιογράφος του Τζορτζ Γουάιτφιλντ έγραψε: Ο Γουάιτφιλντ ξεκίνησε το νέο έτος \(1739\) με τόση δόξα όση είχε ολοκληρώσει το έτος που μόλις είχε τελειώσει\. Κοινώνησε, κήρυξε δύο φορές, έκανε δύο φορές ερμηνεία της Γραφής, παρακολούθησε ένα Μοραβικό γεύμα αγάπης στη Φέτερ Λέιν, όπου πέρασε όλη τη νύχτα προσευχόμενος στον Θεό, ψάλλοντας ψαλμούς και ευχαριστίες· κι έπειτα είπε ότι «αυτή ήταν η ευτυχέστερη Πρωτοχρονιά που είχε δει ποτέ»\. Αυτό το γεύμα αγάπης στη Φέτερ Λέιν ήταν αξιομνημόνευτο\. Εκτός από περίπου εξήντα Μοραβούς, παρευρίσκονταν τουλάχιστον επτά από τους Μεθοδιστές της Οξφόρδης, δηλαδή ο Ιωάννης και ο Κάρολος Γουέσλεϊ, ο Τζορτζ Γουάιτφιλντ, ο Γουέσλεϊ Χολ, ο Μπέντζαμιν Ίνγκαμ, ο Τσαρλς Κίντσιν και ο Ρίτσαρντς Χίτσινς, όλοι τους χειροτονημένοι κληρικοί της Εκκλησίας της Αγγλίας\. Ο Γουέσλεϊ γράφει: «Περίπου στις τρεις το πρωί, καθώς εξακολουθούσαμε να προσευχόμαστε με θέρμη, η δύναμη του Θεού ήρθε δυναμικά επάνω μας, σε τέτοιο βαθμό ώστε πολλοί φώναζαν από υπερβολική χαρά και πολλοί έπεσαν στο έδαφος\. Μόλις συνήλθαμε κάπως από το δέος και την έκπληξη μπροστά στην παρουσία της Μεγαλειότητάς Του, ξεσπάσαμε με μια φωνή: “Σε δοξάζουμε, Θεέ· Σε αναγνωρίζουμε ως Κύριο\!”» Η εκτίμηση του Γουέσλεϊ για τη Μοραβική αναζωπύρωση, η οποία οδήγησε στη δική του μεταστροφή, ήταν προφητική\. Όταν ο Πέτερ Μπέλερ, εννέα χρόνια νεότερός του, έφυγε από την Αγγλία για την Αμερική ύστερα από αρκετούς μήνες, ο Γουέσλεϊ κατέγραψε στο ημερολόγιό του: Ο Πέτερ Μπέλερ έφυγε από το Λονδίνο για να επιβιβαστεί σε πλοίο με προορισμό την Καρολίνα\. Ω, τι έργο έχει αρχίσει ο Θεός από τότε που ήρθε στην Αγγλία\! Ένα έργο που δεν θα τελειώσει ποτέ, μέχρι να παρέλθουν ο ουρανός και η γη\! Ο Πέτερ Μπέλερ έγραψε στον κόμη Τσιντσεντόρφ: «Οι Άγγλοι έκαναν μεγάλο θόρυβο γύρω μου· κι αν και δεν μπορούσα να μιλήσω πολύ καλά αγγλικά, ήθελαν πάντοτε να τους μιλώ για τον Σωτήρα, το αίμα και τις πληγές Του, και τη συγχώρηση των αμαρτιών»\. ## ΕΠΗΡΕΑΖΟΝΤΑΣ ΟΛΑ ΤΑ ΣΤΡΩΜΑΤΑ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Οι ομιλίες, τα κηρύγματα και οι επιστολές του Τσιντσεντόρφ ήταν γεμάτα Χριστό\. Όπου κι αν πήγαιναν οι Μοραβοί, μιλούσαν για τον Κύριό τους, έψαλλαν γι’ Αυτόν και μαρτυρούσαν με φυσικότητα\. Το Άγιο Πνεύμα τούς είχε γεμίσει, όπως την πρώτη εκκλησία, με μεγάλη αγάπη για τον Κύριό τους\. Ο επίσκοπός τους, Σπάνγκενμπεργκ, για παράδειγμα, διηγήθηκε πώς μεταστράφηκε ο Γιοχάνες, ένας Ινδιάνος αρχηγός που ήταν πολύ κακός άνθρωπος\. Ο αρχηγός είπε ότι κάποτε ένας ιεροκήρυκας ήρθε στη φυλή τους και τους απέδειξε ότι υπάρχει Θεός\. Εκείνοι τον πληροφόρησαν ότι δεν το αγνοούσαν αυτό και του είπαν να φύγει\. Ήρθε ένας άλλος ιεροκήρυκας και τους είπε να μην κλέβουν, να μην πίνουν υπερβολικά και να μη λένε ψέματα\. Τον θεώρησαν ανόητο, επειδή τα ήξεραν ήδη αυτά, και τον έστειλαν να κηρύξει στους δικούς του ανθρώπους, που ήταν χειρότεροι από τους Ινδιάνους σε αυτές τις κακίες\. Έπειτα ο Κρίστιαν Χένρι Ράουχ, ένας από τους Μοραβούς Αδελφούς, ήρθε στην καλύβα του, κάθισε μαζί του και του μίλησε για τον Ιησού\. Ύστερα, εξαντλημένος από το ταξίδι του, ο Κρίστιαν Χένρι ξάπλωσε και κοιμήθηκε, χωρίς να φοβάται τον αρχηγό\. Ο Γιοχάνες δεν μπορούσε να βγάλει από το μυαλό του τα λόγια του Μοραβού\. Ονειρεύτηκε τον σταυρό\. Μίλησε στη φυλή του για τον Ιησού και εκείνοι μετανόησαν καθώς το Άγιο Πνεύμα κινούσε τις καρδιές τους\. Ο Γιοχάνες είπε στον επίσκοπο: «Έτσι έγινε η αφύπνιση ανάμεσά μας, με τη χάρη του Θεού\. Γι’ αυτό σας λέω, αδελφοί, να κηρύττετε στους ειδωλολάτρες τον Χριστό, το αίμα και τον θάνατό Του, αν θέλετε να φέρετε ευλογία ανάμεσά τους»\. Στην Ευρώπη, μια κόμισσα, με στενούς φίλους ανάμεσα σε βασιλιάδες, αυτοκράτορες και πρίγκιπες, διάσημη για τα λαμπρά χαρίσματα και την πνευματώδη συζήτησή της, διαπίστωσε ότι κανένα από τα διασκεδάσματα και τις ψυχαγωγίες της δεν την ικανοποιούσε πια\. Ένας ταπεινός Μοραβός τσαγκάρης παρουσιάστηκε μπροστά της και εκείνη εντυπωσιάστηκε από την αξιοσημείωτη ευθυμία του\. Τον ρώτησε γιατί ήταν τόσο χαρούμενος κι εκείνος απάντησε ότι «ο Ιησούς έχει συγχωρήσει τις αμαρτίες μου\. Με συγχωρεί κάθε μέρα, με αγαπά, κι αυτό με κάνει χαρούμενο όλες τις ώρες»\. Η κόμισσα το σκέφτηκε και άρχισε να προσεύχεται\. Η συνειδητοποίηση της αμαρτίας της την οδήγησε στην ίδια χαρούμενη πίστη και έγινε σπουδαία μάρτυρας του Χριστού ανάμεσα στους ευγενείς, ιδίως στην αυλή του αυτοκράτορα της Ρωσίας, Αλέξανδρου Α΄, στενού της φίλου\. ## ΕΝΑΣ ΝΕΟΣ ΥΜΝΟΣ Τότε, όπως και τώρα, το βάπτισμα στο Άγιο Πνεύμα που έλαβαν οι Μοραβοί και κατόπιν οι Μεθοδιστές γέννησε έναν κατακλυσμό ιερών ύμνων\. Πολλοί από τους καλύτερους ύμνους ανάγονται σε αυτή την έκχυση του Αγίου Πνεύματος\. Οι Μοραβικοί ύμνοι ήταν γεμάτοι δοξολογία προς τον Χριστό, λατρεία Του ως Θεού και διακήρυξη των αρετών και του έργου Του\. Συνήθως οι Μοραβικοί ύμνοι ήταν προσευχές προς τον Χριστό\. Χαρακτηριστικό των Μοραβών ήταν ότι οι προσευχές τους απευθύνονταν συνήθως στον Σωτήρα τους\. Τιμώντας τον Υιό, τιμούσαν τον Πατέρα που Τον είχε στείλει, καθώς και το Άγιο Πνεύμα που δόξαζε τον Χριστό\. Ο κορυφαίος υμνωδός εκείνης της εποχής ήταν ο ευσεβής νεαρός ευγενής, κόμης Τσιντσεντόρφ\. Έγινε ο πρίγκιπας των Γερμανών υμνογράφων\. ## ΠΑΡΟΜΟΙΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΣΤΗΝ ΑΓΓΛΙΑ Ένα από τα πολλά πνευματικά παιδιά του Πέτερ Μπέλερ ήταν ο Τζον Γκάμπολντ, νεαρός κληρικός της Εκκλησίας της Αγγλίας, απόφοιτος της Οξφόρδης και φίλος των Γουέσλεϊ\. Εντάχθηκε στη Μοραβική Εκκλησία και έγινε ο πρώτος Άγγλος επίσκοπός της\. Μερικοί από τους ύμνους και τα ιερά τραγούδια του έγιναν γνωστοί\. Ένας άλλος Άγγλος που μεταστράφηκε μέσω του Πέτερ Μπέλερ ήταν ο Τζέιμς Χάτον, διάσημος βιβλιοπώλης\. Έγραψε κι εκείνος μερικούς πολύτιμους ύμνους\. Ο πιο γνωστός Άγγλος Μοραβός υμνογράφος κατά τη Μεγάλη Αναζωπύρωση ήταν ο Τζον Σένικ\. Σε μια από τις περίφημες υπαίθριες συναθροίσεις του Σένικ, μεταστράφηκε ένας νεαρός Σκωτσέζος εργάτης, ο Τζον Μοντγκόμερι\. Εντάχθηκε στη Μοραβική Εκκλησία και ο Τζον και η Μαίρη Μοντγκόμερι έγιναν Μοραβοί ιεραπόστολοι στις Δυτικές Ινδίες, όπου πέθαναν και τάφηκαν\. Ο γιος τους Τζέιμς μορφώθηκε στη Μοραβική σχολή του Φάλνεκ\. Ο Τζέιμς Μοντγκόμερι συγκαταλέγεται στους μεγάλους υμνογράφους εκείνης της εποχής\. Ο Κάρολος Γουέσλεϊ εξέδωσε περισσότερους από 6\.000 ύμνους μετά τη μεταστροφή του το 1738, η οποία έγινε μέσω της μαρτυρίας και των προσευχών του Πέτερ Μπέλερ\. Η πλειονότητα των ύμνων του μαρτυρεί τη μεγάλη εμπειρία της σωτηρίας που βίωσε\. Ο Πέτερ Μπέλερ τού είχε πει: «Αν είχα χίλιες γλώσσες, με καθεμιά τους θα δοξολογούσα τον Ιησού»\. Αυτό ενέπνευσε τον Γουέσλεϊ, λίγο μετά τη μεταστροφή του, να γράψει τους αθάνατους στίχους: Αχ, να είχα χίλιες γλώσσες για να υμνώ τον αγαπημένο μου Λυτρωτή, τη δόξα του Θεού και Βασιλιά μου, τους θριάμβους της χάρης Του\. Σπάζει τη δύναμη της συγχωρημένης αμαρτίας, ελευθερώνει τον φυλακισμένο· το αίμα Του μπορεί να καθαρίσει και τον πιο ακάθαρτο, το αίμα Του έφερε σωτηρία και σε μένα\. ## ΚΑΡΠΟΣ ΠΟΥ ΜΕΝΕΙ Ένας ταξιδιώτης εκείνης της περιόδου έγραψε αυτή την εντυπωσιακή μαρτυρία: «Σε όλα μου τα ταξίδια βρήκα μόνο τρία πράγματα που ξεπέρασαν τις προσδοκίες μου: τον ωκεανό, τον κόμη Τσιντσεντόρφ και την κοινότητα του Χέρνχουτ»\. Το Χέρνχουτ είχε γίνει πνευματικό κέντρο, όπου έρχονταν άνθρωποι από όλη την Ευρώπη αναζητώντας να σωθούν ή να βαπτιστούν στο Άγιο Πνεύμα και στη φωτιά\. Η επίσκεψη του Ιωάννη Γουέσλεϊ στο Χέρνχουτ ήταν χαρακτηριστική των χιλιάδων άλλων\. «Ο Θεός μού έδωσε επιτέλους», έγραψε στον αδελφό του Σάμιουελ, «την επιθυμία της καρδιάς μου\. Βρίσκομαι με μια Εκκλησία της οποίας το πολίτευμα είναι στον ουρανό· τα μέλη της έχουν το φρόνημα που είχε ο Χριστός και ζουν όπως έζησε Εκείνος»\. Στο ημερολόγιό του έγραψε: «Θα περνούσα ευχαρίστως εδώ τη ζωή μου· αλλά ο Κύριός μου με κάλεσε να εργαστώ σε άλλο μέρος του αμπελώνα Του\. Ω, πότε θα καλύψει αυτός ο χριστιανισμός τη γη, όπως τα νερά σκεπάζουν τη θάλασσα;» Στο τέλος της ζωής του, ο κόμης Τσιντσεντόρφ μπορούσε να πει θριαμβευτικά: «Πηγαίνω στον Σωτήρα μου\. Είμαι έτοιμος\. Τίποτα δεν με εμποδίζει πια\. Δεν μπορώ να σας πω πόσο σας αγαπώ όλους\. Ποιος θα πίστευε ότι η προσευχή του Χριστού, “να είναι όλοι ένα”, θα εκπληρωνόταν τόσο εντυπωσιακά ανάμεσά μας\! Εγώ ζήτησα μόνο τους πρώτους καρπούς ανάμεσα στους ειδωλολάτρες, και μου δόθηκαν χιλιάδες\. Δεν είμαστε σαν να βρισκόμαστε στον ουρανό; Δεν ζούμε μαζί σαν άγγελοι; Ο Κύριος και οι υπηρέτες Του καταλαβαίνουν ο ένας τον άλλον\. Είμαι έτοιμος»\. Πάνω από τέσσερις χιλιάδες άνθρωποι συνόδευσαν τη σορό του στον τόπο της ανάπαυσής της, στο Χούτμπεργκ, μεταξύ των οποίων Μοραβοί κληρικοί από την Ολλανδία, την Αγγλία, την Ιρλανδία, τη Βόρεια Αμερική και τη Γροιλανδία\. Η επιτύμβια πλάκα έφερε την εξής επιγραφή: «Εδώ αναπαύονται τα λείψανα του αθάνατου ανθρώπου του Θεού, Νικολάου Λουδοβίκου, κόμη και κυρίου του Τσιντσεντόρφ και του Πάτεντορφ· ο οποίος, με τη χάρη του Θεού και την ακούραστη υπηρεσία του, έγινε ο αρμόδιος εκκλησιαστικός προϊστάμενος της Εκκλησίας των Αδελφών, που ανανεώθηκε κατά τον δέκατο όγδοο αιώνα\. Γεννήθηκε στη Δρέσδη στις 26 Μαΐου 1700 και εισήλθε στη χαρά του Κυρίου του στο Χέρνχουτ στις 9 Μαΐου 1760\. Ορίστηκε να φέρει καρπό, και ο καρπός του να μένει»\. ## ΑΝΑΝΕΩΣΕ ΤΙΣ ΗΜΕΡΕΣ ΜΑΣ Η ανανέωση της Μοραβικής Εκκλησίας μπορεί να παρακινήσει την καρδιά μας να προσευχηθεί: «Ανανέωσε τις ημέρες μας όπως παλιά»\. Το 1927, 200 χρόνια μετά την αναζωπύρωση της Μοραβικής Εκκλησίας, ο εκδότης του The Biblical Review της Νέας Υόρκης έγραψε: Είτε κάποιος βλέπει ευνοϊκά την ιδέα των αναζωπυρώσεων είτε όχι, αν θέλει να μελετήσει διεξοδικά το ζήτημα, δεν μπορεί να αγνοήσει την ιστορία και τις διδασκαλίες των Μοραβών\. Από την αρχή υπήρξαν μια μεγάλη Εκκλησία Αναζωπύρωσης, και η υπηρεσία της στη γενικότερη υπόθεση του χριστιανισμού, και ιδίως στις ξένες ιεραποστολές, αξίζει ευρείας αναγνώρισης\. Η ιστορία της πνευματικής τους εξέλιξης και της επιρροής της είναι μία από τις πιο εμπνευσμένες στις χρονικές καταγραφές του χριστιανισμού\. Η πρώτη μεγάλη εμπειρία που έδωσε στους Μοραβούς τέτοια πνευματική δύναμη ήταν η προσωπική εμπειρία της σωτηρίας\. Η δεύτερη μεγάλη εμπειρία που τους έδωσε τόση πνευματική δύναμη και ηγετική ικανότητα ήταν το βάπτισμα στο Άγιο Πνεύμα\. Ο δρ Τζ\. Κένεθ Πφολ, Μοραβός πάστορας, έγραψε στο The Moravian το 1927: «Η μεγάλη Μοραβική Πεντηκοστή δεν ήταν βροχή ευλογίας από ανέφελο ουρανό\. Πράγματι ήρθε ξαφνικά, τόσο ξαφνικά όσο και η ευλογία του μεγάλου προκατόχου της στην Ιερουσαλήμ, όταν γεννήθηκε η χριστιανική Εκκλησία\. Ωστόσο, για πολύ καιρό υπήρχαν σημάδια άφθονης βροχής, αν και πολλοί δεν τα αναγνώρισαν\. Με λίγα λόγια, η ευλογία της 13ης Αυγούστου 1727 προετοιμάστηκε με επιμέλεια και θέρμη\. Δεν γνωρίζουμε χρονικά της εκκλησιαστικής ιστορίας που να μαρτυρούν μεγαλύτερη επιθυμία για έκχυση του Αγίου Πνεύματος και πιο υπομονετική και επίμονη προσπάθεια προς αυτή την κατεύθυνση από τα χρονικά της δικής μας Εκκλησίας μεταξύ των ετών 1725 και 1727»\. Διακρίνονται δύο ξεχωριστές γραμμές προετοιμασίας και πνευματικής προσπάθειας για την ευλογία\. Η μία ήταν η προσευχή· η άλλη, η προσωπική εργασία με μεμονωμένους ανθρώπους\. Μας λένε ότι «άνδρες και γυναίκες συναντιούνταν ο ένας στο σπίτι του άλλου για προσευχή και δοξολογία, και η εκκλησία του Μπέρτελσντορφ δεν χωρούσε άλλους»\. Τότε ήρθε το Πνεύμα με μεγάλη δύναμη\. Τότε όλη η ομάδα βίωσε την ευλογία την ίδια στιγμή\. Σε άλλο άρθρο στο The Moravian, ο δρ Ε\. Σ\. Χάγκεν δήλωσε: «Η μεγάλη αναζωπύρωση του 1727 στο Χέρνχουτ ήταν το φυσιολογικό και λογικό αποτέλεσμα της προσευχής και του κηρύγματος του Λόγου του Σταυρού\. “Ο Χριστός και μάλιστα σταυρωμένος” ήταν η ομολογία πίστης των αδελφών μας, και “η εσωτερική μαρτυρία της άφεσης των αμαρτιών μέσω της πίστης στο αίμα Του” η ευλογημένη και ζωοποιός εμπειρία τους»\. Ο Λέκυ, στο έργο του History of Morals, λέει για τη μεταστροφή του Ιωάννη Γουέσλεϊ, στις 24 Μαΐου 1738, στην προσευχητική συνάντηση των Μοραβών Αδελφών στην οδό Άλντερσγκεϊτ: «Ό,τι συνέβη σε εκείνο το μικρό δωμάτιο είχε μεγαλύτερη σημασία για την Αγγλία από όλες τις νίκες του Πιτ στην ξηρά ή στη θάλασσα»\. \.\.\.Η ανανέωση των ημερών μας όπως παλιά συνεπάγεται επιστροφή στην ένθερμη προσευχή και στο ένθερμο και αποτελεσματικό κήρυγμα της άφεσης των αμαρτιών μέσω της θυσίας που πρόσφερε στη θέση μας ο Ιησούς Χριστός, ο Υιός του Θεού, και της έκχυσης του αίματός Του\. Έρχεται καιρός αναζωπύρωσης\. Τον προσδοκούμε με μεγάλη προσμονή\. Πιο σύντομα απ’ όσο φανταζόμαστε, για τον λαό του Θεού που αφιερώνεται στην ένθερμη, επίμονη προσευχή και στη σύμφωνη με τη Γραφή μαρτυρία σχετικά με το Ευαγγέλιο του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, θα ανοίξουν τα παράθυρα του ουρανού\. Η εποχή των αναζωπυρώσεων δεν έχει περάσει\. Το Άγιο Πνεύμα εξακολουθεί να περιμένει να γεμίσει τους πιστούς με δύναμη από ψηλά\. Προσαρμογή από ανατύπωση του Τζεφ Γουό του «Power from on High» του Τζον Γκρίνφιλντ\. Εδιμβούργο: Marshall, Morgan, and Scott\.