# Ένα υγιές ανοσοποιητικό σύστημα Μια λέξη από έναν γιατρό Γλώσσα: el Συγγραφέας: by Vincent “John” Waldron MD Gladys, VA Αρχικό τεύχος: The Heartbeat of The Remnant, Άνοιξη 2021, Αριθμός 1 Σελίδες της πηγής: 28–31 Διαβάστε το άρθρο: Αρχικό PDF: Spring\-2021\-Remnant\.pdf [The Heartbeat of The Remnant, Άνοιξη 2021]() *Θα σε δοξολογώ, γιατί με έπλασες με θαυμαστό και εκπληκτικό τρόπο· θαυμαστά είναι τα έργα σου, και η ψυχή μου το γνωρίζει πολύ καλά –Ψαλμός 139:14\.* Ζούμε σε έναν κόσμο γεμάτο βακτήρια και ιούς\. Υπολογίζεται ότι στο μέσο ανθρώπινο σώμα υπάρχουν 100 τρισεκατομμύρια βακτήρια\. Είναι ένας τεράστιος αριθμός, που δεν μπορώ καν να συλλάβω\. Συνήθως, αυτά τα βακτήρια δεν είναι τοξικά, εκτός αν διαταραχθεί η ισορροπία τους ή βρεθούν σε σημείο όπου δεν προορίζονται να βρίσκονται\. Ο Θεός μάς έπλασε έτσι ώστε το σώμα μας να διαθέτει εκπληκτικές ανοσολογικές δυνατότητες\. Κύτταρα που παράγουν αντισώματα και Τ κύτταρα κυκλοφορούν στο αίμα μας σαν φρουροί, περιμένοντας να εμφανιστούν ξένα κύτταρα ή τοξίνες\. Μια απλή δραστηριότητα, όπως το βούρτσισμα των δοντιών ή μια γρατζουνιά στο χέρι, μπορεί να απελευθερώσει βακτήρια στην κυκλοφορία του αίματος\. Αν δεν είχαμε το ανοσοποιητικό σύστημα που μας έδωσε ο Θεός, αυτά τα βακτήρια θα μπορούσαν να προσκολληθούν σε διάφορους ιστούς και να προκαλέσουν σοβαρές λοιμώξεις\. Είναι σημαντικό να κατανοούμε ορισμένα πράγματα για το ανοσοποιητικό μας σύστημα και να σκεφτόμαστε τρόπους με τους οποίους μπορούμε να το βοηθήσουμε να λειτουργεί καλύτερα\. ## Στην αρχή Αφού τελείωσε, …ο Θεός είδε όλα όσα είχε δημιουργήσει, και να, ήταν πολύ καλά… –Γένεση 1:31\. Αυτό δεν σημαίνει μόνο ότι ήταν όμορφα, αν και ήταν\. Σημαίνει επίσης ότι εκείνη τη στιγμή όλη η δημιουργία λειτουργούσε αρμονικά\. Δεν υπήρχαν παθογόνα βακτήρια ούτε επιβλαβείς ιοί\. Ο Αδάμ και η Εύα δημιουργήθηκαν τέλειοι και δεν χρειάζονταν αντιβιοτικά ή προβιοτικά για να καταπολεμούν τις λοιμώξεις\. Πριν από την Πτώση, δεν υπήρχε ανάγκη για ανοσοποιητικό σύστημα όπως το χρειαζόμαστε σήμερα\. Πιθανότατα, εκείνη την εποχή το ανοσοποιητικό σύστημα λειτουργούσε περισσότερο σαν σύστημα απομάκρυνσης, αποβάλλοντας κύτταρα που έπρεπε να καθαριστούν\. Μετά την Πτώση, όλα άλλαξαν\. Τα βακτήρια και οι ιοί άρχισαν να είναι «παθογόνα», δηλαδή να προκαλούν ασθένειες\. ## Συστατικά του ανοσοποιητικού μας συστήματος Όταν οι άνθρωποι σκέφτονται το ανοσοποιητικό σύστημα, συνήθως σκέφτονται τα κύτταρα που παράγουν αντισώματα\. Αυτά αποτελούν ένα πολύ σημαντικό μέρος της άμυνας του σώματός μας, υπάρχουν όμως και πολλά άλλα\. α\. *Δέρμα…* Η πρώτη γραμμή άμυνάς μας απέναντι σε πολλές λοιμώξεις είναι το δέρμα μας\. Το να καλύπτεται το σώμα μας από ένα άθικτο στρώμα δέρματος, με υγιή βακτήρια στην επιφάνειά του, μπορεί να εμποδίσει επιβλαβείς μικροοργανισμούς να εισχωρήσουν στον ιστό κάτω από το δέρμα, ακόμη και στην κυκλοφορία του αίματος\. Έχω δει πολλές σοβαρές λοιμώξεις που ακολούθησαν περιστατικά κατά τα οποία τραυματίστηκε το δέρμα\. Τα πάντα, από το να πατήσει κανείς ένα καρφί μέχρι ένα δάγκωμα σκύλου, μπορούν να οδηγήσουν σε λοίμωξη\. β\. *Λεμφικό σύστημα…* Όταν σκεφτόμαστε την κυκλοφορία του αίματος, το πρώτο πράγμα που μας έρχεται στον νου είναι το κυκλοφορικό σύστημα με τις φλέβες, τις αρτηρίες και την καρδιά\. Υπάρχει και ένα άλλο σύστημα, που ονομάζεται λεμφικό, το οποίο είναι επιφορτισμένο με τη μεταφορά των αιμοκυττάρων που καταπολεμούν τις λοιμώξεις σε όλο το σώμα και την απομάκρυνση τοξικών ουσιών\. Κατά μήκος αυτού του συστήματος υπάρχουν μικρές περιοχές φιλτραρίσματος, οι λεμφαδένες, που διογκώνονται όταν αντιμετωπίζουν λοιμώξεις\. Συχνά, όταν κάποιος έχει λοίμωξη του ανώτερου αναπνευστικού, παρατηρεί ότι διογκώνονται οι λεμφαδένες στον λαιμό του\. Αυτό είναι σημάδι ότι το ανοσοποιητικό σύστημα κάνει αυτό που πρέπει\. γ\. *Μυελός των οστών/σπλήνας…* Ο μυελός των οστών παράγει κύτταρα που καταπολεμούν τις λοιμώξεις\. Πολλά από αυτά τα κύτταρα αποθηκεύονται στον σπλήνα, ο οποίος λειτουργεί ως ένα τεράστιο φίλτρο για το αίμα\. Όταν το σώμα εντοπίσει οποιοδήποτε είδος λοίμωξης, αυτά τα κύτταρα απελευθερώνονται στην κυκλοφορία του αίματος και στο λεμφικό σύστημα, για να καταπολεμήσουν το βακτήριο ή τον ιό που προκαλεί τη λοίμωξη\. Έτσι, οι άνθρωποι που δεν έχουν σπλήνα διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο για ορισμένα είδη λοιμώξεων\. ![Αβοκάντο, αυγά, λαχανικά, μανιτάρια και ένα μαχαίρι πάνω σε επιφάνεια κοπής]() δ\. *Ανοσοκύτταρα…* Οι «στρατιώτες» του ανοσοποιητικού μας συστήματος είναι τα λευκά αιμοσφαίρια, τα Β κύτταρα \(που παράγουν αντισώματα\) και τα Τ κύτταρα\. Αυτά είναι τα κύτταρα που ανταποκρίνονται σε κάθε εισβολή στο σώμα μας\. ε\. *Σύστημα του συμπληρώματος…* Πρόκειται για ένα σύστημα που πολλοί άνθρωποι δεν γνωρίζουν καλά\. Σε αυτό περιλαμβάνεται το ήπαρ, το οποίο παράγει μικρές πρωτεΐνες που βοηθούν τα ανοσοκύτταρα να λειτουργούν καλύτερα και κάνουν τα αντισώματα πιο αποτελεσματικά\. Αυτές οι πρωτεΐνες κυκλοφορούν σε ανενεργή κατάσταση, μέχρι να εμφανιστεί ένδειξη λοίμωξης· τότε ορισμένα ένζυμα τις ενεργοποιούν, ώστε να είναι έτοιμες να συμβάλουν στην καταπολέμηση της λοίμωξης\. ## Πράγματα που βλάπτουν το ανοσοποιητικό μας σύστημα Υπάρχουν διάφορα πράγματα που αποδυναμώνουν το ανοσοποιητικό μας σύστημα και μειώνουν την ικανότητά του να ανταποκρίνεται στις λοιμώξεις\. Στην πραγματικότητα, όλα αυτά συμβάλλουν στην αναστολή της ανάπτυξης της άμυνας του σώματός μας\.
  1. Κακή διατροφή
  2. Κακές συνήθειες ύπνου
  3. Ορισμένα φάρμακα (ιδίως τα στεροειδή)
  4. Κακώς ελεγχόμενος διαβήτης (ή οποιαδήποτε άλλη εξουθενωτική ασθένεια)
Επιπλέον, τα υψηλά επίπεδα άγχους απελευθερώνουν στο σώμα ορμόνες του στρες, οι οποίες μπορεί να οδηγήσουν σε μειωμένη ανοσία\. Η προσπάθεια να εξαλείψουμε αυτά τα πράγματα είναι μια αρχή, αλλά θα πρέπει επίσης να φροντίσουμε να τα αντικαταστήσουμε με έναν υγιεινό τρόπο ζωής\. Πολλά από τα πράγματα που ενισχύουν το ανοσοποιητικό μας σύστημα είναι προφανή, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι τα κάνουμε πάντα καλά\. Μπορεί να έχουμε αναπτύξει ανθυγιεινές συνήθειες ή ίσως να μη διδαχθήκαμε ποτέ ορισμένες υγιεινές επιλογές τρόπου ζωής\. ## Να τρώτε τις κατάλληλες τροφές Δεν υπάρχει ένα συγκεκριμένο τρόφιμο ή ένας χυμός που μπορούμε να καταναλώσουμε και να μας οδηγήσει σε μια ιδανική κατάσταση υγείας\. Αντίθετα, χρειάζεται να έχουμε έναν συνδυασμό υγιεινών τροφών που τρώμε και ανθυγιεινών που περιορίζουμε\. Το πρώτο πράγμα που σκέφτομαι όταν μιλάμε για «τις κατάλληλες τροφές» είναι τα αντιοξειδωτικά\. Τα αντιοξειδωτικά είναι χημικές ουσίες που δεσμεύουν επιβλαβή μόρια στο σώμα μας, τα οποία ονομάζονται «ελεύθερες ρίζες»\. Οι υπερβολικά πολλές ελεύθερες ρίζες μπορούν να οδηγήσουν σε κάθε είδους ασθένειες, μεταξύ των οποίων ο διαβήτης και ο καρκίνος\. Βέβαια, και άλλα μέρη του σώματός μας, όπως το ανοσοποιητικό σύστημα, δεν λειτουργούν εξίσου καλά σε αυτή την περίπτωση\. Τροφές με υψηλή περιεκτικότητα σε πρόσθετα νιτρικά, όπως τα αλλαντικά, τείνουν να αυξάνουν σημαντικά αυτές τις ελεύθερες ρίζες και θα πρέπει να αποφεύγονται\. Η κατανάλωση πολλών φρούτων και λαχανικών βοηθά πραγματικά στην αύξηση των επιπέδων βιταμινών με φυσικό τρόπο \(ιδίως της βιταμίνης C\)\. Η κατανάλωση υγιεινών λιπαρών \(εκείνων που έχουν υψηλή περιεκτικότητα σε ωμέγα\-3 λιπαρά οξέα\) και η αποφυγή των ανθυγιεινών \(εκείνων που έχουν υψηλή περιεκτικότητα σε κορεσμένα λιπαρά\) πιθανότατα επηρεάζουν επίσης θετικά την ικανότητά μας να καταπολεμούμε τις λοιμώξεις\. ## Να κοιμάστε αρκετά και καλά Μελέτες εξέτασαν τον κίνδυνο να κολλήσει κανείς κοινό κρυολόγημα και διαπίστωσαν ότι όσοι κοιμούνταν λιγότερο είχαν περισσότερες πιθανότητες να κρυολογήσουν\. Το όριο φάνηκε να είναι περίπου έξι ώρες για τους ενήλικες \(πιθανότατα περισσότερο για τους εφήβους και τα παιδιά\)\.1 Αυτό είναι λογικό, καθώς το σώμα μας θεραπεύεται περισσότερο όταν κοιμόμαστε\. Αν ξυπνάτε χωρίς να νιώθετε ξεκούραστοι, είναι σημαντικό να ανακαλύψετε τον λόγο\. Πράγματα όπως το να μην κοιμάστε αρκετά, η κακή υγιεινή του ύπνου \(όπως το να πηγαίνετε για ύπνο σκεπτόμενοι τις ανησυχίες σας ή να εργάζεστε μέχρι την ώρα του ύπνου\) και η υπνική άπνοια μπορούν να έχουν ως αποτέλεσμα ο ύπνος να μην είναι αναζωογονητικός για το σώμα μας\. Ο Θεός έπλασε το σώμα μας με ανάγκη για ανάπαυση και όρισε μια ημέρα γι’ αυτόν τον σκοπό\. Αν μη τι άλλο, αυτό είναι το μήνυμα της ημέρας του Σαββάτου \(βλ\. Έξοδος 20:8\-11\)\. ## Εξετάστε το ενδεχόμενο λήψης προβιοτικών Τον 19ο αιώνα, άνδρες όπως ο Τζόζεφ Λίστερ και ο Λουί Παστέρ προώθησαν τη μικροβιακή θεωρία των ασθενειών\. Πίστευαν ότι τα βακτήρια \(εκείνη την εποχή δεν γνώριζαν ακόμη την ύπαρξη των ιών\) ήταν η αιτία πολλών ασθενειών\. Αυτό οδήγησε τον Τζόζεφ Λίστερ να πρωτοπορήσει στην αποστείρωση των χειρουργικών εργαλείων\. Έκτοτε, καταλήξαμε στο συμπέρασμα ότι δεν είναι όλα τα βακτήρια «παθογόνα», δηλαδή δεν προκαλούν όλα ασθένειες\. Πολλά από τα βακτήρια στο δέρμα μας και στον πεπτικό μας σωλήνα είναι ωφέλιμα\. Αυτά τα καλά βακτήρια βοηθούν στην πέψη και μας προστατεύουν από τα παθογόνα \(ή κακά\) βακτήρια που εισέρχονται στο σώμα μας και προκαλούν προβλήματα\. Τα προβιοτικά βρίσκονται στο γιαούρτι και στο κεφίρ, καθώς και σε πολλές άλλες τροφές\. Μπορείτε επίσης να λαμβάνετε προβιοτικά ως συμπληρώματα, σε κάψουλες ή σταγόνες\. Σε μία μελέτη, 326 παιδιά έλαβαν προβιοτικά ή εικονικό φάρμακο κατά την περίοδο των κρυολογημάτων\. Τα παιδιά που λάμβαναν προβιοτικά είχαν σημαντικά λιγότερες αναπνευστικές ασθένειες και πυρετούς κατά τη διάρκεια αυτών των έξι μηνών\.2 Οι άνθρωποι που συμπεριλαμβάνουν αυτές τις τροφές στη διατροφή τους και λαμβάνουν ορισμένα προβιοτικά συμπληρώματα τείνουν να είναι πιο υγιείς και να έχουν ισχυρότερο ανοσοποιητικό σύστημα\. ## Μειώστε την κατανάλωση ζάχαρης Γνωρίζουμε ότι η παχυσαρκία και ο αρρύθμιστος διαβήτης αυξάνουν τον κίνδυνο λοιμώξεων, τόσο ήπιων όσο και σοβαρών\. Φαίνεται ότι όταν κυκλοφορεί υπερβολική ποσότητα ζάχαρης στο αίμα, παρέχει στα επιβλαβή βακτήρια τα θρεπτικά συστατικά που χρειάζονται για να αναπτυχθούν γρήγορα και εμποδίζει το ανοσοποιητικό σύστημα να λειτουργεί εξίσου καλά\. Όταν τα λευκά αιμοσφαίρια περιβάλλονται από πολλή ζάχαρη, έχουν μικρότερη ικανότητα να εκτελούν «φαγοκυττάρωση» \(τη διαδικασία κατάποσης\) και να εμποδίζουν την εισβολή επιβλαβών βακτηρίων ή ιών\.3 Μπορεί να δυσκολευόμαστε να αφαιρέσουμε εντελώς τη ζάχαρη από τη διατροφή μας, αλλά φαίνεται ότι ο περιορισμός της κάνει μεγάλη διαφορά στο πόσο καλά μπορεί το σώμα μας να καταπολεμά τις λοιμώξεις\. ## Να ασκείστε τακτικά Μάλλον είναι αυτονόητο, αλλά το να περιμένετε μέχρι να νιώσετε ότι σας έρχεται κρυολόγημα και μετά να βγείτε βιαστικά για να τρέξετε τρία μίλια, πιθανότατα δεν θα βοηθήσει\. Μάλιστα, μπορεί να σας κάνει να νιώσετε πολύ χειρότερα, καθώς το σώμα σας, που δεν είναι συνηθισμένο στην άσκηση, αντιμετωπίζει ταυτόχρονα και μια λοίμωξη\. Το κλειδί εδώ είναι το μέτρο\. Τα εξαιρετικά υψηλά επίπεδα δραστηριότητας, όπως αυτά των αθλητών που προετοιμάζονται για έναν μεγάλο αγώνα ή μια διοργάνωση, φαίνεται να αυξάνουν τον κίνδυνο λοιμώξεων\. Ωστόσο, είναι καλό να ακολουθούμε τη συμβουλή για μέτρια άσκηση 30 λεπτών την ημέρα, πέντε ημέρες την εβδομάδα, ώστε να γυμνάζουμε το σώμα μας και να έχουμε υγιή καρδιά, καθώς και άλλα υγιή συστήματα που θα μας προστατεύουν από αυτούς τους αόρατους εξωτερικούς εισβολείς\. ## Μειώστε το άγχος > «Αγαπητέ Θεέ… > Χάρισέ μου τη \[χάρη\] να αποδεχτώ όσα δεν μπορώ να αλλάξω, > \[το\] θάρρος να αλλάξω όσα \[μπορώ\], > και \[τη\] σοφία να γνωρίζω τη διαφορά\.» Η χρόνια αύξηση των ορμονών του στρες είναι επιβλαβής για το σώμα μας\. Οι ορμόνες του στρες αυξάνουν την αρτηριακή πίεση και τους σφυγμούς\. Ανεβάζουν το σάκχαρο στο αίμα και τείνουν να ενισχύουν τις φλεγμονώδεις αντιδράσεις στο σώμα μας\.4 Βασικά, οι ορμόνες του στρες κάνουν όλα τα απαραίτητα πράγματα στο σώμα σας για να σας προετοιμάσουν σε περίπτωση που χρειαστεί να ξεφύγετε από έναν σοβαρό κίνδυνο, όπως μια αρκούδα γκρίζλι που ορμά καταπάνω σας\. Ωστόσο, ένα τόσο υψηλό επίπεδο ορμονών του στρες δεν βοηθά ιδιαίτερα όταν πρόκειται για ένα πρόβλημα υγείας του παιδιού σας ή για τις οικονομικές δυσκολίες της οικογένειας\. Όλοι μας έχουμε αντιμετωπίσει κάποια στιγμή ανησυχίες\. Ωστόσο, το να ζει κανείς σε μια διαρκή κατάσταση ανησυχίας δεν είναι υγιές, ούτε είναι μια κατάσταση στην οποία ο Θεός θέλει να βλέπει τον λαό Του να ζει\. Από χριστιανική σκοπιά, στόχος μας πρέπει να είναι να παραδώσουμε αυτές τις έγνοιες στον Θεό\. *Ρίξτε επάνω του κάθε μέριμνά σας, επειδή αυτός φροντίζει για σας –Α΄ Πέτρου 5:7\.* Δεν χρειάζεται να ζούμε με άγχος και με όλες τις αρνητικές αλλαγές που μπορεί να επιφέρει στη σωματική μας υγεία\. ![Δύο άνθρωποι περπατούν σε ένα ηλιόλουστο δάσος]() ## Περνάτε χρόνο σε εξωτερικούς χώρους Όταν οι άνθρωποι σκέφτονται το φως του ήλιου, φαίνεται ότι σκέφτονται κυρίως τη βιταμίνη D\. Είναι αλήθεια ότι η βιταμίνη D παράγεται όταν το δέρμα μας εκτίθεται στο ηλιακό φως, όμως η έκθεση στον ήλιο προσφέρει πολύ περισσότερα\. Για παράδειγμα, φαίνεται ότι το ηλιακό φως βοηθά τα ανοσοκύτταρά μας να λειτουργούν στην καλύτερη δυνατή κατάσταση για να καταπολεμούν τις λοιμώξεις\. Βασικά, τα Τ κύτταρα κινούνται πολύ πιο γρήγορα και αποτελεσματικά όταν εκτίθενται στο ηλιακό φως\.5 Επίσης, η έκθεση στον ήλιο αυξάνει τα επίπεδα μονοξειδίου του αζώτου στο σώμα μας\. Αυτό βοηθά στη διαστολή των αιμοφόρων αγγείων, στη μείωση της αρτηριακής πίεσης και είναι μια ουσία που ωφελεί την καρδιά\. Όπως και με όλα όσα ανέφερα, το κλειδί είναι το μέτρο\. Η υπερβολική έκθεση στον καυτό ήλιο μπορεί να προκαλέσει θερμοπληξία, ενώ η υπερβολική υπεριώδης ακτινοβολία βλάπτει τα κύτταρα του δέρματός μας, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε εγκαύματα, ακόμη και σε καρκίνους του δέρματος\. ## Στοχευμένα συμπληρώματα Τα συμπληρώματα μπορεί να βοηθήσουν να καλυφθούν τα διατροφικά κενά ή οι περιπτώσεις στις οποίες το σώμα μας απλώς δεν απορροφά όσο χρειάζεται από κάποια ουσία\. *Βιταμίνη D* είναι ένα από τα πρώτα πράγματα που μου έρχονται στον νου, καθώς γνωρίζουμε ότι τα χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D αυξάνουν τον κίνδυνο σοβαρών λοιμώξεων\. Το σώμα μας δεν γνωρίζει πραγματικά από πού προέρχεται η βιταμίνη D\. Παρότι πιθανότατα είναι καλύτερο να την προσλαμβάνουμε από έναν συνδυασμό τροφών και έκθεσης στον ήλιο, τα συμπληρώματα βιταμίνης D μπορεί να είναι χρήσιμα για τους μεγαλύτερους σε ηλικία ή για όποιον δυσκολεύεται να την εξασφαλίσει με αυτούς τους τρόπους\.6 *Ψευδάργυρος* έχει αποδειχθεί ότι \(βραχυπρόθεσμα\) μειώνει τη διάρκεια του κρυολογήματος\. Θα ήθελα να επισημάνω εδώ ότι δεν προορίζεται πραγματικά για καθημερινή λήψη· αντίθετα, θα πρέπει να λαμβάνεται μεγαλύτερη ποσότητα με την εμφάνιση του πρώτου συμπτώματος λοίμωξης του ανώτερου αναπνευστικού\. Δεν είναι ένα θαυματουργό συμπλήρωμα και, στις μελέτες, μείωσε τη διάρκεια των συμπτωμάτων του κρυολογήματος μόνο κατά περίπου μία ημέρα\.7 *Βιταμίνη C* είναι ένα ακόμη πράγμα που πολλοί παίρνουν όταν νιώθουν ότι τους έρχεται κρυολόγημα\. Οι μελέτες φαίνεται να δείχνουν ότι είναι καλά ανεκτή και αποτελεσματική\.8 Πιθανότατα είναι καλύτερο να προσλαμβάνετε το μεγαλύτερο μέρος της βιταμίνης C από τη διατροφή σας και να προσθέτετε επιπλέον βιταμίνη C μόνο όταν νιώθετε να εμφανίζονται συμπτώματα λοίμωξης\. Υπάρχουν πολλά άλλα συμπληρώματα που λαμβάνουν οι άνθρωποι· αυτά είναι μόνο τρία από τα πιο συνηθισμένα\. Ο Θεός έπλασε το σώμα μας με πολλά διαφορετικά συστήματα\. Αυτά τα συστήματα θεραπεύουν τραυματισμούς, διατηρούν το σώμα μας και το προστατεύουν από έναν κόσμο που έχει υποστεί βλάβη από την εισαγωγή της αμαρτίας κατά την Πτώση του ανθρώπου, στον κήπο της Εδέμ\. Πράγματι, είμαστε πλασμένοι με θαυμαστό και εκπληκτικό τρόπο\. Αυτά τα συστήματα λειτουργούν χωρίς καν να τα σκεφτόμαστε\. Είναι σημαντικό να έχουμε επίγνωση των τρόπων με τους οποίους μπορούμε να βοηθάμε και όχι να παρεμποδίζουμε αυτά τα υπέροχα σχεδιασμένα κύτταρα και τις δομές που εμποδίζουν τους επιβλαβείς οργανισμούς να εισέλθουν στο σώμα μας και να προκαλέσουν λοίμωξη\. Δεν σημαίνει ότι η υγιεινή ζωή ή το ότι είμαστε παιδιά του Θεού θα μας εμποδίσουν να αρρωστήσουμε ποτέ· σημαίνει, αντίθετα, ότι αν αποφασίσουμε συνειδητά να ακολουθήσουμε τον σωστό δρόμο, θα βελτιωθεί η λειτουργία του σώματός μας\. Πιστεύω ότι, αν είμαστε υγιείς, θα μας είναι ευκολότερο να εκπληρώσουμε την αποστολή μας—να μεταφέρουμε το μήνυμα του Ευαγγελίου στον κόσμο γύρω μας\. Σημειώσεις: 1 https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26118561/ 2 https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/19651563/ 3 https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/9277089/ 4 https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24798553/ 5 https://gumc.georgetown.edu/news-release/sunlight-offers-surprise-benefit-it-energizes-infection-fighting-t-cells/ 6 https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3756814/ 7 https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/common-cold/expert-answers/zinc-for-colds/faq-20057769#:~:text=Since%20then%2C%20research%20has%20turned,and%20symptoms%20of%20a%20cold. 8 https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6124957/#:~:text=The%20results%20indicated%20that%20regular,cold%20symptoms%20was%20also%20reduced. ## Βιβλιογραφική αναφορά περιοδικού - [Αβοκάντο, αυγά, λαχανικά, μανιτάρια και ένα μαχαίρι πάνω σε επιφάνεια κοπής](): Unsplash\.com - [Δύο άνθρωποι περπατούν σε ένα ηλιόλουστο δάσος](): Unsplash\.com