# Hoogmoed of nederigheid? DIE OORDENKINGS VAN ’N SENDELING Taal: af Skrywer: by Barry Grant Titanyen, Haiti Oorspronklike uitgawe: The Heartbeat of the Remnant, Lente 2022, Nommer 1 Oorspronklike bladsye: 4–6 Lees artikel: Oorspronklike PDF: WEB\-Spring\-2022\-Remnant\.pdf [The Heartbeat of the Remnant, Lente 2022]() Hoogmoed is iets waarmee almal te doen moet kry\. Dit is iets wat van nature geneig is om in ons lewe in te kom en daar te bly\. Soos baie ander dinge, is dit baie bedrieglik, omdat dit algemeen aanvaar word in die wêreld waarin ons leef\. Mense is vandag trots daarop dat hulle trots is\. Amerikaners is trots op hulle land, hulle werk, hulle kinders, hulle grasperke, hulle sportspanne, hulle voertuie, hulle ambisies, hulle doelwitte, hulle voorkoms, hulle vriende, hulle huise, en die lys kan aanhou\. As ons daaroor nadink, is die vleeslike mens omtrent op enigiets trots\. Mense staan op en verklaar dat hulle trots is en spog met hulle groot prestasies\. Mense kyk na iets wat iemand gedoen het en sê vir die persoon: “Jy behoort trots op jouself te wees\!” Daar is een probleem: God haat hoogmoed\! God verfoei inderdaad die hoogmoediges\. In Psalms staan daar dat God *…die tong wat grootpraterige dinge spreek, sal afsny –Psalm 12:3\.* En in Job staan daar dat Hy *…elkeen wat trots is, aanskou en hom verneder \[neerwerp of laag maak\] –Job 40:11\.* Psalm 40:4 sê dat Hy nie ag slaan op die hoogmoediges nie, en in Psalm 119: *U het die hoogmoediges bestraf, die vervloektes wat van u gebooie afdwaal –Psalm 119:21\.* In Spreuke lees ons: *Die HERE sal die huis van die hoogmoediges afbreek… –Spreuke 15:25,* en dat *Elkeen wat hoogmoedig van hart is, is vir die HERE ’n gruwel… –Spreuke 16:5\.* In Maleagi staan daar dat *…kyk, die dag kom wat soos ’n oond sal brand; en al die hoogmoediges… –Maleagi 4:1\.* Ten slotte sê Jakobus: *…God weerstaan die hoogmoediges, maar aan die nederiges gee Hy genade –Jakobus 4:6\.* Soos ons kan sien, is die Bybel baie duidelik oor hoogmoed en mense wat hoogmoedig is\. Daar is geen plek vir hoogmoed in ons harte of lewens nie\. Wat doen ons dan hiermee? Is ons hoogmoedig? Spog ons soos die wêreld? Ek wil die aandag vestig op ’n verborge vorm van hoogmoed wat soms ongemerk in ons lewe kan insluip\. Ons sal dit valse nederigheid noem\. As ons valse nederigheid het, is dit dan nie eintlik ’n vorm van hoogmoed nie? Kom ons kyk eers na die Wet en Genade\. Iemand wat onder die wet is, begeer nie om te doen wat hy moet doen nie, maar doen dit eerder omdat die wet dit voorskryf\. Die wet bepaal byvoorbeeld dat ons nie mag doodmaak nie, maar \(volgens die wet\) mag ons kwaad wees\. Iemand kan ’n ander persoon haat en selfs begeer om hom dood te maak, maar as hulle die versoeking om hom dood te maak weerstaan, het hulle inderdaad die wet nagekom\. Baie mense wat vandag beweer dat hulle Christene is, is eintlik onder die wet\. Hulle doen alles wat hulle doen omdat ’n wet of ’n bevel van hulle gesagvoerder dit vereis\. Ons kan dit duidelik sien wanneer mense die wet tot die uiterste toe druk en net die minimum doen wat vereis word, maar steeds tegnies gesproke die wet nakom\. Die hoofbedekking is ’n goeie voorbeeld\. ’n Vrou wat haar kop wil bedek omdat die Bybel dit leer, sal inderdaad haar kop bedek\. Sy hoef nie daaraan herinner te word om dit te doen of vermaan te word omdat sy dit halfhartig doen nie\. Daarenteen is daar Christene wat hulle kop bedek; die bedekking word egter al hoe kleiner en minder opvallend\. Sommige sit dit selfs heel agter op die kop en kies ’n kleur wat by hulle hare pas, in ’n poging om te keer dat die onbedekte publiek dit opmerk\. Dit openbaar duidelik die hart; hulle voldoen bloot aan die wet\. Hierdie soort denke kan op baie dinge van toepassing wees\. Nog ’n voorbeeld is versiering\. Die Bybel sê dat die versiering nie uiterlik moet wees nie\. Baie Christene sal hulleself nie met spoggerige, opvallende dinge versier nie, maar daar is geen standaarde oor die versiering van huise, voertuie en dergelike dinge nie\. ’n Eenvoudig geklede, onversierde persoon klim dus uit sy versierde voertuig en stap sy baie versierde huis binne\. Dit wys waar die hart is—onder die wet\. Kom ons kyk nou na genade\. Dit is die krag van God in ’n mens se lewe\. Dit bring mee dat iemand sy vyande werklik liefhet en goed doen aan dié wat hom sleg behandel\. Dit bring mee dat iemand sy God met sy hele hart liefhet en God se gebooie gehoorsaam uit ’n vurige liefde vir Hom\. Die wet is nie meer nodig nie, want die hart is nuut; dit begeer om vir God te lewe\. Wanneer iemand jou kwaad aandoen, dink jy nie daaraan om hom terug te kry nie\. Trouens, jy word nie eens kwaad nie\. Jy is ’n nuwe skepsel, en deur hierdie krag—genade van God—het jy hom lief wat jou kwaad aangedoen het\. Vergifnis is nie ’n probleem nie; om ander te help kom vanself\. Jy behoort nie aan jouself nie, en jy begeer om alles te wees wat jy kan wees vir jou Verlosser wat vir jou gesterf het\. Wat het dit met hoogmoed of nederigheid te doen? Die Bybel sê: *…die wet is deur Moses gegee; die genade en die waarheid het deur Jesus Christus gekom –Johannes 1:17\.* Ons het nie God se Gees in ons lewe nodig om die wet te gehoorsaam nie—ons kan dit op ons eie doen\. Daarom kan ons hoogmoedig word deur dinge vir God te doen omdat ONS dit gedoen het\. Wanneer ons nie toegelaat het dat ons woede oorspoel toe ons met ’n buurman verskil het nie, dink ons goed van onsself en kan ons hoogmoedig word\. Maar wanneer ons ons buurman wat ’n probleem met ons het, werklik liefhet, kan ons nie hoogmoedig word nie, want dit was genade; dit was die krag van God wat dit bewerk het, nie ons eie krag nie\. Daarom staan ons verstom oor God en sy oorvloedige genade\. Dit sou dwaas wees as iemand trots was op iets wat God duidelik gedoen het\! As Lasarus rondgeloop en oor homself gespog het omdat hy uit die dood opgewek is, sou mense sy gesonde verstand bevraagteken en sê: “Jy het niks gedoen nie\! Dit was Jesus wat alles gedoen het\.” Ek probeer nie sê dat die Christen niks doen nie\. Nee, ons moet God se gebooie nederig gehoorsaam en in sy weë wandel\. Ek sê egter dat ons nie op onsself kan roem nie, want dit is God wat ons in staat stel om sy gebooie te gehoorsaam\. Kom ons kyk na die bekende verhaal van Dawid en Goliat\. Dawid het na die leër gegaan om proviand na sy broers te neem, wat daar geveg het\. Toe hy nader kom, was hy verwonderd oor wat hy sien: ’n groot man wat sy volk uitdaag\! Dawid was blykbaar ietwat geskok en ontsteld toe hy vra: *…wie is hierdie onbesnede Filistyn, dat hy die leër van die lewende God uittart? –1 Samuel 17:26\.* Wat sê Dawid se oudste broer, Eliab, vir hom? “Ek ken jou hoogmoed\.” Eliab het Dawid se houding as hoogmoedig beskou, en ons kan verstaan waarom\. ’n Rooierige jongman kom van die skape oppas af en wonder waarom iemand nie hierdie groot man in toom hou nie\. Dit klink ’n bietjie vreemd\. Maar waaraan het Dawid gedink? Hy het net gedink aan wat God kon doen en waarskynlik wou doen\! Hy het nie vir ’n oomblik gedink dat hy self enigiets in hierdie situasie kon doen nie\. Daarna word hy voor koning Saul gebring: En Saul sê vir Dawid: Jy kan nie teen hierdie Filistyn gaan veg nie, *want jy is maar ’n jongman, en hy is ’n krygsman van sy jeug af –1 Samuel 17:33\.* Dawid antwoord: … U dienaar het sy vader se skape opgepas, en daar het ’n leeu en ’n beer gekom en ’n lam uit die trop weggedra; en ek het agter hom aan gegaan en hom verslaan en die lam uit sy bek gered; en toe hy teen my opstaan, het ek hom aan sy baard gegryp en hom verslaan en hom doodgemaak\. U dienaar het sowel die leeu as die beer doodgemaak; en hierdie onbesnede Filistyn sal soos een van hulle wees, omdat hy die leërs van die lewende God uitgedaag het –1 Samuel 17:34\-36\. Dawid is hier uiters selfversekerd, maar waarom?\! Dawid sê verder: Die HERE wat my uit die klou van die leeu en uit die klou van die beer gered het, Hy sal my red uit die hand van hierdie Filistyn… –1 Samuel 17:37\. Dit is duidelik dat sy selfvertroue spruit uit die feit dat die Here vir hom veg\. Dawid was nie bekommerd dat hy “maar ’n jongman” was nie, en hy het nie verstaan waarom mense hom bevraagteken nie\. Hy het net gedink aan wat God gaan doen\! Eliab het Dawid se selfvertroue egter as hoogmoed beskou\. Miskien het God nie in Eliab se lewe gewerk nie\. Miskien het hy nie geweet van die krag van God nie; daarom het dit vir hom na dwase hoogmoed gelyk\. En Saul het Dawid sy wapenrusting laat aantrek, en ’n helm van koper op sy kop gesit; hy het ook vir hom ’n pantser aangetrek\. Dawid het sy swaard oor sy wapenrusting gegord en probeer loop, want hy het dit nie getoets nie\. Dawid sê toe vir Saul: Ek kan nie hiermee loop nie, want ek het dit nie getoets nie\. En Dawid het dit uitgetrek –1 Samuel 17:38\-39\. Dawid het dus besluit om nie die wapenrusting te dra nie; dit sou hom net hinder\. Hy het eerder ’n paar klippe gekies en toe uitgehardloop om teen die reus te veg\. Die reus het dit natuurlik ook nie verstaan nie\. Toe hy *…Dawid sien, het hy hom verag, want hy was maar ’n jongman … En die Filistyn sê vir Dawid: Is ek ’n hond, dat jy met stokke na my toe kom? En die Filistyn het Dawid by sy gode vervloek\. En die Filistyn sê vir Dawid: Kom na my toe, dan sal ek jou vlees aan die voëls van die hemel en die diere van die veld gee –1 Samuel 17:42\-44\.* Toe sê Dawid: *…Jy kom na my toe met ’n swaard en met ’n spies en met ’n skild, maar ek kom na jou toe in die Naam van die HERE van die leërskare, die God van die leërskare van Israel, wat jy uitgedaag het\. Vandag sal die HERE jou in my hand oorgee; en ek sal jou verslaan … sodat die hele aarde kan weet dat daar ’n God in Israel is –1 Samuel 17:45\-46\.* Let dan op wat Dawid gedoen het\. Hy het die reus doodgemaak, sy kop afgekap en sy kop na Jerusalem teruggeneem\. Wat dink julle het Eliab nou gedink? Hier stap die jonger broer deur die strate van Jerusalem met die kop van die verslane reus\! Koning Saul laat Dawid roep, en hy gaan na Saul toe, steeds met die afgesnyde kop in sy hand\. Waarom was Dawid nie hoogmoedig nie? Omdat hy geweet het dat hy dit nie self gedoen het nie\. Dit was God wat ’n wonderlike werk gedoen het\! Hy het bloot van God se genade getuig\. Wanneer ons op ons eie ’n werk verrig, kan ons nie daaroor roem omdat ons dit gedoen het nie\. Dit sou hoogmoed wees, daarom bly ons stil en noem dit nederigheid, selfs al wil ons hê dat ander dit moet raaksien\. Maar wanneer dit ’n bonatuurlike werk van God is, moet ons nou roem op wat God gedoen het\! Ons word hiertoe geroep\. Is God aan die werk in jou lewe? Is jy onseker of dit jy of God is? Vra jouself af: “Doen ek dinge wat mense wat nie op God vertrou nie, steeds kan doen?” As ons niks anders doen as die wêreld nie, werk God nie in ons lewe nie\. Dit is so eenvoudig\. Niemand hou daarvan om kwaad te word nie\. Ek het die grootste deel van my kinderjare en tienerjare na woedebestuursklasse gegaan, waar beraders ons probeer leer het om ons woede te beheer\. Die onwedergebore hart kan leer om woede weg te steek, maar net God kan die hart verander\. Ek het nooit ’n berader gehoor wat ons leer om mense lief te hê in plaas daarvan om vir hulle kwaad te word nie, want dit is onmoontlik\! Dit is slegs ’n werk van die lewende God in ’n mens se lewe, en oor daardie werk moet ons roem\! Ons getuig van die uitstorting van God se genade in ons lewe\. Wanneer iemand dit as hoogmoed beskou, net soos Eliab gedoen het, is dit omdat hulle net die werking van die Wet raaksien, waar alles deur die mens se kragtelose pogings gedoen word\. Kom ons kyk na ’n voorbeeld om ons te help verstaan\. As jy besluit om ’n huis te bou, sit jy elke dag jou spyker\-sak aan en gaan werk\. Dit kos jou tyd en energie, maar uiteindelik is die huis klaar\. Jy staan saam met ’n vriend voor die nuutgeboude huis\. “Sjoe,” sê hy, “hierdie huis is pragtig\! Dit lyk perfek gebou\!” Jou wange bloos ’n bietjie en jy begin die foute uitwys waarvan jy weet: “Nee, dit is nie perfek nie; sien jy daardie gewel daar? Ek het dit verbrou…\. En die bekleding daar… dit is nie heeltemal reguit nie\.” Ons doen dit omdat ons nederig wil wees\! As ons sou sê: “Ja, dit is ’n pragtige huis; ek het dit uitstekend gebou\!” sou dit hoogmoedig wees, nie waar nie? En nou, wat as jy ’n huis wou bou en besef dat jy nie daartoe in staat is nie; jy het God se hulp nodig\. Jy bid om hulp en siedaar, die huis is gebou\! Jy het nie eens jou spyker\-sak aangetrek nie; die huis het wonderbaarlik verskyn\. God het dit gebou\. Hoe sou die gesprek met jou vriend dan verloop? Sou jy steeds al die foute uitwys? NEE\! Jy sou oor die volmaaktheid daarvan roem en met vrymoedigheid verkondig wat die Here gedoen het\. Wanneer God ’n werk in ons lewe doen, is dit nie hoogmoedig om mense daarvan te vertel nie\. Dit verg nederigheid om te sê dat ons dit nie gedoen het nie, maar dat God dit gedoen het\! Die duiwel wil egter hê dat ons moet stilbly en dit nederigheid noem, soos Eliab wou hê Dawid moes doen\. Vandag het ons mans en vroue nodig wat met vrymoedigheid kan verkondig wat God in hulle lewe doen\! In plaas daarvan lyk dit asof ons baie verslae mense het wat werklik glo dat dit godvrugtig is om sleg van onsself te praat, om op te tree asof ons ’n verslane sondaar is wat probeer voortsukkel deur hierdie aardse bestaan\. “Staan op, o man van God\! Laat staan die mindere dinge\!” Ek besef ’n mens kan vra: “Moet ons dus rondgaan en spog oor hoe regverdig ons is?” Op hierdie vraag wil ek ’n ander prentjie skets\. ’n Arm misdadiger wat net die stad se strate as sy tuiste geken het, steel en roof bloot om aan die lewe te bly\. Hy weet hy is ’n slegte mens, maar hy ken niks anders nie\. Eendag openbaar God Homself aan hierdie man\. In ’n donker stegie het hy berou oor sy sonde en gee hy sy lewe aan die Here\. God red hom, verander hom, bekeer hom\. Hy verlaat daardie stegie as ’n nuwe mens\! Daar is vreugde in sy hart en vrede in sy siel\! Wat verwag jy sal hy vir sy vriende vertel? Um, die bekleding daar is nie reguit nie, die vensters is te klein…\. NEE, beslis nie\! Hy sou eerder sê: Ek is volmaak\! God het ’n groot werk gedoen, kyk na my\! Ek is deur die krag van God gered\! Deur die bloed van Jesus\! Dit alles terwyl hy vrolik met huppelgang in die skoonheid van heiligheid met die pad af gaan\.